ΣΤΑ ΠΛΑΓΙΑ ΠΑΙΟΝΙΑΣ...

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΑΙΟΝΙΑΣ

2012-02-18T11:33:00.005+02:00

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΚΟΚΑΙΡΙΑΣ

Χιονοπτώσεις - Παγετός

Οι χιονοπτώσεις και οι χαμηλές θερμοκρασίες, ιδιαίτερα όταν έχουν διάρκεια, είναι πιθανό να ανατρέψουν την καθημερινή ζωή και να προκαλέσουν σοβαρά προβλήματα στις μετακινήσεις, στη γεωργία και στην κτηνοτροφία, καθώς και προβλήματα στην ηλεκτροδότηση, στην υδροδότηση και τις τηλεπικοινωνίες κυρίως των απομακρυσμένων περιοχών.

Οι χιονοπτώσεις είναι συχνά επικίνδυνες, τόσο για την οδήγηση όσο και για το βάδισμα. Τα περισσότερα ατυχήματα κατά τη διάρκεια μιας χιονόπτωσης αφορούν τροχαία ατυχήματα και πτώσεις πεζών λόγω της ολισθηρότητας.

Η καταπόνηση του οργανισμού και η πρόκληση καρδιακών προσβολών λόγω υπερβολικής άσκησης είναι επίσης δύο πιθανές αιτίες θανάτων που συνδέονται με την έντονη χιονόπτωση και τις χαμηλές θερμοκρασίες. Στους ηλικιωμένους, που ζουν μόνοι τους και συχνά κάτω από άσχημες συνθήκες διαβίωσης, αναφέρεται και το μεγαλύτερο ποσοστό θανάτων από υποθερμία ή από ασφυξία από τη χρήση ακατάλληλων θερμαντικών σωμάτων, που κατά την καύση εκπέμπουν μονοξείδιο του άνθρακα.

Δεν είναι σπάνια επίσης, η εμφάνιση πυρκαγιάς σε σπίτια λόγω της χρήσης εναλλακτικών πηγών θέρμανσης (άναμμα φωτιάς χωρίς τα κατάλληλα μέτρα προφύλαξης, απομάκρυνση της στάχτης χωρίς να έχει σβήσει, λειτουργία θερμαντικών σωμάτων σε ακατάλληλα σημεία του σπιτιού, κ.α.). Η κατάσβεση μιας πυρκαγιάς κατά τη διάρκεια τόσο έντονων καιρικών φαινομένων είναι πολύ δύσκολη, αφού το νερό μπορεί να έχει παγώσει στους σωλήνες ή μπορεί να είναι δυσχερής η πρόσβαση των πυροσβεστικών δυνάμεων στο σημείο.

Γενικές οδηγίες

Θα πρέπει να είστε προετοιμασμένοι για την περίπτωση αποκλεισμού σας, από έντονη χιονόπτωση, ιδιαίτερα αν κατοικείτε σε ορεινές περιοχές. Είναι πιθανό σε ακραίες καιρικές συνθήκες, να παραμείνετε αποκλεισμένοι για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Οι κάτοικοι αυτών των περιοχών και όχι μόνο, θα πρέπει να είναι εφοδιασμένοι εκ των προτέρων, με ικανή ποσότητα τροφίμων, υγρών, καυσίμων και φαρμάκων. Θα πρέπει να είναι έτοιμοι, ώστε να μπορούν να διατηρήσουν ζεστό τουλάχιστον ένα δωμάτιο του σπιτιού τους, για αρκετές ημέρες.
Αρκετή ποσότητα προμαγειρεμένου φαγητού είναι πολύ πρακτική λύση για τέτοιες περιπτώσεις.
Ένα ραδιόφωνο ή τηλεόραση με μπαταρίες, είναι πολύ χρήσιμο προκειμένου να ενημερώνεστε για την πρόβλεψη του καιρού και άλλες πληροφορίες σχετικά με το τι συμβαίνει στην ευρύτερη περιοχή, καθώς και για τις οδηγίες που απευθύνουν οι τοπικές αρχές.
Για πιθανή διακοπή ρεύματος, να είστε εφοδιασμένοι με φωτιστικά ασφαλείας, φανούς, κεριά, λάμπες πετρελαίου κ.α. Βεβαιωθείτε ότι όλα τα μέλη της οικογένειάς σας γνωρίζουν να χρησιμοποιήσουν σε περίπτωση διακοπής, τις εναλλακτικές πηγές θέρμανσης, όπως θερμάστρες υγραερίου, τζάκια, ξυλόσομπες κλπ., προκειμένου να αποφευχθούν πυρκαγιές ή επικίνδυνες αναθυμιάσεις. Δεν είναι σπάνια, η εμφάνιση πυρκαγιάς σε σπίτια λόγω της χρήσης εναλλακτικών πηγών θέρμανσης (άναμμα φωτιάς χωρίς τα κατάλληλα μέτρα προφύλαξης, απομάκρυνση της στάχτης χωρίς να έχει σβήσει, λειτουργία θερμαντικών σωμάτων σε ακατάλληλα σημεία του σπιτιού, κ.α.). Η κατάσβεση μιας πυρκαγιάς κατά τη διάρκεια τόσο έντονων καιρικών φαινομένων είναι πολύ δύσκολη, αφού το νερό μπορεί να έχει παγώσει στους σωλήνες ή μπορεί να είναι δυσχερής η πρόσβαση των πυροσβεστικών δυνάμεων στο σημείο.
Θα πρέπει να γίνεται κατάλληλος αερισμός του χώρου, διότι τα αναμμένα κάρβουνα εκπέμπουν θανατηφόρο, άοσμο και άχρωμο αέριο μονοξειδίου του άνθρακα.
Ποτέ μη χρησιμοποιείτε καύσιμα που δεν είναι κατάλληλα για τη συσκευή σας.
Αν εκδηλωθεί χιονοθύελλα και βρίσκεστε σπίτι, αποφύγετε όλες τις μη αναγκαίες μετακινήσεις. Αν πρέπει να μετακινηθείτε, είναι προτιμότερο να ντύνεστε με πολλά ελαφριά και ζεστά ρούχα παρά ένα βαρύ ρούχο. Φροντίστε να έχετε μαζί σας αδιάβροχο. Φορέστε ζεστές και αδιάβροχες μπότες.
Αποφύγετε την ορειβασία, το κυνήγι και όλα τα σπορ στα οποία ενδέχεται να χάσετε τον προσανατολισμό σας, να αποκλειστείτε ή να παγιδευτείτε και γενικά να θέσετε σε κίνδυνο τη ζωή σας ή να ανησυχήσετε τους οικείους σας.
Μην αφήνετε τα παιδιά να βγουν έξω με την κακοκαιρία. Μάθετέ τα πως και πότε να καλούν την Πυροσβεστική, την Αστυνομία και τις άλλες Υπηρεσίες Εκτάκτου Ανάγκης.

Αν βρίσκεστε ήδη εκτός σπιτιού κατά τη διάρκεια σφοδρής χιονόπτωσης και οδηγείτε:

Χρησιμοποιείστε όπου είναι απαραίτητες αντιολισθητικές αλυσίδες στους κινητήριους τροχούς. Βεβαιωθείτε για τη σωστή εφαρμογή τους.
Ταξιδέψτε κατά προτίμηση κατά τη διάρκεια της ημέρας. Προτιμήστε τους κεντρικούς δρόμους και όχι παράδρομους και ενημερώστε τους οικείους σας για τη διαδρομή που θα ακολουθήσετε.
Να έχετε αναμμένα τα φώτα πορείας για να γίνεστε εύκολα αντιληπτοί, ιδιαίτερα όπου δεν υπάρχει μεγάλη ορατότητα.
Να οδηγείτε με χαμηλή ταχύτητα ώστε να έχετε τη δυνατότητα ελέγχου του οχήματός σας και διατηρείτε απόσταση ασφαλείας από τα προπορευόμενα οχήματα.
Να είστε ιδιαίτερα προσεκτικοί όταν διασχίζετε γέφυρες, ανισόπεδες διαβάσεις και δρόμους που δεν είναι πολυσύχναστοι γιατί μπορεί να έχουν παγώσει. Θυμηθείτε ότι οι αντιολισθητικές αλυσίδες δεν προφυλάσουν από τον παγετό.
Αν οδηγείτε σε επαρχιακό δρόμο, να αποφεύγετε τους χιονισμένους χωματόδρομους.
Αποφύγετε να οδηγείτε σε δύσβατες ορεινές περιοχές.
Παραμείνετε στο αυτοκίνητο αν αυτό ακινητοποιηθεί. Τοποθετήστε στην κεραία του ραδιοφώνου σας ένα ύφασμα με έντονο χρώμα για να σας εντοπίσουν οι διασωστικές ομάδες. Ανάβετε τη μηχανή για 10 λεπτά ανά ώρα και διατηρείτε την εξάτμιση του οχήματος καθαρή από το χιόνι.
Εάν μετακινείστε στην πόλη είναι προτιμότερο να χρησιμοποιείτε τα μέσα μαζικής μεταφοράς.

Μετά την έντονη χιονόπτωση:

Καθαρίστε επιμελώς την είσοδο του σπιτιού ή της πολυκατοικίας σας ώστε να διευκολύνετε την πρόσβαση των παιδιών, των ηλικιωμένων και γενικά όλων των ενοίκων. Φροντίστε το πεζοδρόμιο που έρχεται σε επαφή με το περίγραμμα της ιδιοκτησίας σας, να μην έχει πάγο ώστε να είναι ασφαλές από γλιστρήματα και άλλα ατυχήματα.
Καθαρίστε τις στέγες, τις ταράτσες και τους εξώστες από το φορτίο του χιονιού ώστε να μην καταρρεύσουν.
Ελέγξτε τις εγκαταστάσεις ύδρευσης για τυχόν αστοχίες από τον παγετό που θα προκαλέσουν διαρροή ύδατος, πλημμύρες σε υπόγειους χώρους και επιπλέον προβλήματα ολισθηρότητας.

Σε περίπτωση έντονων καιρικών φαινομένων (ΧΙΟΝΙ – ΠΑΓΕΤΟΣ ή ΚΑΤΑΙΓΙΔΕΣ) καλούμε τους δημότες να προβούν στις εξής ενέργειες:

1.Να ενημερωθούν από τις αρμόδιες υπηρεσίες και τα ΜΜΕ για την επικρατούσα κατάσταση σχετικά με τον καιρό και την κατάσταση του οδικού δικτύου και να λάβουν υπ’ όψιν, ανάλογα µε τον προορισµό τους, το είδος των καιρικών φαινομένων που ενδέχεται να συναντήσουν (χιόνι, παγετός, χαλάζι, βροχόπτωση, κλπ.)

2.Συνιστάται στους πολίτες να αποφεύγουν να διασχίζουν χειμάρρους πεζοί ή με τα αυτοκίνητά τους.

3.Να προγραμματίζουν τη μετακίνηση τους έτσι, ώστε να µη συµπίπτει µε την αιχµή των καιρικών φαινομένων. Ιδιαίτερη προσοχή συνιστάται λόγω της ολισθηρότητας του οδοστρώματος σε ανήλια μέρη, ενώ γενικότερα παρακαλούνται οι οδηγοί να μην αναπτύσσουν υψηλές ταχύτητες.

4. Όταν είναι απαραίτητο να μετακινούνται με αυτοκίνητο, οφείλουν να έχουν μαζί τους αντιολισθητικές αλυσίδες και να τις χρησιμοποιούν σύμφωνα με τις οδηγίες της τροχαίας. Παράλληλα, να ταξιδεύουν κατά προτίμηση κατά τη διάρκεια της ημέρας.

5.Σε περίπτωση χιονόπτωσης οφείλουν να καθαρίζουν το πεζοδρόμιό τους. Επίσης να σταθμεύουν το όχημά τους σε στεγασμένους χώρους ή σε σημείο που δεν θα εμποδίσουν τον αποχιονισμό των οδών.

6.Παρακαλούνται οι κτηνοτρόφοι να προβαίνουν προληπτικά στην προμήθεια ικανής ποσότητας εφοδίων, καθώς και ζωοτροφών για τα ποιμνιοστάσιά τους.

Οι πολίτες θα πρέπει:

* να εφοδιάσουν τα οχήματα τους με αντιολισθητικές αλυσίδες ,

* να περιορίσουν τις μετακινήσεις τους κατά την εκδήλωση των φαινομένων

* να τηρούν τα μέτρα της Τροχαίας

* να ενημερώνονται τακτικά από τα δελτία καιρού της Ε.Μ.Υ

* να αποφεύγουν τη διέλευση από επικίνδυνες θέσεις (τσιμενταρισμένα ρέματα, Ιρλανδικές διαβάσεις, θέσεις και οδοί με ιδιαίτερη κατωφέρεια κ.α.)

Πηγή: http://www.e-pieria.gr/news/latestnews/246-odigiesxionia?lang=

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑ

Παγωμένοι δρόμοι: συμβουλές προς οδηγούς και πεζούς

Η Ελληνική Αστυνομία συμβουλεύει τους πολίτες, σε περιπτώσεις δυσμενών καιρικών φαινομένων, να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί στις μετακινήσεις τους. Στο πλαίσιο αυτό συστήνει στους πεζούς:

Να περπατούν με μεγάλη προσοχή ιδιαίτερα τις πρώτες πρωινές και νυκτερινές ώρες, καθώς υπάρχει μεγάλη πιθανότητα οι δρόμοι να είναι παγωμένοι.
Να φροντίσουν να φορούν τα κατάλληλα υποδήματα όταν πρόκειται να μετακινηθούν.
Να προτιμούν για τις μετακινήσεις τους τα μέσα μαζικής μεταφοράς.
Να αποφεύγουν να περπατούν στα τμήματα των δρόμων και των πεζοδρομίων όπου υπάρχει παγετός.

Παράλληλα, οι οδηγοί:

Να φροντίζουν το όχημά τους να έχει αντιολισθητικές αλυσίδες.
Να χρησιμοποιούν πάντα τις αντιολισθητικές αλυσίδες όπου υπάρχουν ειδικές συνθήκες κυκλοφορίας (παγετός, κ.λπ.).
Να φορούν πάντα τη ζώνη ασφαλείας.
Να ενημερώνονται για τον καιρό και την κατάσταση του οδικού δικτύου αν πρόκειται να ταξιδέψουν.
Να ελέγχουν την καλή λειτουργία των συστημάτων του αυτοκινήτου τους.
Να φροντίζουν ώστε να είναι εφοδιασμένοι με αρκετά καύσιμα.
Να μειώνουν ταχύτητα και να αφήνουν αρκετή απόσταση από το προπορευόμενο όχημα για να μπορούν να σταματήσουν με ασφάλεια.
Να μη φρενάρουν απότομα γιατί υπάρχει κίνδυνος να εκτραπούν της πορείας τους. Με τον ίδιο τρόπο να λειτουργούν και όταν πρόκειται να επιταχύνουν ή να στρίψουν.
Να έχουν αναμμένα τα φώτα πορείας για να γίνονται πιο εύκολα αντιληπτοί, ιδαιίτερα όπου δεν υπάρχει μεγάλη ορατότητα.
Να διατηρούν τα φώτα και τους υαλοκαθαριστήρες του οχήματός τους πάντα καθαρούς.
Να οδηγούν με χαμηλή ταχύτητα για να έχουν τη δυνατότητα ελέγχου του οχήματός τους.
Να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί όταν διασχίζουν γέφυρες, ανισόπεδες διαβάσεις και δρόμους που δεν είναι πολυσύχναστοι.
Αν οδηγούν σε επαρχιακό δρόμο, να αποφεύγουν τους χιονισμένους χωματόδρομους.
Να έχουν στο νου τους ότι ενδεχομένως να χρειαστεί πολύ μεγαλύτερος χρόνος για να ακινητοποιήσουν το όχημά τους όταν οδηγούν σε παγωμένο δρόμο.

- Εάν ακινητοποιηθεί το όχημά τους:

Να μην προσπαθήσουν να «γκαζώσουν» για να απεγκλωβιστούν, γιατί οι τροχοί κινδυνεύουν να εισχωρήσουν ακόμα πιο βαθιά ειδικά σε πολύ χιονισμένα σημεία.
Να μετακινήσουν δεξιά και αριστερά τους τροχούς μερικές φορές προκειμένου να διώξουν το χιόνι από τους τροχούς.
Να ειδοποιήσουν αμέσως τις αστυνομικές αρχές.
Να παραμείνουν στο αυτοκίνητό τους και να ανάβουν τη μηχανή για 10 λεπτά ανά ώρα, ελέγχοντας ώστε η εξάτμιση να είναι καθαρή από χιόνι.

Σε κάθε περίπτωση οι πεζοί και οι οδηγοί να συμμορφώνονται με τις υποδείξεις και τις οδηγίες των τροχονόμων και να διατηρούν τη ψυχραιμία τους.
Η ψυχραιμία είναι ο καλύτερος σύμμαχος σε τέτοιες περιπτώσεις.

Πηγή: http://www.astynomia.gr/index.php?option=ozo_content&perform=view&id=270&Itemid=245&lang=

Πλάγια (Καράσιναν)

2011-08-16T12:36:00.027+03:00

Άποψη των Πλαγίων (Καράσιναν) το έτος 1917.

Φωτογραφία από το αρχείο του Υπουργείου Πολιτισμού της Γαλλίας.

Τοπογραφία

Τα Πλάγια είναι χτισμένα στο βόρειο τμήμα του δήμου Αξιούπολης στο νομό Κιλκίς, στην πλαγιά ενός υψώματος με υψόμετρο 412 μέτρων (ύψωμα «412») κοντά στα ελληνο-σκοπιανά σύνορα.

Βόρεια από το χωριό και σε απόσταση 10 περίπου οδικών χιλιομέτρων (3 περίπου χιλιόμετρα σε ευθεία γραμμή) βρίσκεται το χωριό Χαμηλό (Αλτσάκ) [μέσα σε παρένθεση αναγράφονται τα τοπωνύμια των χωριών όπως ήταν γνωστά πριν μετονομαστούν το 1926]. Ανάμεσα στα χωριά Πλάγια και Χαμηλό, στη σημερινή αγροτική περιοχή Χαμηλού, βρίσκονταν οι οικισμοί Μπαρακλή μαχαλά και Χατζή Μπαρί μαχαλά, όπως σημειώνονται σε στρατιωτικούς χάρτες της περιόδου 1917 - 1918.

Ανατολικά των Πλαγίων και σε απόσταση 6 χιλιομέτρων βρίσκεται το παραμεθόριο χωριό Ειδομένη (Σέχοβο) όπου βρίσκεται και ο ομώνυμος σιδηροδρομικός μεθοριακός σταθμός, και από την πλευρά της fyrom, επίσης παραμεθόρια, βρίσκεται η κωμόπολη Γευγελή (Gevgelija).

Νοτιανατολικά και σε απόσταση 4 περίπου χιλιομέτρων βρίσκεται το χωριό Δογάνης (Σλώπνιτσα) ή (Σλοπ) και το ιστορικό ύψωμα Σεμέν ντε Φέρ. Το Σλοπ πήρε το τοπωνύμιο Δογάνης εις μνήμη του Ανθυπολοχαγού Ευστάθιου Δογάνη από τα Καλάβρυτα που φονεύθηκε στην μάχη κατά των Βουλγάρων, στο ύψωμα Σεμέν ντε Φερ, στις 24 Απριλίου 1917.

Νότια των Πλαγίων και σε απόσταση 5 χιλιομέτρων από τον παλιό δρόμο, βρισκόταν μέχρι την εποχή του εμφυλίου πολέμου το χωριό Πύλη (Δρέβενο). Ο παλιός δρόμος Πλαγίων – Αξιουπόλεως, 6,5 χιλιομέτρα χωματόδρομος, μη προσβάσιμος σε πολλά σημεία του από συμβατικά αυτοκίνητα, καταλήγει στην σύγχρονη επαρχιακή οδό Πλαγίων – Αξιουπόλεως, λίγο πριν την κατηφόρα για το Κοτζά Ντερέ.

Δυτικά και σε απόσταση 3 χιλιομέτρων βρίσκεται το χωριό Φανός (Μαγιαδάγ).

Ο κάμπος της περιοχής, που εκτείνεται Ανατολικά και σε απόσταση 3-5 χιλιομέτρων από το χωριό και τον διασχίζει ο Αξιός ποταμός, είναι ο κατ’ εξοχήν μη ορεινός και καλλιεργήσιμος χώρος και περιλαμβάνει τα χωράφια των χωριών Πλαγίων, Δογάνη, Ειδομένης. Στο 4ο χιλιόμετρο της επαρχιακής οδού Πλαγίων – Ειδομένης, ξεκινάει ο νέος δρόμος απόστασης 3,5 χιλιομέτρων που, μέσω της γέφυρας του Αξιού, οδηγεί στην Εθνική Οδό Ευζώνων - Αθηνών.

Από την αντίπερα, ανατολική, όχθη του Αξιού, περίπου 8 χιλιόμετρα βορειοανατολικά των Πλαγίων, βρίσκεται το χωριό Εύζωνοι (Ματσίκοβο). Έξω από το χωριό Εύζωνοι βρίσκεται ο ομώνυμος συνοριακός σταθμός, στο Εθνικό Οδικό δίκτυο που οδηγεί στη FYROM. Νοτιότερα από το χωριό Εύζωνοι βρίσκονται, σε απόσταση 5 χιλιομέτρων, το χωριό (Σμόλ) Μικρό Δάσος, και σε απόσταση 8,5 χιλιομέτρων το χωριό (Ορέβιτσα) Πευκόδασος.

Σύμφωνα με την ιστοσελίδα της Αξιουπόλεως, παλιότερα που η φαρμακευτική δεν ήταν τόσο ανεπτυγμένη, οι γιατροί πρότειναν σε ασθενείς με αναπνευστικά προβλήματα, διαμονή στο χωριό λόγω της ξηρότητας και γενικότερα της καταλληλότητας του κλίματος για τέτοιου είδους παθήσεις. Φημισμένη ήταν επίσης η βρύση Χαμίτ Σογιού που κατά την παράδοση έπινε νερό ο σουλτάνος Χαμίτ Β΄ όταν επισκεπτόταν τη Θεσσαλονίκη. Στα Πλάγια κατοικούσαν Τούρκοι μέχρι την ανταλλαγή των πληθυσμών. Το παλιό όνομα των Πλαγίων, Καράσιναν, ίσως να πήρε αυτή την ονομασία προς τιμή του μεγάλου Τούρκου ζωγράφου Καράσιναν που γεννήθηκε και μεγάλωσε εκεί.

Τα Πλάγια Παιονίας την δεκαετία του 2010

Διοικητικές μεταβολές της κοινότητας Πλαγίων

Το Καράσιναν υπαγόταν διοικητικά, στις αρχές του 20ου αιώνα, στο βιλαέτιο Θεσσαλονίκης, στον Καζά Γευγελή (σύμφωνα με τον χάρτη Βιλαετίων Σκοπίων, Μοναστηρίου και Θεσσαλονίκης που τυπώθηκε το 1908 από το Istituto Geografico de Agostini της Ρώμης) και ενδέχεται να εποικίστηκε με τούρκικο πληθυσμό (Κονιάρους) μετά το 1814 όπως θα περιγραφεί παρακάτω στα "Ιστορικά στοιχεία της ευρύτερης περιοχής Παιονίας".

Κατά το πρώτο μισό του 20^ου αιώνα, ο ελληνικός στρατός απελευθερώνει την Μακεδονία από τον τουρκικό ζυγό, και διασφαλίζει τη βόρεια ελληνική γη απ’ τις βουλγάρικες απειλές και διεκδικήσεις. Την απελευθέρωση της Μακεδονίας κατά τον Α’ Βαλκανικό πόλεμο, ακολούθησαν στην περιοχή ανακατατάξεις ελληνικών, τουρκικών και βουλγάρικων πληθυσμών, που οφείλονταν:
α) στον Α’ Παγκόσμιο πόλεμο 1914 – 1918,
β) στους διωγμούς του ελληνισμού της Θράκης 1915 – 1918 κατά τη διάρκεια των οποίων εκπατρίστηκαν προς την Ελλάδα 250.000 Έλληνες από τον Πόντο, την Ανατολική Θράκη, την Ανατολική Ρωμυλία και τη Βόρεια Μακεδονία (περιοχές της όπως η Γευγελή, το Μοναστήρι κλπ έμειναν εκτός ελληνικής επικράτειας)
γ) στο προσφυγικό ρεύμα μετά τον Ελληνοτουρκικό πόλεμο 1919 - 1922 που προκάλεσαν οι διωγμοί που υπέστη το ελληνικό στοιχείο και ο ξεριζωμός του από τις πατρογονικές του εστίες στη Μικρασία,
δ) στην ανταλλαγή των πληθυσμών το 1923 – 1925, ανταλλαγή που προέβλεπε η συνθήκη της Λωζάνης μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, και

ε) στις εχθροπραξίες κατά την περίοδο 1940 – 1950, στη διάρκεια του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου και του ελληνικού εμφυλίου πολέμου που ακολούθησε.

Μετά την απελευθέρωση της περιοχής της Παιονίας, τον Οκτώβριο του 1912, και μέχρι την τελική παγίωση της εθνολογικής σύνθεσης των χωριών, η ελληνική πολιτεία οργάνωσε, μετά από συνεχείς διοικητικές αλλαγές, την επαρχία Παιονίας στη μορφή που υφίσταται σήμερα.

Τα Πλάγια, μέσα σ’ αυτό το χρονικό διάστημα υπέστησαν τις συνέπειες του πολιτικού και κοινωνικού κλίματος που επικρατούσε στη Μακεδονία. Όταν, κατόπιν των παραπάνω γεγονότων και ιδιαίτερα μετά την ανταλλαγή πληθυσμών, παγιώθηκε η εθνολογική μορφή του χωριού, η κοινότητα υπάχθηκε αρχικά στο Νομό Πέλλης, έπειτα στο Νομό Θεσσαλονίκης και στη συνέχεια στο Νομό Κιλκίς. Παρακάτω φαίνονται όλες οι διοικητικές μεταβολές της κοινότητας Πλαγίων όπως καθορίζονται τα σχετικά ΦΕΚ (Φύλλα Εφημερίδας Κυβέρνησης):

Στις 15 Φεβρουαρίου 1922, σύμφωνα με το ΦΕΚ 20Α - 15/02/1922 γίνεται σύσταση της Κοινότητας με την απόσπαση του οικισμού Καρασινάν από την Κοινότητα Μαγιαδάγ και τον ορισμό του ως έδρα της Κοινότητας Καρασινάν.

Στις 15 Φεβρουαρίου 1922, σύμφωνα με το ΦΕΚ 20Α - 15/02/1922 ο οικισμός Δρέβενον αποσπάται από την Κοινότητα Μαγιαδάγ και προσαρτάται στην Κοινότητα Καρασινάν.

Στις 2 Σεπτεμβρίου 1924, σύμφωνα με το ΦΕΚ 212Α - 02/09/1924 η Κοινότητα Καρασινάν υπήχθη στο Νομό Θεσσαλονίκης από το Νομό Πέλλης.

Στις 8 Αυγούστου 1928, σύμφωνα με το ΦΕΚ 156Α - 08/08/1928ο οικισμός Καρασινάν της Κοινότητας μετονομάζεται σε Πλάγια.

Στις 29 Μαίου 1933, σύμφωνα με το ΦΕΚ 130Α - 29/05/1933 ο οικισμός Πύλη (Δρέβενον) αποσπάται από την Κοινότητα Πλαγίων και προσαρτάται στην Κοινότητα Αξιουπόλεως.

Στις 16 Μαρτίου 1935, σύμφωνα με το ΦΕΚ 87Α - 16/03/1935 η Κοινότητα Πλαγίων υπήχθη στο Νομό Κιλκίς από το Νομό Θεσσαλονίκης.

Στις 4 Δεκεμβρίου 1997, η Κοινότητα Πλαγιών καταργείται και συνενούται με το Δήμο Αξιουπόλεως. ΦΕΚ 244Α - 04/12/1997.

Άποψη του Καράσιναν το έτος 1917.

Φωτογραφία από το αρχείο του Υπουργείου Πολιτισμού της Γαλλίας.

Από τις Αλύτρωτες Πατρίδες στο Καράσιναν

2011-08-15T08:08:00.005+03:00

Χάρτης περιοχής Κωνσταντινούπολης

Δυτικά της Πόλης σημειωμένα στο χάρτη το Αρναούτκιοϊ και το Μπογάζκιοϊ

Στο δρόμο της προσφυγιάς

Στις αρχές του 20ου αιώνα σημειώνονται βίαιες μετακινήσεις του ελληνικού στοιχείου είτε με τη μορφή αιματηρών διωγμών είτε με ανταλλαγή πληθυσμών από τις πατρογονικές τους εστίες της Μικρασίας, του Πόντου, της Ανατολικής Θράκης και της Ανατολικής Ρωμυλίας.

Σχετικά με την τύχη των κατοίκων της Ανατολικής Θράκης αναφέρει η Μητρόπολη Δέρκων: Το 1924, στα πλαίσια της ανταλλαγής των πληθυσμών της Συνθήκης της Λωζάννης (1923), οι κάτοικοι των χωρίων της Μητροπόλεως Δέρκων: Αβάσσο η Αβάσκιοϊ, Αγιασματάκι, Άγιος Γεώργιος (Αζατλή), Αη Πας, Άκαλαν, Αρναούτκιοϊ, Αμπαρλή, Βελιγράδι, Γαλατάρια, Γρύπες (Τσιφούτμπουργαζ), Ερμενίκιοϊ, Καλλιώ, Καλφά, Καστανιές, Κεφελίκοϊ, Κιουτσούκιοϊ, Λαζάρκιοϊ, Λίτρες, Μακροχώρι, Μικρός Τσεκμετζές, Μπαχτσέκιοϊ, Μπογάζκιοϊ, Νιχωράκι, Ντομούζδερε (Gümüşdere), Νύμφαι, Οκλαλή, Πύργος, Σαφρά, Τζελέπκιοϊ, Τζεμπετζή, Τσιφλίκιοϊ και Φαναράκι αναγκάστηκαν να λάβουν το δρόμο της προσφυγιά στην Ελλάδα και να δημιουργήσουν νέα χωριά η να εγκατασταθούν σε υφιστάμενες κοινότητες και πόλεις.

Χάρτης της περιοχής Αρναούτκιοϊ του 1850

Στην ιστοσελίδα του Δήμου Αξιουπόλεως αναφέρεται σχετικά με την σύσταση του ελληνικού πληθυσμού των Πλαγίων: Οι πρώτοι κάτοικοι του χωριού -190 οικογένειες, 779 άτομα- ήταν πρόσφυγες που ήρθαν στο χωριό μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή. Οι μισοί πρόσφυγες από την Ανατολική Θράκη και τα χωριά Μπογάζκιοϊ, Μακρύκιοϊ, Πύργο, Αρναούκιοϊ, Πάψο και Κωνσταντινούπολη και οι υπόλοιποι από τη χερσόνησο της Κυζίκου και συγκεκριμένα από το χωριό Αρτάκη της Μικράς Ασίας.

Ένα μέρος των προσφύγων αφίχθηκε αρχικά στην περιοχή της Λαμίας απ’ όπου και προωθήθηκε στο Καρασινάν. Ένα άλλο μέρος των προσφύγων εγκαταστάθηκε αρχικά στην περιοχή των Καϊλαριών (Πτολεμαίδας) αλλά λόγω των κακών κλιματικών συνθηκών και υγιεινής (ελονοσία κλπ) μετοίκησε στο Καρασινάν και στη συνέχεια ένα μέρος αυτών από το Καράσιναν στο Πέτροβο Κιλκίς (Άγιος Πέτρος). Σύμφωνα με την ιστοσελίδα του χωριού Άγιος Πέτρος, το 1925 οι πρόσφυγες ήρθαν σε 2 δόσεις κι εγκαταστάθηκαν στο χωριό Άγιος Πέτρος. Το 1929 ήρθαν κι οι λεγόμενοι Καρασινιώτες.

Πριν το Καράσιναν στα Καϊλάρια

Σύμφωνα με την ιστοσελίδα του Δήμου Φιλώτα, η ιστορία της προσφυγικής κοινότητας του Φιλώτα Νομού Φλώρινας διαγράφεται ανάγλυφα από τις προφορικές μαρτυρίες των ίδιων των κατοίκων. Οι πρόσφυγες εγκαταστάθηκαν στο χωριό Τσαλτζιλάρ (Φιλώτας) ξεριζωμένοι από τα:

Αυδήμι (Ανατολικής Θράκης)

Σούρμενα, Οφις (Πόντος)

Μπογάζκιοι (Ανατολικής Θράκης)

Φλογητά Ικονίου Μικράς Ασίας (Κονιαληληδες)

Γιολτζίκ (Ανατολικής Θράκης)

Εγκαταστάθηκαν στον Φιλώτα μετά τη συμφωνία υποχρεωτικής Ανταλλαγής, που υπογράφτηκε από την Ελλάδα και την Οθωμανική Αυτοκρατορία το 1923. αρχικά αποβιβάστηκαν στην Θεσσαλονίκη έμειναν για λίγο καιρό στην Καλαμαριά και στο Χαρμάνκιοι (Ελευθερία - Κορδελιό) και έπειτα επέλεξαν ως τόπο μόνιμης εγκατάστασης τους εδώ κι εβδομήντα τόσα χρόνια, φτωχοί και αλύγιστοι, τον Φιλώτα. Στον Φιλώτα κατοικούσαν Τούρκοι πριν έρθουν και εγκατασταθούν οι ξεριζωμένοι πρόσφυγες από την Θράκη, τον Πόντο και την Μικρά Ασία. Τα πρώτα χρόνια ήταν δύσκολα, γρήγορα όμως οι πρόσφυγες προσαρμόστηκαν στη νέα τους πατρίδα και άρχισαν να καλλιεργούν τα μουλσουμανικά κτήματα που τους παραχώρησε η Επιτροπή Αποκαταστάσεως Προσφύγων Ε.Α.Π. Έχτισαν σχολεία και αρκετές οικογένειες εγκαταστάθηκαν σε σπίτια που τους έχτισε η Ε.Α.Π. στο χωριό. Μαζί με τις άλλες μνήμες των χαμένων πατρίδων κουβαλούσαν από τον τόπο της γέννησης τους τα ιερά κειμήλια των εκκλησιών. Στο χωριό υπάρχουν τρεις εκκλησίες του Αγίου Γεωργίου, του Αγίου Βασιλείου και της Αγίας Παρασκευής, όπου τοποθετήθηκαν οι παλιές εικόνες και τα ιερά κειμήλια. Η σημερινή εικόνα του χωρίου δεν θυμίζει τίποτα από εκείνο τον προσφυγικό συνοικισμό του μεσοπολέμου, γεγονός που προδίδει την εργατικότητα και την προκοπή των κατοίκων.

Σύμφωνα με τον Ανακεφαλαιωτικό Πίνακα της ΕΑΠ/ Γενική Διεύθυνση Εποικισμού Μακεδονίας/ Γραφείο Στατιστικής, που περιλαμβάνεται στο βιβλίο του Ευστάθιου Πελαγίδη «Η αποκατάσταση των προσφύγων στη Δυτική Μακεδονία» Εκδ. Αφοί Κυριακίδη – 1994, οι εγκατεστημένες οικογένειες στην περιφέρεια του Κιλκίς μέχρι το τέλος του 1925 ήταν:

Υποδιοίκηση Γουμενίτσης - Εγκατεστημένοι πρόσφυγες

Αριθμός συνοικισμών Οικογένειες Άτομα

27 2.793 10.000

Υποδιοίκηση Κιλκίς - Εγκατεστημένοι πρόσφυγες

Αριθμός συνοικισμών Οικογένειες Άτομα

159 11.325 38.496

Από την εκκένωση της περιοχής Τσατάλτσας το 1924

Φωτογραφία από ιστοσελίδα: http://easternthrace1922.blogspot.com/

Πατρίδες που δεν ξεχνάνε οι Πλαγιώτες

Με τους τουρκικούς διωγμούς και την ανταλλαγή των πληθυσμών μεταξύ Τουρκίας κι Ελλάδας ξεκληρίστηκε στις αρχές του 20ου αιώνα ολόκληρος ο ελληνισμός της Ανατολής. Από τα περίχωρα της Κωνσταντινούπολης, κατά μήκος του ποταμού Alibey, από περιοχές γύρω από το δάσος του Βελιγραδίου στα βόρεια της Πόλης, από τις ρωμαίικες γειτονιές της Κωνσταντινούπολης, αλλά και από τις απέναντι από την Πόλη ακτές, της Μικράς Ασίας, όπου η χερσόνησος του Κυζίκου, σκόρπισαν διωγμένοι Έλληνες, χάνοντας τις πατρογονικές εστίες τους κι ήρθαν, πολλοί από εκείνους, σαν πρόσφυγες στα Πλάγια που τότε είχαν το τοπωνύμιο Καράσιναν.

Οι Πλαγιώτες που βρέθηκαν μακριά από τις πατρογονικές εστίες τους, έφεραν μαζί τους τις παραδόσεις και τα έθιμα των χωριών τους μαζί με τα λιγοστά κειμήλια που έμειναν να τους θυμίζουν την Κωνσταντινούπολη και την Κύζικο. Οι σύγχρονοι Πλαγιώτες που δεν έζησαν τον ξεριζωμό, γνωρίσανε το Αρναούτικιοϊ, το Μπογάζκιοϊ, τον Πύργο, την Πάνορμο, την Αρτάκη μέσα από τις ιστορίες των παππούδων τους. Παρακάτω παρατίθενται πληροφορίες που υπάρχουν σήμερα στο διαδίκτυο για τις Αλησμόνητες Πατρίδες των Πλαγιωτών:

Περιοχές της Ανατολικής Θράκης

Τα χωριά της Ανατολικής Θράκης από τα οποία προήλθαν οι ανταλλάξιμοι Πλαγιώτες, δεν είχαν συμπεριληφθεί στην ελληνική ζώνη ελέγχου, όταν το 1920 η συνθήκη των Σεβρών παραχωρούσε στην Ελλάδα την Ανατολική Θράκη. Η υπόλοιπη περιφέρεια Κωνσταντινουπόλεως είχε τεθεί υπό τον έλεγχο της Αντάντ. Τα όρια της ελληνικής επικράτειας έφταναν μέχρι το χωριό Hadimkoy, απόσταση γύρω στα 15 χιλιόμετρα από τις δυτικότερες αλύτρωτες πατρίδες των Πλαγιωτών.

Τον Ιούνιο του 1924 οι Έλληνες των παρακάτω χωριών, οι παππούδες μας, όπως και οι συμπατριώτες μας ολόκληρης της Ανατολικής Θράκης, ξεριζώνονται από τις πατρίδες που κατάγονταν, με την απόφαση για την ανταλλαγή των πληθυσμών και ξεκινούν για την Ελλάδα.

1. Το Αρναούτκιοϊ ή Παπσού (Arnavutköy)

Ήταν ένα χωριό ελληνικό που προϋπήρχε από τον 19ο αιώνα. (Δείτε το χωριό στο χάρτη ΕΔΩ). Προ της ανταλλαγής πληθυσμών ανήκε στην Μητρόπολη Δέρκων. Το Αρναούτκιοϊ (Arnaout kevi σε χάρτη του 1850), (Arnautkioi σε χάρτη του 1890) είναι χωριό της περιοχής της Κωνσταντινούπολης και βρίσκεται σε υψόμετρο 158 μέτρων, 25 χιλιόμετρα βορειοδυτικά του αεροδρομίου Ataturk της Κωνσταντινούπολης με γεωγραφικό στίγμα: 41°11'8"N, 28°44'21"E. Η ευρύτερη περιοχή σήμερα υπάγεται στο βορειοδυτικό τμήμα της επαρχίας Gaziosmanpasa. Το Αρναούτκιοϊ δεν πρέπει να συγχέεται με τη συνοικία της Πόλης, Αρναούτκιοι (Μέγα Ρέμα), της περιοχής Μπεσίκτας. Είναι χτισμένο βόρεια του δάσους Samlar και υπάγεται στο βορειοδυτικό τμήμα της επαρχίας Gaziosmanpasa.

Κατά την ανταλλαγή πληθυσμών οι κάτοικοι του Αρναούτκιοϊ εγκαταστάθηκαν στο χωριό Πλάγια Παιονίας του Κιλκίς, στο χωριό Άγιος Πέτρος του Κιλκίς, στο χωριό Διονυσίου στη Χαλκιδική και στην κωμόπολη Πέλλα.

2. Το Μπογάζκιοϊ (Boğazköy)

Προ της ανταλλαγής πληθυσμών ήταν αμιγώς ελληνικό χωριό κι ανήκε στην Μητρόπολη Δέρκων. (Δείτε το χωριό στο χάρτη ΕΔΩ). Το Μπογάζκιοϊ δεν πρέπει να συγχέεται με το χωριό Bogazkoy της περιοχής Corum της Τουρκίας που βρίσκεται κοντά στην Άγκυρα, ούτε με τη συνοικία της Πόλης Μπογιατζίκιοϊ (Βαφειοχώρι).

Το Μπογάζκιοϊ είναι χτισμένο στην ανατολική όχθη του ποταμου Alibey, 2,8 χιλιόμετρα βορειοανατολικά από το Αρναούτκιοϊ και 23 χιλιόμετρα βορειοδυτικά του αεροδρομίου Ataturk της Κωνσταντινούπολης. Υπάγεται στο νομό Κωνσταντινουπόλεως, στην επαρχία Gaziosmanpasa κι έχει γεωγραφικό στίγμα: 41°10'59"N, 28°46'20"E και υψόμετρο 69 μέτρα.

Κατά την ανταλλαγή πληθυσμών οι κάτοικοι του Μπογάζκιοϊ εγκαταστάθηκαν στο χωριό Φιλώτας της Πτολεμαΐδας, στο χωριό Πλάγια Παιονίας του Κιλκίς , στο χωριό Άγιος Πέτρος του Κιλκίς και στο χωριό Νέα Ραιδεστός της Θεσσαλονίκης.

3. Το Αγιασματάκι (Taşoluk)

Προ της ανταλλαγής πληθυσμών ανήκε στην Μητρόπολη Δέρκων. (Δείτε το χωριό στο χάρτη ΕΔΩ). Βρίσκεται 2,5 χιλιόμετρα Βορειοδυτικά από το Αρναούτκιοϊ κα 26 χιλιόμετρα βορειοδυτικά του αεροδρομίου Ataturk της Κωνσταντινούπολης. Το Αγιασματάκι υπάγεται στο βορειοδυτικό τμήμα της επαρχίας Gaziosmanpasa κι έχει γεωγραφικό στίγμα: 41°11'57"N, 28°42'53"E και υψόμετρο 88 μέτρα.

Κατά την ανταλλαγή πληθυσμών οι κάτοικοι του χωριού Αγιασματάκι εγκαταστάθηκαν στα χωριά της περιοχής Πτολεμαΐδας.

4. Το Ιμβροχώρι (Imrahor)

Προ της ανταλλαγής πληθυσμών ανήκε στην Μητρόπολη Δέρκων. (Δείτε το χωριό στο χάρτη ΕΔΩ). Βρίσκεται 3,7 χιλιόμετρα Βορειοδυτικά από το Αρναούτκιοϊ κα 28 χιλιόμετρα βορειοδυτικά του αεροδρομίου Ataturk της Κωνσταντινούπολης. Το Ιμβροχώρι υπάγεται στο βορειοδυτικό τμήμα της επαρχίας Gaziosmanpasa κι έχει γεωγραφικό στίγμα: 41°13'7"N, 28°44'38"E και υψόμετρο 87 μέτρα.

5. Ο Άγιος Γεώργιος (Azatli)

Προ της ανταλλαγής πληθυσμών ανήκε στην Μητρόπολη Δέρκων. Δείτε το χωριό στο χάρτη ΕΔΩ). Βρίσκεται 11 χιλιόμετρα νότια από το Αρναούτκιοϊ και 13 χιλιόμετρα βoρειoδυτικά του αεροδρομίου Ataturk της Κωνσταντινούπολης. Ο Άγιος Γεώργιος υπάγεται στην επαρχία Gaziosmanpasa κι έχει γεωγραφικό στίγμα: 41°5'0"N, 28°45'0"E και υψόμετρο 114 μέτρα.

6. Ο Πύργος (Kemerburgaz)

Προ της ανταλλαγής πληθυσμών ανήκε στην Μητρόπολη Δέρκων. (Δείτε το χωριό στο χάρτη ΕΔΩ). Βρίσκεται δυτικά από το Δάσος του Βελιγραδίου, 14 χιλιόμετρα ανατολικά από το Αρναούτκιοϊ και 22 χιλιόμετρα βoρειoδυτικά του αεροδρομίου Ataturk της Κωνσταντινούπολης. Ο Πύργος υπάγεται στο νομό Κωνσταντινουπόλεως κι έχει γεωγραφικό στίγμα: 41°9'34"N, 28°54'46"E και υψόμετρο 59 μέτρα.

Περιοχές της Μικράς Ασίας

1. H Αρτάκη (Erdek)

Είναι παράλια κομώπολη στη θάλασσα του Μαρμαρά. (Δείτε την κωμόπολη στο χάρτη ΕΔΩ). Πριν τους τουρκικούς διωγμούς και την προσφυγιά των Ελλήνων ανήκε στη Μητρόπολη Κυζίκου. Βρίσκεται νοτιοδυτικά της Κωνσταντινούπολης στα απέναντί της παράλια της θάλασσας του Μαρμαρά, 18 χιλιόμετρα Βορειοδυτικά από το Αεροδρόμιο της Πανόρμου και 110 χιλιόμετρα Δυτικά – Βορειοδυτικά της Προύσας (Bursa). Η Αρτάκη υπάγεται στο νομό Μπαλίκεσιρ (Balikesir) κι έχει γεωγραφικό στίγμα: 40°23'52"N, 27°47'44"E και υψόμετρο 13 μέτρα.

Σχετική ιστοσελίδα:

http://asiaminor.ehw.gr/Forms/fLemmaBody.aspx?lemmaId=3770#chapter_0

2. H Πάνορμος (Bandirma)

Είναι παραλιακή πόλη στη θάλασσα του Μαρμαρά. (Δείτε την πόλη στο χάρτη ΕΔΩ). Οι κάτοικοι της πόλης την αποκαλούσαν Πάντερμο. Πριν τους τουρκικούς διωγμούς και την προσφυγιά των Ελλήνων, ανήκε στην Μητρόπολη Κυζίκου. Βρίσκεται νοτιοδυτικά της Κωνσταντινούπολης στα απέναντί της παράλια της θάλασσας του Μαρμαρά, 3,8 χιλιόμετρα βόρεια από το Αεροδρόμιο της Πανόρμου και 54 χιλιόμετρα Δυτικά –Βορειοδυτικά της Προύσας (Bursa). Η Πάνορμος υπάγεται στο νομό Μπαλίκεσιρ (Balikesir) κι έχει γεωγραφικό στίγμα: : 40°21'8"N, 27°58'36"E και υψόμετρο 46 μέτρα.

Σχετική ιστοσελίδα:

http://asiaminor.ehw.gr/Forms/fLemmaBody.aspx?lemmaid=5690

Η ζωή στα Πλάγια

2011-08-14T00:00:00.001+03:00

Κοινωνικές συνθήκες

Τα χρόνια από την εγκατάσταση των χωριανών στα Πλάγια μέχρι και τη δικτατορία του Ιωάννη Μεταξά αποτέλεσαν μια εποχή φτώχειας αλλά παράλληλα κι ανασυγκρότησης της τοπικής κοινωνίας που προσπαθούσε να προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα και να πορευτεί ανάλογα με τις περιστάσεις που δημιουργούνταν στην ελληνική επικράτεια.

Οι πρώτοι κάτοικοι του χωριού, με πενιχρά μέσα, ασχολήθηκαν με τη γεωργία, την παρασκευή κάρβουνου, το εμπόριο καυσόξυλων και την κτηνοτροφία. Λεπτομέρειες για την παρασκευή κάρβουνου υπάρχουν στην ιστοσελίδα:

http://msofos.gr/index.php option=com_content&view=article&id=132&Itemid=179

Στις αλύτρωτες πατρίδες τους οι Πλαγιώτες είχαν φυτεμένους μπαχτσέδες με λαχανικά, είχαν αμπέλια και καλλιεργούσαν στα χωράφια δημητριακά, αυτές τις συνήθειες συνέχισαν και με την εγκατάστασή τους στο νέο χωριό. Στα Πλάγια, στις ορεινές πλαγιές, υπήρχαν πολλά αμπέλια τα οποία είχαν εγκαταλείψει οι Τούρκοι κάτοικοι του χωριού κατά την ανταλλαγή των πληθυσμών το 1922. Με τα χρόνια οι κάτοικοι των Πλαγίων κατάλαβαν ότι ο τόπος τους ήταν κατάλληλος για αμπελοκαλλιέργεια και επιδόθηκαν στη συστηματική καλλιέργεια αμπελιών ευγενικών ποικιλιών Syrah, merlot, cabernet. Με την καλλιέργεια αυτή εμφανίστηκαν τα πρώτα κρασιά υψηλής ποιότητας για να επαληθεύσουν το παλιό τοπικό άσμα «τσίπουρο από το Μαγιαντάγ» (Φανός) και κρασιά από την Πλαγιά».

   Κατά τη δραματική δεκαετία 1940 – 1950 το χωριό είχε υποστεί τις αιματηρές συνέπειες του πολέμου. Στο Αλβανικό μέτωπο σκοτώθηκαν δύο Πλαγιώτες.
Από τον Απρίλιο του 1941 η επαρχία Παιονίας υπάγεται στις γερμανικές αρχές κατοχής. Η πείνα του 1941, που προέκυψε από τον βρετανικό ναυτικό αποκλεισμό της κατεχόμενης Ελλάδας, δεν άφησε νεκρούς στα Πλάγια που, παρά τη μεγάλη φτώχεια των κατοίκων, συντηρούνταν λόγω γεωργικής αυτάρκειας.

   Το 1942 ιδρύθηκαν ένοπλες ανταρτικές ομάδες που συνεργάστηκαν μεταξύ τους μέχρι τα μέσα του 1943 και συντονίστηκαν από τους συμμάχους εναντίον των κατακτητών. Ο πληθυσμός του χωριού κατά το 1942 και 1943 τροφοδοτούσε κρυφά τις αντάρτικες ομάδες με τρόφιμα και ζώα για τη μεταφορά οπλισμού στο βουνό, παρά τις απειλές των κατοχικών αρχών που είχαν ως έδρα την Ειδομένη.
Προς το τέλος του 1943 κι ιδιαίτερα το 1944, οι μεγάλες δυνάμεις (Μ. Βρετανία και πρώην Ε.Σ.Σ.Δ.) οδήγησαν τις ελληνικές ένοπλες ανταρτικές ομάδες σε μεταξύ τους ρήξη,  επιδιώκοντας με την απελευθέρωση να ενταχθεί η χώρα στον έλεγχο ενός απ’ τα δύο παγκόσμια μπλοκ της εποχής, το Δυτικό και το Ανατολικό. Ο αγώνας των αντάρτικων οργανώσεων πολιτικοποιήθηκε ξεκάθαρα κι άρχισε η πρώτη φάση του εμφυλίου πολέμου.

   Τον Ιανουάριο 1944, στρατιώτες του βουλγάρικου στρατού κατοχής που διέρχονταν από την περιοχή, σκότωσαν έναν Πλαγιώτη που τον συνάντησαν στον κάμπο, ήρθαν στο χωριό όπου έκαψαν αρκετά σπίτια και το σχολείο. Οικογένειες που έμειναν άστεγες από τις βουλγάρικες θηριωδίες, πήραν το δρόμο της προσφυγιάς κι εγκαταστάθηκαν σε χωριά που βρίσκονταν συγγενείς τους (Μηχανιώνα, Διονυσίου, 12 Απόστολοι κλπ).
Στη διάρκεια του 1944 οι αντάρτες σκότωσαν στην περιοχή του γηπέδου των Πλαγίων έναν Γερμανό στρατιώτη και το άλογό του. Για κάποιο διάστημα οι Γερμανοί χτυπούσαν για αντίποινα, από την περιοχή της Ειδομένης, τον ορεινό όγκο του "412" με πυροβόλο προκαλώντας υλικές ζημιές και στα σπίτια του χωριού.

   Τρεις Πλαγιώτες συνολικά σκοτώθηκαν ενταγμένοι στις ανταρτικές ομάδες του Ε.Λ.Α.Σ. στη διάρκεια της Κατοχής και στον μετέπεια "Δημοκρατικό Στρατό" της Αριστεράς κατά τον εμφύλιο πόλεμο ή αλλιώς συμμοριτοπόλεμο. Κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου (1944 - 1949) πέντε Πλαγιώτες οδηγήθηκαν από αντάρτες της Αριστεράς έξω από το χωριό κι εκτελέστηκαν, και δύο Πλαγιώτες (ο πρόεδρος κι ο αγροφύλακας του χωριού) δολοφονήθηκαν στο δρόμο για την Αξιούπολη.  Δύο Πλαγιώτες δολοφονήθηκαν στην Αξιούπολη από επίθεση αντικομουνιστικών ομάδων κι άλλοι δύο Πλαγιώτες σκοτώθηκαν στο Κιλκίς πολεμώντας στο πλευρό των ένοπλων αντικομουνιστών στη μάχη κατά των ανταρτών της Αριστεράς το Νοέμβριο του 1944.

Από το 1949 σταματούν οι εχθροπραξίες κι η κατεστραμμένη χώρα εντάχθηκε στο Δυτικό μπλοκ. Επτά Πλαγιώτες, απ’ όσους συμμετείχαν στις ανταρτικές δυνάμεις της Αριστεράς, υποχωρώντας βρέθηκαν πρόσφυγες στις χώρες του Ανατολικού μπλοκ όπου παρέμειναν εκεί για ασφάλεια, μέχρι τη δεκαετία του ’80 που ολοκληρώθηκε ο επαναπατρισμός όσων επιθυμούσαν.

Πλαγιώτης στον κάμπο (Σεπτέμβριος του '53)

Μετά τον πόλεμο ξεκίνησε η ανασυγκρότηση, πάντα μέσα στα πλαίσια της επαρχιώτικης φτώχειας. Οι ανέσεις που εξασφάλιζαν οι μεγάλες πόλεις βρίσκονται ακόμη μακριά απ' το χωριό, για παράδειγμα η ψυχαγωγία: μετεμφυλιακά, έρχονταν κατά καιρούς στο χωριό στρατιωτικό συνεργείο παραστάσεων θεάτρου σκιών κι έστηνε δωρεάν παραστάσεις Καραγκιόζη είτε στην πλατεία, στον τοίχο της εκκλησίας, είτε στον τοίχο του παλιού σχολείου (στο χώρο του σημερινού γραφείου της κοινότητας).
Για την ολοκλήρωση της ανασυγκρότησης του χωριού χρειάστηκε να περάσουν τριάντα χρόνια μετά τον πόλεμο, με αποκορύφωμα προόδου τη δεκαετία του '70, την εποχή που ασφαλτοστρώθηκε ο κεντρικός δρόμος και το χωριό απόκτησε ρεύμα και νερό.

Με την μεταπολίτευση ξεκίνησε μια νέα κοινοβουλευτική περίοδος της κομματοκρατίας, του αναίμακτου διχασμού, που επηρέασε και την μικρή κοινωνία του χωριού. Η πόλωση για τα κομματικά συμφέροντα καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τις σχέσεις μεταξύ των οικογενειών του χωριού, σε σημείο που να διαχωρίζονται με κομματικά κριτήρια ακόμα και τα καφενεία.

Σήμερα στο χωριό ζουν μόνιμα περίπου 257 κάτοικοι οι οποίοι αποτελούν τα 109 νοικοκυριά του χωριού (απογραφή 2001) και λειτουργεί 2θέσιο δημοτικό σχολείο και κοινοτικό κατάστημα. Οι κυριότεροι λόγοι της πληθυσμιακής αποδυνάμωσης του χωριού είναι η μετανάστευση στο εξωτερικό (Γερμανία κλπ) τις δεκαετίες 1960 – 1970 και το ρεύμα της αστυφιλίας των δεκαετιών 1980 – 1990 όπου δεκάδες νέοι μετακινούνται στη Θεσσαλονίκη κατά κύριο λόγο και δευτερευόντως στις κοντινές κωμοπόλεις του νομού Κιλκίς (Αξιούπολη, Πολύκαστρο, Γουμένισσα) για βιοποριστικούς λόγους.

Νεολαία των Πλαγίων τη δεκαετία του '50 στο καφενείο του Αλμπάνη

Μεταπολεμικά οι Πλαγιώτες ασχολήθηκαν με την κτηνοτροφία αμνοεριφίων κι αγελάδων, με την καπνοκαλλιέργεια, με την καλλιέργεια δημητριακών και την μεταξοκαλλιέργεια. Τελευταία δοκιμάζεται από αρκετούς γεωργούς κι η καλλιέργεια ηλιόσπορων. Η ταβέρνα, τα δύο παντοπωλεία, τα δύο καφενεία και το συνεργείο αγροτικών οχημάτων αποτελούν τη μικρή εμπορική δραστηριότητα των κατοίκων του χωριού.

Σήμερα το χωριό παράγει εκλεκτό κόκκινο κρασί, άριστο τσίπουρο και γράπα. Το φτωχό αργιλώδες υπέδαφος, η ξηρότητα της ατμόσφαιρας και το μόνιμο αεράκι συνθέτουν την ιδανική συνταγή για την εξαιρετική ποιότητα τους.

Σχολική επιτροπή Πλαγίων τη δεκαετία του '60

Σχετικά με την οικονομική κατάσταση της τοπικής κοινότητας για την αντιμετώπιση των αυτοδιοικητικών προβλημάτων του χωριού αναφέρονται τα παρακάτω στη Διδακτορική Διατριβή της Φωτεινής Καραλίδου στη σελίδα 65, που βρίσκεται αναρτημένη στο διαδίκτυο, με θέμα: «Κοινωνικές σχέσεις, Ταυτότητες και Τοπική Αυτοδιοίκηση στο Δήμο Αξιούπολης και στο Δήμο Χέρσου του Νομού Κιλκίς» Θεσσαλονίκη – 2007: [Όπως αναφέρηκε ήδη, η οικονομική κατάσταση των κοινοτήτων στα ορεινά και ημιορεινά χωριά του δήμου Αξιούπολης είναι ακόμα πιο άσχημη, σε σχέση με τα πεδινά. Γενικά, η αντίληψη που επικρατεί μεταξύ των κατοίκων του δήμου, είναι ότι «τα ορεινά χωριά είναι έρημα και φτωχά». Στην κοινότητα Πλαγίων, του δήμου Αξιούπολης, βρίσκουμε υπομνήματα του προέδρου, με χαρακτηριστικές εκφράσεις «η κοινότης ημών τυγχάνει ορεινή και άγονος…» (Κοινότητα Πλαγίων προς τον υπουργό Εσωτερικών 16/10/1968) και «…παρακαλούμε να ενισχύσετε την κοινότητα για ν’ αντιμετωπίσει της ανάγκες της, γιατί είναι ορεινή και γι αυτό δεν έχει πολλά έσοδα». (Κοινότητα Πλαγίων προς τον υπουργό Εσωτερικών 29/1/1986).]

Στη σελίδα 76 της ίδιας διατριβής, αναφέρονται τα ακόλουθα σχετικά με την ποικιλία των σταφυλιών της περιοχής: [Η ποικιλία των σταφυλιών «τσάμπουρνο», πρωτοήθε στην περιοχή την εποχή του Γαλλικού Μετώπου, από Γάλλους στρατιωτικούς, ως ένα από τα υβρίδια που δοκίμαζαν οι Γάλλοι αμπελουργοί σε υποβαθμισμένα χώματα.]

Τα Πλάγια που έσβησαν...

Υποδομές

Στις αρχές της δεκαετίας του ’50, απέναντι από το παλιό κτήριο του σχολείου που είχε καταστραφεί από του Βούλγαρους το 1944, θεμελιώνεται και χτίζεται το νέο σχολείο του χωριού όπου υφίσταται μέχρι σήμερα.

Το σχολείο των Πλαγίων

Ο κεντρικός δρόμος Ειδομένης - Αξιουπόλεως που ασφαλτοστρώθηκε κατά τη διάρκεια των ετών 1968 – 1969 διασχίζει το χωριό Φανός. Αρχικά, πριν από τις αρχές του αιώνα -με τη μορφή καρόδρομου- ο κεντρικός δρόμος παρέκαμπτε μέσα από τα Πλάγια (παραλείποντας το χωριό Φανός) διέσχιζε το αγίασμα της Αγίας Παρασκευής, διέσχιζε το εγκαταλειμμένο από τους κατοίκους του (κατά τις εχθροπραξίες στη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου) χωριό Δρέβενο και συνέχιζε, όπως και σήμερα, διασχίζοντας το Μεγάλο Ρέμα (Κοτζά Ντερέ).

Πλαγιώτες που κατατάσσονται στρατιώτες

(Ιανουάριος του '58)

Μεταπολεμικά διαμορφώνεται ο χώρος του γηπέδου ποδοσφαίρου ανατολικά του χωριού, στην τοποθεσία που βρίσκονταν το παλιό μουσουλμανικό νεκροταφείο.

Επίσης μεταπολεμικά διαμορφώνεται κι ο χώρος της πλατείας του χωριού, που είναι μια αλάνα υπερυψωμένη σε σχέση με την εκκλησία της Αγίας Παρασκευής, στο χώρο της γίνονται όλες οι πολιτιστικές εκδηλώσεις του χωριού ενώ γύρω της λειτουργούν τα εμπορικά καταστήματα του χωριού (καφενεία και παντοπωλεία).

Το 1970, σε χώρο παρακείμενο του γηπέδου, στην περιοχή της δενδροφυτείας, στα όρια του χωριού, χτίζεται νηπιαγωγείο για τα παιδιά του χωριού και των γύρω περιοχών το οποίο λειτούργησε μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του ’90.

Η περιοχή γηπέδου, η "βόλτα", η δενδροφυτεία

και το παλιό νηπιαγωγείο στα Πλάγια

Κατά τα μέσα της δεκαετίας του ’80 μεταστεγάζεται το κατάστημα της Κοινότητας, από την περιοχή της εκκλησίας όπου στεγάζονταν προπολεμικά, και χτίζεται στην περιοχή του σχολείου, στο χώρο του παλιού σχολείου του χωριού.

Το κοινοτικό κατάστημα των Πλαγίων

Το έτος 2007 κατασκευάστηκε στη διαδρομή Πλαγίων – Ειδομένης, η γέφυρα του Αξιού που ενώνει με οδικό άξονα την εθνική οδό Θεσσαλονίκης Ευζώνων με τα χωριά της περιοχής που υπάρχουν δυτικά του Αξιού ποταμού.

Πλαγιώτες και κοντοχωριανοί εργάτες στη σιδηροδρομική γραμμή

(Δεκαετία του '50)

«Πλαγιώτικο» λεξιλόγιο

Στην καθημερινότητά τους οι Πλαγιώτες, ιδιαίτερα κατά τις πρώτες γενιές τους, χρησιμοποιούσαν λεξιλόγιο, που οι νεότεροι και πιο αποκομμένοι απ’ το χωριό, το χαρακτηρίζουν «Πλαγιώτικο». Τα «Πλαγιώτικα» δεν ήταν άλλα από τα θρακιώτικα και τα μικρασιάτικα που τα μιλούσαν αιώνες πριν οι πρόγονοι στις αλύτρωτες πατρίδες. Έτσι μεταφέρθηκαν στου σύγχρονους τα «πλαγιώτικα» μέσα στα χρόνια κι ακούγονται ακόμα και μεταξύ νεώτερων λέξεις όπως: «Αχμάκης» που σημαίνει ανόητος, «Βίτσα» που σημαίνει βέργα, «Γανιάζω» που σημαίνει αγανακτώ, «Κατσιρντίζω» που σημαίνει τα χάνω, «Καλπαζάνης» που σημαίνει τεμπέλης, «Μισκίνης» που σημαίνει βρώμικος, «Μπατάκι» που σημαίνει κατακάθι, «Πίτσκο» που σημαίνει νόθο, μπάσταρδο, «Παρτάλης» που σημαίνει κουρελιάρης, «Σασκίνης» που σημαίνει γελοίος, «Σαψάλης» που σημαίνει όχι σταθερός στο βάδισμα και στα λόγια, «Χουσμετεύω» που σημαίνει υπηρετώ κι άλλες πολλές λέξεις που υπάρχουν αναρτημένες αλφαβητικά, σε μορφή γλωσσάριου στην ιστοσελίδα της Θρακικής Εστίας Βέροιας εδώ κι εδώ.

Πλαγιώτες τη δεκαετία του '60

Χρήσιμες πληροφορίες για τα Πλάγια

Το κοινοτικό διαμέρισμα Πλαγίων, διοικητικά υπάγεται στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, στη Νομαρχιακή ενότητα Κιλκίς, στο Δήμο Παιονίας - Δημοτικό διαμέρισμα Αξιουπόλεως κι αστυνομεύεται από το Αστυνομικό Τμήμα Αξιουπόλεως.

Τα Πλάγια απέχουν οδικώς 1 ώρα περίπου από τη Θεσσαλονίκη, και 20 λεπτά περίπου από την κωμόπολη Αξιούπολη. Πρόσβαση στο χωριό υπάρχει μέσω 3 διαδρομών:

α) Από Θεσσαλονίκη, απόσταση 78 χιλιομέτρων, μέσω της Εθνικής Οδού Θεσ/νίκης - Ευζώνων, όπου λίγο πριν το τελωνείο Ευζώνων υπάρχει πινακίδα: προς "ΕΙΔΟΜΕΝΗ" που κατευθύνει τους οδηγούς αριστερά, στο νέο δρόμο, όπου μετά τη γέφυρα του Αξιού ποταμού, πινακίδα: προς "ΠΛΑΓΙΑ" κατευθύνει αριστερά από την παλιά Επαρχιακή οδό Ειδομένης - Πλαγίων.

β) Από Θεσσαλονίκη, απόσταση 88 χιλιομέτρων, μέσω της Εθνικής Οδού Θεσ/νικης - Ευζώνων, όπου στο ύψος των παλιών διοδίων υπάρχει πινακίδα: προς "ΠΟΛΥΚΑΣΤΡΟ" που κατευθύνει τους οδηγούς δεξιά, στην παλιά Επαρχιακή Οδό απ' όπου για να φτάσουν στα Πλάγια διέρχονται από τις κωμοπόλεις Πολύκαστρο, Αξιούπολη και από το χωριό Φανός.

γ) Από την κωμόπολη του Νομού Πέλλης, Αριδαία, απόσταση 65 χιλιομέτρων, διασχίζοντας το όρος Πάικο, μέσω των χωριών Βορεινό, Νεοχώρι, Θηριόπετρα, Νότια, Περίκλεια, Αρχάγγελος, Σκρά, Φανός.

Για διαμονή υπάρχουν ξενοδοχεία στις παρακάτω περιοχές:

α) στην περιοχή Κοτζά Ντερέ, στον επαρχιακό δρόμο Αξιουπόλεως – Πλαγίων, δίπλα στη γέφυρα του ομώνυμου ρέματος, περίπου 10 λεπτά από τα Πλάγια,

β) στην κωμόπολη Πολύκαστρο, 25 περίπου λεπτά από τα Πλάγια,

γ) στην κωμόπολη Γουμένισσα, 30 περίπου λεπτά από τα Πλάγια,

δ) στο χωριό Εύζωνοι, 20 περίπου λεπτά από τα Πλάγια,

ε) ενοικιαζόμενα δωμάτια στο χωριό Σκρά, 30 περίπου λεπτά από τα Πλάγια.

Στο χωριό λειτουργούν: ψησταριά, παντοπωλείο και καφενεία, όπου κατά την κυνηγετική περίοδο γίνονται στέκια συνάντησης και φιλοξενίας των κυνηγών.

Τοπικά προϊόντα (κρασί, τσίπουρο, γράπα κλπ) διατίθενται στους ενδιαφερόμενους επισκέπτες από τους ίδιους τους παραγωγούς του χωριού.

Από το 2009, στους χρήστες internet του χωριού, παρέχεται η δυνατότητα ελεύθερης πρόσβασης από το δίκτυο axioupoli.hotspot.

Το γεωγραφικό στίγμα του χωριού είναι: 41.0763889^ο, 22.4891667^ο

Τοπικές εκδηλώσεις

Στις 26 Ιουλίου γιορτάζει το χωριό σε μεγαλόπρεπο πανηγύρι την πολιούχο Αγία Παρασκευή.
Κάθε χρόνο, κατά το μήνα Σεπτέμβριο, ο πολιτιστικός σύλλογος του χωριού διοργανώνει "Γιορτή Κρασιού".

Χρήσιμα τηλέφωνα

Κοινοτικό Κατάστημα Πλαγίων: 23430 9124
Πρόεδρος Τοπικής Κοινότητας Πλαγίων
Παλαλάκης Κωνσταντίνος

Δημοτικό σχολείο Πλαγίων: 23430 91211

Ιερός Ναός Αγίας Παρασκευής: 23430 91270
Εφημέριος του ναού π. Στογιανκεχαγιάς Αναγνώστης

Νομαρχιακό Γενικό Νοσοκομείο Κιλκίς - Γραμματεία: 23410 38400

Αστυνομικό Τμήμα Αξιούπολης: 23430 31444

Αστυνομικό Τμήμα Ειδομένης: 23430 91163

Τμήμα Συνοριακής Φύλαξης Ειδομένης Διοικητής: 23430 91288

ΚΕΠ Αξιούπολης: 23430 20676, 23430 20677

IKA Αξιούπολης: 23430 31231

Σταθμαρχείο ΚΤΕΛ Αξιούπολης: 23430 31313

Ταξί Αξιούπολης: 23430 31242

Δασαρχείο Γουμένισσας: 23430 42002, 41207

Ειδομένη, Σιδηροδρομικός Σταθμός: 23430 91111

Τελωνείο Ειδομενης: 23430 91000

ΕΛΤΑ Ειδομένης: 23430 91030

Κοινοτικό γραφείο Πλαγίων

Πλαγιώτες κατά τις εκδηλώσεις της "28ης Οκτωβρίου" το έτος 1972

Στοιχεία απογραφής του έτους 2001 από την Ε.Σ.Υ.Ε. σχετικά με τα Πλάγια

Απογραφή πληθυσμού Πλαγίων

Έτος απογραφής Πληθυσμός

1928 684

1940 749

1951 734

1961 618

1971 422

1981 334

1991 327

2001 257

Τα στοιχεία ελήφθησαν από την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία Ελλάδος και βρίσκονται ελεύθερα διαθέσιμα στο διαδίκτυο στη δ/νση:

http://geodata.gov.gr/geodata/index.php?option=com_sobi2&catid=21&Itemid=10

Συνολική επιφάνεια των Πλαγίων το έτος 2001: 13.650 στρέμματα

Υψόμετρο: 280 μέτρα

Πυκνότητα πληθυσμού ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο: 22,27 κάτοικοι/Km²

Απογραφή οικονομικά ενεργού πληθυσμού το έτος 2001

Σύνολο ενεργού πληθυσμού: 108 κάτοικοι

Απασχολούμενοι: 106 κάτοικοι

Άνεργοι συνολικά: 2 κάτοικοι

Άνεργοι νέοι: 2 κάτοικοι

Οικονομικώς μη ενεργοί: 189 κάτοικοι

Απογραφή Γεωργίας ετών 1999 – 2000

Εκμεταλλεύσεις και εκτάσεις αυτών κατά είδος καλλιέργειας.

Χρησιμοποιούμενη γεωργική έκταση: 3.309,7 στρέμματα

Είδος

Ετήσιες καλλιέργειες:

Δενδρώδεις -//- :

Αμπέλια:

Μόνιμα λιβάδια και βο-σκότοποι:

Αγραναπαύσεις:

Οικογενειακοί λαχανόκη-ποι:

Φυτώρια καρποφόρων δέντρων και άλλες πολύ-ετείς φυτείες:

Αριθμός εκμεταλλευτών

Έκταση σε στρέμματα

3003,7

284,5

8,5

Απογραφή Κτηνοτροφίας ετών 1999 – 2000

Είδος

Βοοειδή σύνολο:

Βοοειδή θηλυκά:

Προβατοειδή:

Αίγες:

Χοίροι:

Ιπποειδή:

Κουνέλια:

Πουλερικά:

Κυψέλ.μελισ.:

Αριθμός εκμεταλλευτών

Κεφαλές ζώων

210

100

704

705

1110

Ιστορικά στοιχεία της ευρύτερης περιοχής Παιονίας

2011-08-13T11:00:00.000+03:00

Αρχαίοι χρόνοι

Στην ιστοσελίδα της wikipedia σε θέμα σχετικό με το Κιλκίς αναφέρεται ό,τι: κατά το 12ο αιώνα π.Χ. η περιοχή της Παιονίας και Αμφαξίτιδας κατοικήθηκε από Κρήτες, που ονομάστηκαν Βοττιαίοι, λόγω του οικιστή Βόττωνα. Οι Βοττιαίοι ίδρυσαν, στην περιοχή την Αταλάντη (σημερινή Αξιούπολη), τη Γόρτυνα (σημερινή Γοργόπη) και την Ειδομένη.

Παίονες

Η περιοχή της Παιονίας πήρε το τοπωνύμιό της από τους αρχαίους κατοίκους της. Σχετικά με τους αρχαίους Παίονες η ιστοσελίδα της Θρακικής Εστίας Θεσσαλονίκης αναφέρει:

Παίονες: Ισχυρότατη Θρακική φυλή, υποδιαιρούμενη σε πολλές μικρότερες φυλές : Σιροπαίονες, Γρααίοι, Λαιαίοι, Παίοπλες, Παναίοι. Κατοικούσαν βόρεια της Δοϊράνης Λίμνης, και στις δύο όχθες του Αξιού ποταμού. Προς Βορά συνόρευαν με τους Δαρδανούς και τους Αρδιαίους Θράκες, εκτείνονταν ανατολικά μέχρι την Πρασιάδα λίμνη και πέρα από το Στρυμόνα ποταμό μέχρι το Παγγαίο όρος.

Κατά τους ιστορικούς, την παλαιά εποχή, οι Παίονες είχαν καταλάβει μεγάλο μέρος της σημερινής Νότιας Μακεδονίας την Κρηστωνίδα, τη Μυγδονία και μέρος της Χώρας των Αγριάνων (ιππομάχων=Πομάκων) μέχρι το Παγγαίο όρος. Είχαν εκστρατεύσει προς Ανατολάς μέχρι την Πέρινθο (Σημερινή πόλη Ηράκλεια της Ανατ. Θράκης). Συμμάχησαν με τους Αθηναίους αλλά και τους πολέμησαν υπό τον Φίλιππο Β ως σύμμαχοι και ηττημένοι το 355-354 π.χ.

Βασιλείς των Παιόνων: Άγις, (σύγχρονος του Φιλίππου ο οποίος επιτέθηκε στους Παίονες μετά το θάνατο του Άγη), Λύγκειος 359-340 π.χ., Πατράος 340-315 π.χ., Αυδολέων, υιός του Πατράου, 315-286 π.χ., ο Αρίστων υιός του Αυδολέοντα και ο Δροπίων 279 π.χ. υιός του Δέοντα.

Το όνομα Παίονες (κατά τον Παυσ.Ε,1) επικράτησε από τον Παίωνα ,υιό του Ενδυμίωνα (εραστή της Σελήνης) από την Αρκαδία , ο οποίος Παίων απομακρύνθηκε στην πάνω από τον Αξιό Χώρα όταν ηττήθηκε στους Ολυμπιακούς αγώνες από τον αδελφό του Επειό. Πόλεις των Παιόνων : Αμυδών, Αρχαιότατη Θρακική πόλη μνημονευόμενη από τον Όμηρο καθώς και πηγή της Αία που έχυνε τα διαυγέστατα νερά της στον Αξιό ποταμό. Αργότερα ονομάστηκε Αβυδών. και καταστράφηκε από την οικογένεια Αργεαδών. Από την Αμυδώνα ήρθαν οι Παίονες στον Τρωικό πόλεμο ως σύμμαχοι των Τρώων. Πύδνα (Στράβ. Ζ 330).

Παιονικές πόλεις:

Δόβηρος ή Δόβειρα: Αρχαία Θρακική πόλη που έκτισαν οι Δόβηρες μεταξύ των ποταμών Αξιού και Εχεδώρου, περί τη σημερινή Δοϊράνη (Β.Πλ 40ο,45-Α.μ.46ο,40)
Το 429 π.χ. καταλήφθηκε από τον Σιτάλκη, βασιλιά των Οδρυσών Θρακών στον αγώνα κατά του Περδίκκα των Μακεδόνων (Θουκιδ. Β, 99). Καταστράφηκε από τους Βουλγάρους και στη θέση της κτίστηκε η Δοϊράνη (Αχ. Σαμοθράκης Θρ. Λεξ.163)

Βυλαζώρα: Μεγάλη αρχαία Θρακική πόλη στη Χώρα των Παιόνων σε δεσπόζουσα θέση των διόδων του Αξιού, φρούριο κατά των Δαρδανών. (σημερινά Βελεσά).

Κίσσος: Πανάρχαια Θρακική πόλη, πλησίον της Χαλάστρας και της Αινεία, πατρίδα του ήρωα του Τρωικού πολέμου Ιφαδάμαντα τον οποίο ( κατά τον Όμηρο) ο παππούς του Κισσεύς ανέθρεψε στη Θράκη. Το 315 π.χ. καταστράφηκε από τον Κάσσανδρο των Μακεδόνων και οι κάτοικοι μεταφέρθηκαν στη Θεσσαλονίκη που είχε κτιστεί στην επίσης καταστραφείσα πόλη των Θρακών «Θέρμαι»

Γαρήσκος παρά τον ποταμό Εχέδωρο, μία εκ των 26 πόλεων που κατάστρεψε ο Κάσσανδρος για να εποικήσει τη Θεσσαλονίκη.

Στυβάρα (πλησίον του ποταμού Ερίγωνα που χύνεται στον Αξιό), Γορτύνιον, Στόβοι, Βύζαμος. Αναφέρεται ως Παιονική και η πόλις Σίρις (Σέρρες) ενώ αλλού αναφέρεται ως πόλις των Οδομάντων, Προφανώς σε άλλη εποχή. Επίσης ως Παιονική αναφέρεται και η πόλις Σκούποι (Σκόπια) ενώ αλλού αναφέρεται ως πόλη των Δαρδανών μάλλον για τον ίδιο λόγο.

₪

Σχετικά με τους αρχαίους Παίονες αναφέρει και ο Δημήτριος Ε. Ευαγγελίδης στην ιστοσελίδα Εθνολογικά:

   Παίονες: Ένα από τα μεγαλύτερα και ισχυρότερα φύλα των κεντρικών περιοχών της χερσονήσου του Αίμου, κατά την αρχαιότητα. Οι Παίονες μνημονεύονται από τον Όμηρο ως σύμμαχοι των Τρώων, με αρχηγό τον Πυραίχμη (Ιλιάς, Β 848) «…που οδηγούσε τους Παίονες με τα κυρτά τόξα, μακριά από την Αμυδόνα, από τον πλατύ Αξιό…» και στην συνέχεια, μετά τον θάνατο του Πυραίχμη από το δόρυ του Πατρόκλου (Π 284-293), τον γιο του Ίππασου, Απισάονα, (Ρ 347-351) «…τον κυβερνήτη του στρατού, που είχε έλθει από την εύφορη Παιονία…», ο οποίος σκοτώθηκε από τον Λυκομήδη. Βασιλιάς τους ήταν ο Αστεροπαίος, ο γιος του Πηλεγόνα, που τον γέννησε ο Αξιός. Ο Αστεροπαίος θα βρεί τον θάνατο από τον Αχιλλέα, όπως και άλλοι Παίονες που αναφέρονται ονομαστικά: Θερσίλοχος, Μύδων, Αστύπυλος, Μνήσος, Θράσιος, Αίνιος και Οφελέστης (Φ 139-212).
   Ο Ηρόδοτος (Ιστορίαι, Ε΄ 1 και 12-17 Ζ΄ 113, 124) αναφέρει τους Παίονες ως κατοίκους της βόρειας περιοχής μεταξύ του Αξιού και του Στρυμόνα, καθώς και τα παιονικά φύλα των Αγριάνων, Λαιαίων, Παιόπλων, Σιριοπαιόνων και Δοβήρων.
   Ο Στράβων (Γεωγραφικά, Ζ΄ αποσπ. 4 και 38) τους ταυτίζει με τους Πελαγόνες, τονίζοντας μάλιστα ότι οι Παίονες παλαιότερα λέγονταν Πελαγόνες και συσχετίζει το όνομα του πατέρα του Αστεροπαίου, του Πηλεγόνα (βλ. παραπάνω), με τους Πελαγόνες (Πηλεγόνας-Πελαγόνας), ενώ αναφέρει και την άποψη ότι οι Παίονες θεωρούνται άποικοι Φρυγών ή σύμφωνα με άλλους, αρχηγοί τους. Σε άλλο όμως σημείο (Ζ΄ απόσπασμα 11) τους θεωρεί Θράκες.

Τέλος, ο Θουκυδίδης (Ιστορία, Β΄ 96) αναφέρει τα παιονικά φύλα των Αγριάνων και Λαιαίων ως υπηκόους του βασιλιά των Οδρυσών, του Σιτάλκη.
Η νεώτερη έρευνα δεν έχει καταλήξει ακόμη οριστικά στο ζήτημα της καταγωγής των Παιόνων. Άλλοι τους θεωρούν Θράκες (βλ. Λεξικό Ελληνικής Αρχαιολογίας), άλλοι Ιλλυριούς (βλ. R. A. Crossland - Cambridge Ancient History, Vol. III part 1, σελ. 837), ενώ τελευταίως υποστηρίζεται η φρυγική καταγωγή των Παιόνων (βλ. Λεξικό Π-Λ-Μπ).

Κατά τον N. G. L. Hammond (Macedonian State, σελ. 40) οι Παίονες δεν ήσαν Ιλλυριοί ούτε Θράκες και φυσικά ούτε Έλληνες, αφού μιλούσαν μια διαφορετική γλώσσα από τους λαούς αυτούς. Ο ίδιος συγγραφέας αναφέρει (βλ. C.A.H. Vol. III. part 3, σελ. 278-279) ότι οι Παίονες εκτόπισαν τους Ιλλυριούς και εξαπλώθηκαν σε μεγάλες εκτάσεις μεταξύ των ετών 750-530 π.Χ.

Για τους Παίονες αναφέρει κι η ιστοσελίδα Ελλήνων Δίκτυο: Μια επιγραφή που βρέθηκε στην περιοχή Τίκβες του κράτους των Σκοπίων και δημοσιεύθηκε πριν από μια εικοσαετία περίπου, αναφέρεται στον βασιλιά των Παιόνων Δροπίωνα το γιο του Λέοντος. Η επιγραφή αυτή έχει ως εξής:

«ΔΡΟΠΙΟΝΑ ΛΕΟΝΤΟΣ Π(ΑΤΕΡΑ?)
ΚΑΙ ΜΩΑΝΤΑ
ΒΑΣΙΛΕΑ ΠΑΙΟΝΩΝ
ΤΩΝ Π- ΑΠΕΤΗ»

Η γραφή της επιγραφής, που ήταν στην ελληνική, δεν εντυπωσίασε ιδιαίτερα την ιστορική κοινότητα. Εκείνο, όμως, που ανέτρεπε δεδομένα ήταν η αναφορά της στο βασιλιά της Παιονίας Δροπίωνα!

Ο Δροπίων βασίλευσε περί το 279 π.Χ., και αναφέρεται από τον Παυσανία. Έστησε, μάλιστα, στους Δελφούς, όπως αναφέρει, ως τιμητικό ανάθεμα, μια χάλκινη κεφαλή βίσωνος. Αξίζει εδώ να σημειωθεί πως σύμφωνα με τον Παυσανία οι βίσωνες της περιοχής ήταν ιδιαίτερα δασείς (μαλλιαροί) στο στήθος και στη γενειάδα. (Παυσ. Θ, 21.) Εντυπωσίασε, λοιπόν, το γεγονός της παρουσίας των Παιόνων στη μετααλεξανδρινή εποχή με ελληνική γραφή και ελληνικά ονόματα. Μέχρι τότε πιστεύονταν πως επρόκειτο για ένα βόρειο και άγριο λαό, σχεδόν βάρβαρο. Ήταν γνωστά, βέβαια, τα βασιλικά ονόματα των Παιόνων αλλά δεν γνωρίζαμε τίποτε σχετικά με τη γλώσσα και τη γραφή του λαού αυτού.

Οι μαρτυρίες του Ηροδότου, του Στράβωνα, του Παυσανία ή ακόμη και του Θουκυδίδη, δεν ήταν πολύ κολακευτικές για τον λαό αυτόν. Όταν όμως ανακαλύφθηκε το έτος 1877, στην Ολυμπία, το βάθρο ενός ανδριάντα στο οποίο υπήρχε ανάγλυφη επιγραφή που έγραφε πως είχε στηθεί από το Κοινό των Παιόνων προς τιμή του βασιλιά Δροπίωνα, τότε διασαφηνίστηκε πλήρως πως επρόκειτο για ένα αρχαίο ελληνικό φύλο.

Από την επιγραφή της Ολυμπίας:

“[Δρω]πίωνα Λέοντος
[βα]σιλέα Παιόνων
[κ]αὶ κτίστην τὸ κοινὸν
τῶν Παιόνων ἀνέθηκε
ἀρετῆς ἕνεκεν
καὶ εὐνοίας τῆς ἐς αὐτούς”

επιβεβαιώνεται πως οι Παίονες συμμετείχαν στους Ολυμπιακούς Αγώνες στους οποίους έπαιρναν μέρος μόνον Έλληνες.

Ελληνιστικοί χρόνοι

Σχετικά με την ιστορία της περιοχής κατά τους Ελληνιστικούς χρόνους αναφέρει η ιστοσελίδα e-ιστορία:

[Ηλίας Κ. Σβέρκος] Τα όρια του μακεδονικού βασιλείου στην εποχή του Αλεξάνδρου Α΄ (Θουκ. ΙΙ.99).

...Στους Μακεδόνες ανήκουν και οι Λυγκηστές και οι Ελιμιώτες και άλλα φύλα στην πάνω Μακεδονία, τα οποία είναι βέβαια σύμμαχα και υπήκοα, διοικούνται όμως από δικούς τους βασιλείς. Τη σημερινή όμως Μακεδονία, που είναι κοντά στη θάλασσα, πρώτοι κατέκτησαν ο Αλέξανδρος, ο πατέρας του Περδίκκα, και οι πρόγονοί του, οι Τημενίδες, οι οποίοι κατάγονταν αρχικά από το Άργος· και ανέλαβαν εκεί τη βασιλική εξουσία, αφού εξεδίωξαν κατόπιν μάχης τους Πίερες από την Πιερία, οι οποίοι αργότερα εγκαταστάθηκαν στις υπώρειες του Παγγαίου πέρα από το Στρυμόνα δημιουργώντας οικισμούς στο Φάγρητα και άλλα μέρη (ακόμα και σήμερα η χώρα από τους πρόποδες του Παγγαίου ως τη θάλασσα αποκαλείται Πιερική λεκάνη), τους Βοττιαίους από την ονομαζόμενη Βοττία, οι οποίοι σήμερα γειτνιάζουν με τους Χαλκιδείς. Επίσης κυρίεψαν μια στενή λουρίδα της Παιονίας, που αρχίζει από ψηλά και ακολουθώντας τις όχθες του Αξιού φτάνει στην Πέλλα και τη θάλασσα και πέρα από τον Αξιό μέχρι τον Στρυμόνα την περιοχή που ονομάζεται Μυγδονία, αφού εξεδίωξαν τους Ηδωνούς. Επίσης ξεσήκωσαν από την περιοχή που τώρα ονομάζεται Εορδία τους Εορδούς, εκ των οποίων οι περισσότεροι εξολοθρεύτηκαν ―κάποιο μικρό μέρος απ' αυτούς εγκαταστάθηκε γύρω από τη Φύσκα― καθώς και τους Άλμωπες από την Αλμωπία. Αυτοί οι Μακεδόνες κυριάρχησαν και σε άλλα φύλα, την κυριαρχία των οποίων κατέχουν ακόμη και τώρα, δηλαδή τον Ανθεμούντα και την Γρηστωνία και τη Βισαλτία και μεγάλο τμήμα της χώρας των ίδιων των Μακεδόνων. Ολόκληρη η χώρα ονομάζεται Μακεδονία και ο Περδίκκας, ο γιος του Αλεξάνδρου ήταν βασιλιάς τους, όταν επιτέθηκε ο Σιτάλκης.

Πλήθος άλλων στοιχείων για την περιοχή υπάρχουν στην ιστοσελίδα του Ιδρύματος Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα.

Βυζάντιο

Σύμφωνα με την ιστοσελίδα Βικιπαίδεια: τον 4ο αιώνα μ.Χ., όταν η πρωτεύουσα του Ρωμαϊκού κράτους μεταφέρθηκε στην Κωνσταντινούπολη, η σημερινή περιοχή της Παιονίας υπάγεται στη δικαιοδοσία του Βυζαντίου και του ανατολικού Ρωμαϊκού κράτους. Ακολουθούν επιδρομές από Γαλάτες και Γότθους και κάποιοι από τους τελευταίους εγκαθίστανται στην περιοχή, όπου τους παραχωρήθηκαν εκτάσεις προς καλλιέργεια. Οι Γερμανοί που εγκαταστάθηκαν στην κοιλάδα του Αξιού, γρήγορα εκχριστιανίστηκαν και εξελληνίστηκαν από τους ντόπιους Ελληνικούς πληθυσμούς. Κατά τους αιώνες 6ο έως 8ο η περιοχή δέχεται επιδρομές και λεηλασίες από Σλάβους και εκσλαβισμένους πλέον Βούλγαρους. Οι επιδρομές αυτές ήταν καταστροφικές όμως οι επιδρομείς δεν εγκαθίστανται, αλλά προσπερνούν την περιοχή, κατευθυνόμενοι νοτιότερα προς Στερεά Ελλάδα και Πελοπόννησο.

Για την περιοχή, κατά τη βυζαντινή περίοδο, αναφέρει σχετικά και η ιστοσελίδα της Ιεράς Μητροπόλεως Πολυάνης και Κιλκισίου: Στα μέσα του 10ου αιώνα μ.χ. στην περιοχή αναφέρεται η Επισκοπή Πολυανής, στην οποία προσαρτίστηκε η Επισκοπή Λητής και Ρεντίνης (επανιδρύθηκε τον 18ο αιώνα) και η Επισκοπή των Βαρδαριωτών Τούρκων. Πρόκειται για Ούγγρους της ίδιας φυλετικής καταγωγής με τους Τούρκους, που είχαν εγκατασταθεί στην περιοχή του Αξιού ποταμού και είχαν εκχριστιανισθεί.

Περίοδος της τουρκοκρατίας

Η ιστοσελίδα Βικιπαίδεια στη θεματική ενότητα «Αξιούπολη» αναφέρει για την περίοδο της τουρκοκρατίας:

Το 1397, η περιοχή περιέρχεται στα χέρια των Οθωμανών. Περιγραφές Οθωμανών της εποχής (όπως ο χρονογράφος Χατζή Καλφά), αναδεικνύουν το Ελληνικό στοιχείο ως το μόνο στην περιοχή. Βαθμιαία, από τον 15ο αιώνα, έρχονται στην περιοχή Βούλγαροι ως εργάτες στους αγρούς. Τους επόμενους 3 αιώνες εγκαθίστανται στην περιοχή πολλοί Βλάχοι, εκδιωγμένοι από τη Βόρειο Ήπειρο και Δυτική Μακεδονία από τις λεηλασίες των Τουρκαλβανών.

Αξιοσημείωτο είναι ότι οι κάτοικοι του Σκρα, της Ειδομένης και της Κούπας ομιλούν ένα βλαχοσλαβικό ιδίωμα, την Μογλενίτικη διάλεκτο, με πλήθος ελληνικών στοιχείων. Σύμφωνα με την ερευνήτρια Μαρία Παπαγεωργίου από το Σκρα, στη Μογλενίτικη διάλεκτο διατηρήθηκαν προφορικά, ως παραμύθια, έργα αρχαίων Ελλήνων ποιητών, που δε σώζονται σήμερα.

Στο τέλος του 17ου αιώνα, ξεσπά επανάσταση στην περιοχή κατά των κατακτητών Τούρκων και πολλά χωριά καταστρέφονται από τα αντίποινα του οθωμανικού στρατού. Είναι αξιοσημείωτο ότι, βορείως του Σκρα, κοντά στα σύνορα Ελλάδας - ΠΓΔΜ, καταστράφηκε το χωριό Σελέστη και οι κάτοικοι αναγκάστηκαν να το εγκαταλείψουν. Πολλοί Σελεστιανοί εγκαθίστανται στο Σκρα, συνεχίζοντας όμως να θάβουν τους νεκρούς τους σε ξεχωριστό νεκροταφείο. Το νεκροταφείο της Σελέστης βρίσκεται βορείως του Σκρα και περιλαμβάνει τάφους έως το 1750. Οι μαρμάρινες πλάκες έχουν χαραγμένα ελληνικά ονόματα και κάποια σύμβολα, αλλά δεν έχουν σταυρούς. Τα σύμβολα αυτά παραπέμπουν στην προχριστιανική περίοδο της περιοχής.

Το 1720, η Αξιούπολη επανιδρύεται από κατοίκους των γύρω χωριών, λόγω των εκτεταμένων καταστροφών που προκάλεσαν σε αυτά, τα τουρκικά αντίποινα. Η πόλη ονομάστηκε Μποέμιτσα λόγω της θέσης της στη δυτική όχθη του Αξιού. Διοικητικά ανήκε στο καζά της Γευγελής. Το 1873 είχε 30 μωαμεθανικές και 90 χριστιανικές οικογένειες, ενώ το 1903 οι κάτοικοί της ήταν 1413.

Στην ιστοσελίδα του χωριού Φανός αναφέρεται ό,τι: από το 1814, μετά την ίδρυση της Φιλικής Εταιρίας, η επανάσταση έγινε πια πανελλήνια υπόθεση. Για το λόγο αυτό, κι επειδή η Τουρκία φοβήθηκε μήπως ξεσπάσει κι επεκταθεί η ελληνική επανάσταση, ξεσήκωσε πολλούς Τούρκους Κονιάρους (προφανώς καταγόμενους από το Ικόνιο της Μ.Ασίας) και τους μετέφερε στην κεντρική Μακεδονία. Πράγμα πού όχι μόνο διαφαίνεται από το σύνολο των αμιγών χωριών που υπήρχαν στον καζά Αβρέτ Χισσάρ (περιοχή Κιλκίς) που υπερτερούσαν των χριστιανών, αλλά και στα χωριά δυτικά του Αξιού Μαγιαντάν (Φανό), Καρασινάν (Πλάγια), Αλτσάκ (Χαμηλό) και Γκόρνιτσετ (Γιουγκοσλαβίας), που σχηματίστηκαν από αμιγή μουσουλμανικό πληθυσμό.

Σύμφωνα με την ιστοσελίδα Βικιπαίδεια: Το 1872 εγκαινιάζεται η σιδηροδρομική γραμμή Θεσσαλονίκης - Βιέννης από την εταιρεία Χιρς (Hirch) και ξεκινά τη λειτουργία του ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Καρασουλίου (Πολυκάστρου).

Στην ιστοσελίδα Wikipedia με θέμα την Αξιούπολη αναφέρεται ότι: μετά το 1878, δρουν στην ευρύτερη περιοχή σώματα ντόπιων οπλαρχηγών με σκοπό την άμυνα κατά των Βουλγάρων. Από την Ειδομένη δρουν τα σώματα των Νικόλαου Στοΐδη, Στόικου Στοΐδη και Δέλλιου Κοβάτση. Από τη Γευγελή (ΠΓΔΜ), ο Δημοσθένης Κύρου συντονίζει και οργανώνει την άμυνα των Ελλήνων σε όλη την περιοχή. Από τη Γευγελή επίσης, ενεργοποιούνται τα σώματα των Χρήστου Δέλλιου και Σίμου Μάλιου. Από τη Νεγόριτσα (Νεγκόρτσι, ΠΓΔΜ) τα σώματα των Αθανάσιου Γιαγκούλα, Ιωάννη Τάσκου και Πέτρου Χαρισιάδη. Στην περιοχή δρουν επίσης και οι ομάδες των Αθανάσιου Καπετανόπουλου και Πέτρου Αβραμίδη από τις Τίκφες (Καβαντάρτσι, ΠΓΔΜ). Σημαντική είναι τέλος, η προσφορά των οπλαρχηγών Νικόλαου Νικόλτσα, Γεώργιου Ξανθού και Δέλλιου Πέτκου Τοπάλη από τη Μαρζέντσα (Μαρζέντσι, ΠΓΔΜ).

"Φιλόπτωχος Αδελφότης Γευγελής - 1904"

(Στη φωτογραφία αναγράφονται: Η πρώτη Εθνική Οργάνωσις

του Μακεδονικού Αγώνος 1903 - 1909 Γευγελής υπό το ψευδώνυμον

"Φιλόπτωχος Αδελφότης Γευγελής 1904")

Φωτογραφία από τη Βικιπαίδεια

20^ος Αιώνας

Στην ιστοσελίδα Βικιπαίδεια με θέμα τον Χρήστο Δέλλιο αναφέρονται: "Λόγω της εντεινόμενης Βουλγαρικής βίας στην περιοχή της Γευγελής, ο Χρήστος Δέλλιος ίδρυσε το 1902 τη Φιλόπτωχο Αδελφότητα. Η Φιλόπτωχος Αδελφότητα της Γευγελής οργανώθηκε στα πρότυπα της Φιλικής Εταιρείας και ενώ φαινομενικά εμφανίζονταν στις Οθωμανικές αρχές ως φιλανθρωπικό ίδρυμα, δρούσε κρυφά ως ένοπλος πυρήνας προκειμένου να αντιμετωπίσει τις Βουλγαρικές βιαιότητες (δολοφονίες, καταστροφές οικιών και καταστημάτων, απόσπαση χρημάτων κ.α.). Ο Χρήστος Δέλλιος μύησε στην αδελφότητα σημαντικούς και ικανούς Γευγελιώτες. Τα αρχικά στελέχη ήταν ο Αθανάσιος Αρβανίτης, ο Γεώργιος Τσολάκης, ο Χαρίσιος Χατζηζαφειρίου και ο Βασίλειος Σιωνίδης. Για να οργανώσει την ένοπλη ομάδα ο Χρήστος Δέλλιος φρόντισε να προμηθευτεί οπλισμό με ιδίους πόρους. Η πολιτοφυλακή αυτή, υπό την ηγεσία του Χρήστου Δέλλιου, έδρασε στην πόλη της Γευγελής και στα περίχωρά της και κατάφερε να αποτρέψει τη συνέχιση των δολοφονιών κατά των στελεχών του Ελληνισμού της περιοχής από μέρους του Βουλγαρικού κομιτάτου".

Το 1903 γεννιέται στη Γευγελή ο ποιητής Γεώργιος Βαφόπουλος. Η οικογένειά του μετακομίζει το 1917 από τη Γευγελή στο Φανό, στη Γουμένισσα και τελικά στη Θεσσαλονίκη.

Στις 19 Ιουνίου του 1904, όπως αναφέρει η ιστοσελίδα e-ιστορία, η Γουμένισσα απειλήθηκε από μεγάλη πυρκαγιά μετά από συμπλοκή μελών της ομάδας κομιτατζήδων του Αποστόλ Πέτκωφ ο οποίος καταγόταν από την Αξιούπολη, με ομάδα τούρκων οπλιτών. Οι κομιτατζήδες είχαν εισέλθει σε κατοικία βρισκόμενη στο δυτικό άκρο της κωμόπολης. Μόλις έγιναν αντιληπτοί ειδοποιήθηκε ο στρατός και άρχισε μεγάλη συμπλοκή, αποτέλεσμα της οποίας ήταν η μετάδοση πυρκαγιάς σε ένα από τα πλέον πυκνοδομημένα τμήματα της κωμόπολης. Περισσότερα από τριάντα σπίτια κάηκαν, οι ζημιές ξεπέρασαν τις 15.000 τουρκικές λίρες. Πολλοί κάτοικοι έμειναν γυμνοί και ανυπόδητοι, περισσότερο όμως πλήγηκε η κατοικία της οικογένειας Παζαρέντσου, η οποία ήταν εντυπωσιακή για το μέγεθος και τις εγκαταστάσεις της. Οι πρόκριτοι της Γουμένισσας με επιστολή τους προς το Ελληνικό Προξενείο Θεσσαλονίκης ζητούσαν την ηθική στήριξη και την υλική βοήθεια του Εθνικού Κέντρου, η οποία οφείλουμε να σημειώσουμε πως ήρθε σε μικρό χρονικό διάστημα. Υπάρχει αξιόλογο αρχειακό υλικό για το θέμα αυτό, το οποίο θα αναλυθεί και σχολιασθεί σε άλλη σχετική εργασία μας. Η κατάσταση που επικράτησε στη Γουμένισσα και στην περιοχή της το καλοκαίρι του 1904 περιγράφεται με κάθε λεπτομέρεια πρωτοσέλιδα στο 36ο φύλλο της 25ης Σεπτεμβρίου του ιδίου έτους της εφημερίδας του Οικουμενικού Πατριαρχείου Ἐκκλησιαστικὴ Ἀλήθεια. Εμπρησμοί, δολοφονίες, καταστροφές, απειλές ήταν συνήθη φαινόμενα. Ο ανταποκριτής θέλοντας να υπογραμμίσει το μέγεθος των καταστροφών και των όσων υπέφεραν οι κάτοικοι σημειώνει: …ἄλλο τὶ δὲν πρέπει πράξωμεν ἀλλ’ ἡ ὑπομονή ἡμῶν κατήντησε παροιμιώδης. Ἄλλοτε ἔλεγον ἰώβειος τώρα θὰ εἴπωμεν καὶ θὰ λέγωμεν μακεδονική...

Κωμόπολη Γουμένισσα το έτος 1916

Φωτογραφία από το Υπουργείο Πολιτισμού της Γαλλίας.

Σύμφωνα με τα βιβλία α) «Ο Μακεδονικός αγών και τα εις Θράκην γεγονότα» - 1979 – Διεύθυνση Ιστορίας Στρατού και β) «Η Μακεδονική θύελλα» - M. Paillares – 1994 – Εκδόσεις Τροχαλία: Στις 14 Οκτωβρίου 1904 στο χωριό Γκρήτσιστα Γευγελής, οι Βούλγαροι κομιτατζήδες μετά από τετράωρη μάχη, έκαψαν ζωντανή την μαχόμενη μέσα στο σπίτι της δασκάλα Αικατερίνη Χατζηγεωργίου, εξαδέλφη του μακεδονομάχου Μιχάλη Σιωνίδη, μαζί με πέντε συγχωριανούς της για λόγους αντεκδικήσεως, γιατί την 11η Σεπτεμβρίου οι κάτοικοι του χωριού, με την προτροπή της δασκάλας, αντιστάθηκαν κι έδιωξαν από το χωριό τη συμμορία Αντωνίου Κιόσε. Όταν, σύμφωνα με την ιστοσελίδα Βικιπαίδεια, ο καπετάν Μιχάλης επέστρεψε στο χωριό, συγκρότησε ένοπλη ομάδα και εισέβαλε στο χωριό Μερβίντσα, όπου κρύβονταν οι κομιτατζήδες. Το 1939 ο δάσκαλος της Ειδομένης Γεώργιος Σιδηρόπουλος, σύμφωνα με την ιστοσελίδα της Ειδομένης, βρήκε στο νεκροταφείο της Γευγελής (εκτός ελληνικών συνόρων) το σταυρό της δασκάλας Αικατερίνης Χατζηγεωργίου. Πάνω έγραφε τα εξής: «Υπέρ της εις τον Θεόν των Ελλήνων πίστεως αγωνιζομένη, πυρί υπό των Βουλγάρων παραδοθείσα, ενθάδε κείμαι, Αικατερίνη Χατζηγεωργίου διδάσκαλος, 14 Οκτωβρίου 1904». Το σταυρό αυτό μετέφερε στην Ειδομένη με μια πομπή που αποτελούνταν από ιερείς και μουσική εκ Γευγελής και τον τοποθέτησε στο προαύλιο του σχολείου, στο ηρώο.

Στις 13 Ιανουαρίου του 1905, σύμφωνα με την ιστοσελίδα Βικιπαίδεια, στο χωριό Σμόλι (Μικρόδασος), ο μακεδονομάχος οπλαρχηγός Μιχαήλ Σιωνίδης με το σώμα του, κατατρόπωσε τον κομιτατζή Αργύρη και την τσέτα του (σκοτώθηκαν 13 κομιτατζήδες). Την 1η Μαρτίου του ίδιου έτους οι τσέτες του Αποστόλ Πέτκωφ και του Σάββα Μιχαΐλοφ, οι οποίες αριθμούσαν 42 άνδρες, περικυκλώνονται στο Σμόλι από Οθωμανικό στρατό και μπασιμποζούκους. Μετά από 4-5 ώρες αιματηρών συγκρούσεων σκοτώνονται 36 μέλη από τις τσέτες μαζί με τον βοεβόδα Σάββα Μιχαΐλοφ. Σώζονται μόνον ο πληγωμένος στη φτέρνα Αποστόλ Πέτκωφ και 5 άνδρες.

Το 1905, σύμφωνα με την ιστοσελίδα e-ιστορία, στην περιοχή πέρασε το σώμα του Γεωργίου Κακουλίδη (Καπετάν-Δράγου), το οποίο συγκρούσθηκε στα χωριά του Μαγιδάγ, Πλάγια-Φανός Παιονίας με τον τουρκικό στρατό. Στον χώρο των γηγενών ιερωμένων, την εποχή εκείνη, ξεχώρισαν πολλοί για την προσφορά και των πατριωτισμό τους. Ενδεικτικά αναφέρονται τρία πολύ γνωστά ονόματα του παπα-Μανώλη από τον Άγιο Πέτρο, του παπα-Χρήστου Οικονόμου από τη Γρίβα και του παπα-Ζαφειρίου Σταματιάδη από την Ειδομένη.

Σύμφωνα με το βιβλίο «Ο Μακεδονικός Αγών και τα εις Θράκην γεγονότα» εκδ. Γ.Ε.Σ. 1979: κατά το θέρος του 1907 το μικρόν σώμα των αδερφών Δουγιάμα εκ Μπαροβίτσης (Καστανερής) προσέβαλε τους κομιτατζήδες του χωριού Κρίβα (Γρίβα) και τους επροξένησε σοβαράς απωλείας.

Οι αδερφοί Λάζος, Μήτρος και Γκόνος Δογιάμας

με συμπολεμιστές τους

(Από τη Βικιπαίδεια)

Στις 15 Οκτωβρίου 1912, σύμφωνα με την ιστοσελίδα Βικιπαίδεια, το χωριό Γρίβα υπέστη σχεδόν ολοκληρωτική καταστροφή από πυρκαϊά που έβαλαν οι Τούρκοι κατά την απελευθέρωση κι ενσωμάτωσή του στο Ελληνικό Βασίλειο. Διασώθηκε το σχολείο και η εκκλησία του Αγίου Αθανασίου. Πολλοί κάτοικοι φονεύθηκαν.

Φωτογραφία από το Υπουργείο Πολιτισμού της Γαλλίας.

Ελληνικά και γαλλικά στρατεύματα κινούνται από τον Αξιό ποταμό προς το Καράσιναν

την 27η Δεκεμβρίου 1916

1 Μαΐου 1917 Η μάχη του Ραβινέ

Από την ιστοσελίδα www.eidiseis.gr παρατίθεται άρθρο του Νίκου Σιάνα σχετικό με τη μάχη του Ραβινέ στο οποίο μεταξύ άλλων αναφέρει: «Αρχές του 1917 το Μακεδονικό Μέτωπο εκτείνονταν από τις εκβολές του Στρυμώνα, λίμνη Δοϊράνη, Ακρίτα, Μεταμόρφωση, Φανός, Σκρα, Όσσιανη και Αρχάγγελος, μέχρι τη λίμνη Πρέσπα. Παρά όμως τους σκληρούς αγώνες μεταξύ Σεπτεμβρίου 1916 και αρχές του 1917 η γραμμή του Μακεδονικού Μετώπου έμεινε αμετάβλητη.
Τον Φεβρουάριο του 1917 οι σύμμαχοι αποφασίζουν να επιτεθούν εκ των νώτων στις εχθρικές θέσεις σ’ όλο το μήκος του Μακεδονικού Μετώπου, η κύρια όμως επίθεση θα γινόταν στο κέντρο της Συμμαχικής διάταξης, δηλαδή μεταξύ Δοϊράνης και Σκρα προκειμένου να αποκατασταθεί η συννένωση των Σερβικών και Ελληνικών εδαφών. Στην περιοχή αυτή, οι Βούλγαροι είχαν δημιουργήσει προκεχωρημένες και πολύ καλά οχυρωμένες θέσεις, μια τέτοια οχυρότατη θέση είχαν και στο λόφο Ραβινέ. Ύστερα από την εκδίωξη των Βουλγάρων από τις θέσεις που κατείχαν στα χωριά Σλοπ (Δογάνη) Καρά Σινάτσι (Πλαγια), Τζέοβο (Ειδομένη) ξεκινά στις 22-23 Απριλίου (5 Μαΐου) η επίθεση κατά της οχυρότατης τοποθεσίας Ραβινέ, αφού είχαν προηγηθεί προσπελάσεις και καταλήψεις θέσεων γύρω από αυτή, με διοικητή του 1ου Συντάγματος Σερρών του Αντ/ρχη Ζαφειρίου Νικόλαο. Η απόσταση μεταξύ Βουλγαρικών θέσεων και Ελληνικών ήταν μόλις 1200 μ. Μετά τις παραπάνω ενέργειες την κατάληψη του Ραβινέ ανέλαβε το 2ο Τάγμα του Συντ/τος υπό τον Λοχαγό Γουλιανό Γρηγόριο. Η επίθεση ξεκίνησε στις 4.35 το ξημέρωμα και κάτω από σφοδρό βομβαρδισμό του εχθρικού πυροβολικού και μέσα σε λίγα λεπτά το Ελληνικό Πεζικό αιφνιδιάζοντας με την ορμητικότητα του τους Βούλγαρους έγινε κύριος του λόφου, συλλαμβάνοντας αιχμαλώτους 60 άνδρες μεταξύ αυτών και 5 Γερμανούς. Οι Βούλγαροι συνέχιζαν τον βομβαρδισμό του Ραβινέ προκαλώντας τεράστιες απώλειες στο Ελληνικό Τάγμα, σχεδόν το 75% της δύναμης του είχε τεθεί εκτός μάχης, με λίγα πυρομαχικά και καθόλου νερό.
Γύρω στις 14.00 το μεσημέρι προσπάθησαν με αντεπίθεση να ανακαταλάβουν το Ραβινέ αλλά απέτυχαν συνέχισαν όμως τον βομβαρδισμό μέχρι τη νύκτα.
Η κατάληψη του λόφου Ραβινέ ήταν για τους συμμάχους σε πρώτη προτεραιότητα, οι Γερμανοί είχαν οχυρώσει και εγκαταστήσει παρατητήριο από το οποίο είχαν τη δυνατότητα να παρακολουθούν όλες τις κινήσεις και οργανώσεις των Συμμάχων. Οι απώλειες όμως των Ελλήνων ήταν βαρύτατες, 5 αξιωματικοί, 51 οπλίτες νεκροί, 9 αξιωματικοί 225 οπλίτες τραυματίες.
Ας είναι αυτή η ιστορική αναδρομή μια μικρή συμβολή στη μνήμη αυτών των Ελλήνων.

1. Στο χωριό Σλοπ ή Σλόπιτσα δόθηκε το τοπονύμιο "Δογάνη" προς τιμή του ανθυπολοχαγού Δογάνη Ευσταθίου ο οποίος σε αντεπίθεση με 17 άνδρες εναντίον 250 Βουλγάρων εφονεύθη, αποκρούοντας όμως την επίθεση των Βουλγάρων.
2. Ο λόφος Ραβινέ βρίσκεται λίγο έξω από το Χαμηλό, πρώην τουρκοχώρι Αλτσάκ Μαχαλά

Βιβλιογρφία: Η Ελλάς και ο πόλεμος στα Βαλκάνια 1914-1918
Γενικό Επιτελείο Στρατού 1958-1987.»

Απόσπασμα από Σχεδιάγραμμα 24 του ΓΕΣ

Απεικονίζει την, σχετική με τη μάχη, ευρύτερη περιοχή Ραβινέ.

Περισσότερες αναλυτικές πληροφορίες για τη μάχη του Ραβινέ υπάρχουν στο περιοδικό ΤΟΛΜΩΝ, τχ.26, Απρίλιος Μάιος Ιούνιος 2008, σε σχετικό με τη μάχη άρθρο «Η μάχη στο Ραβινέ και στους πλησίον λόφους», του Γαβριήλ Ν. Συντομόρου που διατίθεται ελεύθερα στο διαδίκτυο ΕΔΩ.

₪

17/30 Μαΐου 1918 Η μάχη του Σκρα

Στην ιστοσελίδα της Βικιπαίδεια αναφέρονται σχετικά με τη μάχη τα εξής: Η Μάχη του Σκρα θεωρείται μια από τις σημαντικότερες νικηφόρες μάχες του ελληνικού στρατού στη διάρκεια του Α΄Παγκοσμίου Πολέμου.

Συγκεκριμένα κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο η περιοχή του Σκρα της ομώνυμης σήμερα περιοχής στο Νομό Κιλκίς είχε οργανωθεί αμυντικά από τους Βουλγάρους οι οποίοι και παρενοχλούσαν τα Συμμαχικά στρατεύματα ιδίως στην δυτικά του Αξιού ποταμού περιοχή. Έτσι αποφασίσθηκε από τον Γάλλο επικεφαλής, αρχιστράτηγο Γκυγιωμά η κατάληψη της περιοχής από μονάδες του ελληνικού Σώματος Στρατού Εθνικής Αμύνης, διοικητής των οποίων ήταν ο αντιστράτηγος Εμμανουήλ Ζυμβρακάκης. Η επίθεση διεξάχθηκε από πέντε συνολικά συντάγματα πεζικού, το 5ο και το 6ο της Μεραρχίας Αρχιπελάγους (υπό τον υποστράτηγο Ιωάννου), πλαισιούμενα δεξιά (Α) από το 7ο και 8ο της Μεραρχίας της Κρήτης (υπό τον υποστράτηγο Σπηλιάδη) και αριστερά (Δ) από το 1ο σύνταγμα της Μεραρχίας των Σερρών (υπό τον υποστράτηγο Επαμ. Ζυμβρακάκη), με συνολικό αριθμό 14.546 μαχητές πεζικού, υποστηριζόμενοι από 287 βαρέα και ελαφρά πυροβόλα. Οι Βούλγαροι διέθεταν επίσης πέντε συντάγματα πεζικού υποστηριζόμενα από ισχυρό βαρύ και ελαφρό πυροβολικό.

Η μάχη

Στις 16 Μαΐου /29 Μαΐου του 1918 και από της 5ης ώρας πρωινής άρχισε η προπαρασκευή του ελληνικού πυροβολικού για την καταστροφή των διαφόρων αμυντικών εγκαταστάσεων ενώ τα συντάγματα που ήταν έτοιμα για την επίθεση εξόρμησαν το πρωί της επομένης (17 Μαΐου) καλυπτόμενα από κινητό φραγμό του πυροβολικού. Η Βουλγαρική αντίδραση ήταν επίσης ισχυρή πλην όμως η ορμή του ελληνικού στρατού ήταν τόση που υπερφαλάγγισε την βουλγαρική αντίσταση και στις 06.30 το Σκρα είχε καταληφθεί. Βέβαια οι Βούλγαροι υπερασπίσθηκαν με πείσμα τις θέσεις τους και το απόγευμα της 17ης Μαΐου επεχείρησαν λυσσώδεις αντεπιθέσεις ιδίως κατά του 5ου Συντάγματος πεζικού της Μεραρχίας της Κρήτης που όλες όμως τελικά αποκρούσθηκαν.

Απώλειες

Οι απώλειες όμως υπήρξαν βαρύτατες. Ο συνολικός αριθμός των απωλειών του ελληνικού στρατού ήταν νεκροί: 29 Αξιωματικοί και 412 οπλίτες, και τραυματίες: 69 Αξιωματικοί και 2135 οπλίτες. Το μεγαλύτερο αριθμό απωλειών είχε η Μεραρχία Αρχιπελάγους με Αξιωματικούς νεκρούς 24, τραυματίες 54 και οπλίτες νεκρούς 314 και τραυματίες 1723.

Λάφυρα

Οι ελληνικές Μεραρχίες παρά τις βουλγαρικές αντεπιθέσεις διατήρησαν το κατακτηθέν έδαφος. Αιχμαλώτισαν 2.045 Βουλγάρους και περιήλθαν σ΄ αυτές ως λάφυρα 32 πυροβόλα και 12 βομβιδοβόλα χαρακωμάτων του εχθρού.

Αποτέλεσμα

Η "Νίκη του Σκρα" όπως αναφέρεται στην ελληνική στρατιωτική ιστορία εξέπληξε τόσο τους συμμάχους όσο και τους εχθρούς. Με δεδομένο τη πολύ καλή οχύρωση των βουλγαρικών δυνάμεων που υποστηριζόταν με πολυάριθμο πυροβολικό, η θέση τους θεωρούταν απρόσβλητη και ύστερα μάλιστα από την αποτυχία που είχε σημειώσει ένα χρόνο πριν, τον Μάρτιο του 1917, η 122α γαλλική Μεραρχία στη προσπάθειά της να την εξουδετερώσει. Κανείς από τους συμμάχους δεν περίμενε να δει να διασπάται από την ορμή των ελληνικών στρατιωτικών δυνάμεων μια τέτοια οχύρωση σ΄ ένα μέτωπο μήκους 12 χλμ και βάθους 1-2 χλμ με συνέπεια την πλήρη κυριαρχία. Η Βουλγαρική διοίκηση παρά τις απεγνωσμένες προσπάθειες επανακατάληψης και τις σφοδρές αντεπιθέσεις της δεν κατάφερε να επανακτήσει τις θέσεις της.

Η δε Γαλλική διοίκηση διαπίστωσε επίσης πως αν τελικά ο ελληνικός στρατός περιοριζόταν απ΄ την αρχή, μόνο στη κατάληψη της προεξοχής των βουλγαρικών θέσεων της Χούμας ίσως το αποτέλεσμα να είχε δώσει ακόμη και σημαντικά στρατηγικά αποτελέσματα. Η νίκη του Σκρα θεωρήθηκε ισχυρότατο πλήγμα για τους Βουλγάρους και μέγα κατόρθωμα του ελληνικού στρατού. Συγκεκριμένα ο αρχιστράτηγος των συμμαχικών δυνάμεων στρατηγός Γκυγιωμά, που είχε εν τω μεταξύ αντικαταστήσει τον στρατηγό Σαράιγ από τον προηγούμενο Δεκέμβριο, χαρακτήρισε το ελληνικό πεζικό ως "πεζικό απαράμιλλης ανδρείας και έξοχης ορμητικότητας".

Πηγές

Νεώτερο Εγκυκλοπαιδικό Λεξικό Ηλίου τ.17ος σ.32
Στρατιωτική Ιστορία νεώτερης Ελλάδος ΔΕΚ/ΓΕΣ εκδ. 1980

₪

Δεκαετία του '40

Στην Έκθεση σχετικά με τη «Συμμετοχή ανδρών της Χωροφυλακής στην Εθνική Αντίσταση» του ε.α. Αντιστρατήγου Χωροφυλακής Κωνσταντίνου Μήτσου, αρχηγού της Π.Α.Ο. (Πανελλήνιας Απελευθερωτικής Οργάνωσης) κατά την κατοχή, αναφέρεται: «Την 3 Αυγούστου 1943 ό οπλαρχηγός Δημ. Γεωργαντάς εξώντωσεν εξ ολοκλήρου ομάδα Βουλγάρικου Στρατού εκ 14 ανδρών παρά την Γευγελήν».

Σύμφωνα με το βιβλίο «Η κατά της Μακεδονίας επιβουλή» Γεωργίου Α. Λεβέντη – 1991 – Νέα Θέσις: «Από τις 16 Ιανουαρίου 1944 μέχρι τις 10 Φεβρουαρίου 1944, δυνάμεις του βουλγαρικού στρατού, με την ανοχή της Γερμανικής Στρατιωτικής Διοίκησης της Μακεδονίας, εισβάλλουν στην περιοχή από την κωμόπολη Γευγελή και λεηλατούν τα χωριά Χαμηλό, Πλάγια, Δογάνη, Φανός»

Σύμφωνα με την ιστοσελίδα της Πανελλήνιας Οργάνωσης Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης Θεσσαλονίκης: Στις 29 Μαΐου 1944 τμήματα του ΕΛΑΣ ανατινάζουν τη σιδηροδρομική γραμμή και χτυπάνε τους Γερμανούς στη θέση Κοτζά Ντερέ μεταξύ Αξιούπολης και Ειδομένης Κιλκίς, με σημαντικές απώλειες.

4 Νοεμβρίου 1944 Η μάχη του Κιλκίς

Η μάχη του Κιλκίς δεν διεξήχθη στην περιοχή της Παιονίας, αλλά στη μάχη εκείνη μετείχαν και χάθηκαν Πλαγιώτες και πολλοί άλλοι μαχητές από τα μέρη της Παιονίας. Στο βιβλίο της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών «Οι Μακεδονομάχοι αδερφοί Δογιάμα» του Κωνσταντίνου Δογιάμα, έκδοσης Universal studio press – 2009, στις σελίδες 13 και 14 αναφέρονται στοιχεία σχετικά με τη Μάχη του Κιλκίς και τη συμμετοχή στα γεγονότα κατοίκων της επαρχίας Παιονίας.

Στο διαδίκτυο -ανάλογα με την πολιτική απόχρωση των μαρτύρων- υπάρχουν αντικρουόμενα στοιχεία σχετικά με τη μάχη. Το γενικό συμπέρασμα όσων αναφέρονται είναι: Στη μάχη του Κιλκίς το Νοέμβριο του 1944, μόλις δηλαδή είχαν αποχωρήσει οι Γερμανοί κατακτητές, πολέμησαν οι δυνάμεις των ανταρτών της Αριστεράς κατά δυνάμεων αντικομουνιστικών ενόπλων ομάδων της Κεντρικής Μακεδονίας που είχαν οχυρωθεί στην πόλη και στο λόφο του Κιλκίς. Μετά από πολύωρες μάχες και την ήττα των αντικομουνιστικών ομάδων, ακολούθησε είσοδος στην πόλη του Κιλκίς των ανταρτικών δυνάμεων και πολυήμερη σφαγή συνολικά 7.500 περίπου ενόπλων και αντιφρονούντων πολιτών που είχαν αιχμαλωτισθεί από τους αντάρτες.

Πηγές με διάφορες εκδοχές για τα γεγονότα του Κιλκίς:

http://kafkasios-pontokomitis.blogspot.com/2010/04/1944-4.html

http://www.phorum.gr/viewtopic.php?f=51&t=145476

http://lefobserver.blogspot.com/2010/11/4-1944.html

http://xakilkis.blogspot.com/2011/09/9-1944-7342.html

₪

Σύμφωνα με την ιστοσελίδα της Ειδομένης: «Στις 15 Αυγούστου 1946, στο ενδιάμεσο της διαδρομής Ειδομένης - Πλαγίων, στο ύψος της περιοχής του κάμπου, δολοφονήθηκε ο δάσκαλος της Ειδομένης Γεώργιος Σιδηρόπουλος από τον αντάρτη Βασίλειο Μαρτινίδη, (Τσικ-Βασίλη) πρώην μαθητή του, για πολιτικούς λόγους».

Σύμφωνα με την ιστοσελίδα «Σκεφτόμαστε Ελληνικά» Στις 15 Νοεμβρίου 1946 δύναμη περίπου 800 ανταρτών εξουδετερώνει τη φρουρά του Σκρά (5 αξιωματικούς και 40 στρατιώτες της Εθνικής Φρουράς). Οι αντάρτες εισβάλλουν στο χωριό από την περιοχή της Γιουγκοσλαβίας και μεταξύ άλλων κατοίκων-θυμάτων τους, βασανίζουν με ιδιαίτερη σκληρότητα και τελικά δολοφονούν τη δασκάλα του χωριού Βασιλική Παπαθανασίου.

Σύμφωνα με την ιστοσελίδα της Ειδομένης: Τη νύχτα της 8ης προς 9ης Ιανουαρίου 1949 το κτίριο του σχολείου Ειδομένης δέχθηκε την επίθεση των ανταρτών εναντίον της χωροφυλακής (η δύναμη της οποίας είχε αναπτυχθεί για λόγους ασφαλείας στο κτήριο του σχολείου) και στη διάρκεια της μάχης πυρπολήθηκε και αποτεφρώθηκε το κτίριο μαζί με τα αρχεία του σχολείου.

₪

Ιερός Ναός Αγίας Παρασκευής

2011-08-12T12:36:00.067+03:00

Αγία Παρασκευή

Μπογάζκιοϊ Ανατολικής Θράκης

Ο Ιερός Ναός Αγίας Παρασκευής Πλαγίων διοικητικά υπάγεται στην Ιερά Μητρόπολη Γουμενίσσης, Αξιουπόλεως και Πολυκάστρου, ενώ μέχρι το έτος 1991 υπαγόταν στην Ιερά Μητρόπολη Πολυάνης και Κιλκισίου.
Ο ναός είναι αφιερωμένος στην προστάτιδα του χωριού Μπογάζκιοϊ της Ανατολικής Θράκης, Αγία Παρασκευή, το εικόνισμα της οποίας μετέφεραν από την αλύτρωτη πατρίδα κατά τον ξεριζωμό οι χωριανοί.

Ο ναός είναι χτισμένος στο κέντρο του χωριού, στη θέση που στεγαζόταν πριν την ανταλλαγή πληθυσμών το μουσουλμανικό τέμενος του χωριού.

Όταν τον Ιανουάριο του 1944 πέρασε βουλγάρικος στρατός και λεηλάτησε σπίτια του χωριού, έκαψε και το σχολείο που βρισκόταν στη θέση που βρίσκεται σήμερα χτισμένο το νέο κατάστημα της κοινότητας, με αποτέλεσμα η διδασκαλία των παιδιών από τον δάσκαλο Σωφρόνιο Σουλτανίδη να γίνεται μέσα στην εκκλησία μέχρι την ανακατασκευή του σχολείου μεταπολεμικά.

Ο Ιερός Ναός Αγίας Παρασκευής Πλαγίων

Στις 21 Δεκεμβρίου 1990 η περιοχή πλήττεται από ισχυρό σεισμό μεγέθους 6R με επίκεντρο την Αριδαία. Από το σεισμό προκαλούνται υλικές ζημιές σε οικίες του χωριού. Σημαντικότατες ζημιές οδηγούν στο κλείσιμο του Ι.Ν. Αγίας Παρασκευής και για ένα μεγάλο διάστημα η τέλεση των θρησκευτικών μυστηρίων γίνεται σε παρεκκλήσι της Αγίας Παρασκευής που χτίστηκε για την προσωρινή μεταστέγαση στην πλατεία του χωριού.

Η αναστύλωση κι ανακαίνιση του Ι.Ν. Αγίας Παρασκευής τελικά ολοκληρώνεται το έτος 1993 και αγιογραφείται για πρώτη φορά στην ιστορία του το εσωτερικό του ναού.

Πληροφορίες

Ιερός Ναός Αγίας Παρασκευής (τηλ. 23.430-91.270)

Πλάγια (ΤΚ 614 00)

Εφημέριος του ναού π. Στογιανκεχαγιάς Αναγνώστης (τηλ. 23.430-91.158)

Το τέμενος του χωριού Καράσιναν (Πλάγια) το έτος 1917.

Φωτογραφία από το αρχείο του Υπουργείου Πολιτισμού της Γαλλίας.

Πλαγιώτικα ήθη κι έθιμα

2011-08-11T18:35:00.008+03:00

Αγία Παρασκευή

Πλάγια Παιονίας

α) Πανηγύρι Αγίας Παρασκευής

Στις 26 Ιουλίου γιορτάζει το χωριό σε μεγαλόπρεπο πανηγύρι την πολιούχο Αγία Παρασκευή την προστάτιδα του χωριού Μπογάζκιοϊ, την εικόνα της οποίας έφεραν ευλαβικά οι πρόσφυγες του χωριού και την τιμούν με ιδιαίτερη ευλάβεια κάθε χρόνο.

Οι εκδηλώσεις διατηρούνται ως έθιμο από το παρελθόν, από τότε που διαρκούσαν μέχρι και τρεις μέρες και προσέλκυαν το ενδιαφέρον ντόπιων και κοντοχωριανών που συμμετείχαν στις εκδηλώσεις μετακινούμενοι απ' τα χωριά τους με όποιο μέσο διέθεταν, ακόμα και με τα πόδια (ιδιαίτερα από τα χωριά Φανός και Χαμηλό που βρίσκονται πλησιέστερα).

Οι εκδηλώσεις γίνονται στην πλατεία και οργανώνονται από τους καταστηματάρχες που διατηρούν ψησταριές και καφενεία γύρω από το χώρο της πλατείας. Στα μέσα τις δεκαετίας του 2000, πέρα από τις ερασιτεχνικές κομπανίες που έπαιζαν λαϊκή μουσική μέχρι αργά τη νύχτα για τη διασκέδαση των κατοίκων κι αποτελούνταν από μουσικούς του χωριού, παρουσιάζονται, ιδιαίτερα κατά την παραμονή της γιορτής, και τοπικοί παραδοσιακοί σύλλογοι γειτονικών περιοχών χορεύοντας στην πλατεία δημοτικούς χορούς.

Παλαιότερα οι Πλαγιώτες για να τιμήσουν την γιορτή της Αγίας Παρασκευής, διοργάνωναν αγώνες παραδοσιακής πάλης με συμμετοχή παλικαριών από τη γύρω περιοχή και έδιναν ως έπαθλα καλοθρεμμένα ζυγούρια.

Τα πανηγύρια των περιχώρων γιορτάζονται με την παρακάτω σειρά:

Στις 15 Αυγούστου γιορτάζει ο Ι.Ν. Κοιμήσεως της Θεοτόκου του χωριού Εύζωνοι.

Στις 29 Αυγούστου γιορτάζει ο Ι.Ν. Αγίου Ιωάννου Προδρόμου του χωριού Φανός.

Στις 8 Σεπτεμβρίου γιορτάζει ο Ι.Ν. Γενεσίου της Θεοτόκου του χωριού Ειδομένης.

Στις 14 Σεπτεμβρίου γιορτάζει ο Ι.Ν. Υψώσεως Τιμίου Σταυρού του χωριού Χαμηλό.

Στις 26 Οκτωβρίου γιορτάζει ο Ι.Ν. Αγίου Δημητρίου του χωριού Δογάνης που χτίστηκε το 1750 και σήμερα είναι ανακαινισμένος.

Στις 26 Οκτωβρίου γιορτάζει ο Ι.Ν. Αγίου Δημητρίου του χωριού Σκρά.

Περιοχή Αγιάσματος Αγίας Παρασκευής.

Τμήμα του παλιού δρόμου Πλαγίων - Δρέβενου.

β) Αγίασμα της Αγίας Παρασκευής

Σε απόσταση 2 χιλιομέτρων νοτιανατολικά από τα Πλάγια και σε ειδυλλιακή τοποθεσία, με πλατάνια και ρέμα, υπάρχει το αγίασμα της Αγίας Παρασκευής. Την κατάφυτη εκείνη τοποθεσία διέσχιζαν παλαιότερα οι κάτοικοι των χωριών της περιοχής που κατευθύνονταν στο χωριό Δρέβενο και στη συνέχεια στην Αξιούπολη.

Οι παλαιότεροι θυμούνται τα μεγάλα γλέντια που γίνονταν εκεί αλλά και τις προτροπές των γονέων τους να τους φέρουν αγίασμα να ραντίσουν τα χωράφια για να γίνουν πιο γόνιμα, τα ζώα για να γίνουν πιο αποδοτικά και τις άτεκνες γυναίκες για να τεκνοποιήσουν.

Σύμφωνα με την παράδοση και με ισχυρισμούς πολλών κατοίκων του χωριού, η Αγία Παρασκευή πριν κάθε μεγάλο γεγονός (πολέμους, θεομηνίες κλπ) εμφανιζόταν πάντα για να εμψυχώσει και να προστατέψει του κατοίκους από κάθε κακό.

Βρύση "Δογάνη" στην περιοχή "Πλατάνια"

στη διαδρομή Ειδομένης - Πλαγίων

γ) Πρωτομαγιά

Κατά το έθιμο της πρωτομαγιάς οι χωριανοί, συγκεντρωμένοι κατά συντροφιές, με τις οικογένειές τους, κατέβαιναν στα "Πλατάνια", στην βρύση Δογάνη, για να "πιάσουν το Μάη" όπως λέμε, όπου διασκέδαζαν στρώνοντας καταγής, ψήνοντας κρέατα μετα μουσικής και χορού, από το πρωί μέχρι το απόγευμα της μέρας. Το απόγευμα της πρωτομαγιάς γίνονταν "βόλτα" στον κεντρικό δρόμο, απ' όσους βρίσκονταν στα "Πλατάνια" που άρχιζε μεταξύ βρύσης Δογάνη κι έφτανε σχεδόν κοντά στον σιδηροδρομικό σταθμό Ειδομένης.

Όσοι δεν είχαν τα μέσα για να μετακινηθούν ως τα "Πλατάνια", έσπευδαν στο πευκοδάσος του χωριού, στο γήπεδο, ή στην πλαγιά του υψώματος του "412". Από τη δεκαετία του ’90, πολλοί χωριανοί, την πρωτομαγιά, σπεύδουν για το έθιμο και στην περιοχή της γέφυρας του ρέματος Κοντζά Ντερέ και στη λίμνη Μεταλλείου.

Το "Μεγάλο Ρέμα" (Κοτζά ντερέ)

δ) Αγίασμα του Προφήτη Ηλία στο "412"

Στην γιορτή του Προφήτη Ηλία, με παλλαϊκή συμμετοχή ως επί το πλείστον από τα χωριά Φανός και Πλάγια, μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του ’80, οι κάτοικοι του χωριού ανηφόριζαν το ύψωμα "412" κι έφταναν στην κορυφή του, όπου βρίσκεται στρατιωτικό φυλάκιο, στο χώρο του οποίου υπάρχει το αγίασμα και ναϊδριο του Προφήτη Ηλία. Στο φυλάκιο, τις πρωινές ώρες, οργανώνονται θρησκευτικές εκδηλώσεις, με την έλευση ιερέα, τοπικών επισήμων και βαθμοφόρων του στρατού. Στα πλαίσια των εκδηλώσεων, υπήρχε δυνατότητα να σεργιανίσουν οι επισκέπτες την ευρύτερη περιοχή μέσα από το παρατηρητήριο του φυλακίου με τη βοήθεια στρατιωτικού τηλεσκοπίου.

Καράσιναν το έτος 1917.

Φωτογραφία από το αρχείο του Υπουργείου Πολιτισμού της Γαλλίας.

ε) Κυριακάτικη βόλτα

Μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1980, συνηθίζονταν τ' απογεύματα τις Κυριακές να μαζεύεται η νεολαία του χωριού στην περιοχή του γηπέδου και να διοργανώνονται ερασιτεχνικοί ποδοσφαιρικοί αγώνες από τους σχετικούς με το άθλημα και απ' όσους έπαιζαν σε ερασιτεχνικές ομάδες της Θεσσαλονίκης, μιας και ένα μεγάλο μέρος των πλαγιωτών ζουν στη Θεσσαλονίκη και ιδιαίτερα στη δυτική πλευρά της πόλης.

Με τη λήξη του αγώνα, κι ενώ κατέφταναν κι οι νεαρές Πλαγιώτισες, ποδοσφαιριστές και θεατές του αγώνα έσπευδαν να ετοιμαστούν για την κυριακάτικη βόλτα.

Ο δρόμος της "βόλτας" ήταν το κομμάτι της διαδρομής Πλαγίων - Ειδομένης κι έφτανε, μετά το αμπέλι του Τζουρτζουκλή, μέχρι την πρώτη μεγάλη στροφή για την Ειδομένη. Το σούρουπο κάθε Κυριακής, το κομμάτι εκείνο του κεντρικού δρόμου γινόταν δύσκολα προσπελάσιμο από τα αυτοκίνητα λόγω της μεγάλης κοσμοσυρροής. Συγχωριανοί ανεξαρτήτως ηλικίας διάλεγαν τη "βόλτα" για την κυριακάτικη ψυχαγωγία τους, ενώ παράλληλα με τον κεντρικό δρόμο, έπαιρναν ζωή και οι κούνιες του παλιού νηπιαγωγείου και τα "Πεύκα", το παρακείμενο δασάκι όπου πλέκονταν τα τοπικά ειδύλλια. Εκείνο το κομμάτι του δρόμου, για όσους έζησαν τη "βόλτα", περνώντας το, θυμίζει ακόμα Κυριακάτικο απόγευμα!

Πλαγιώτες σε γαμήλιο γλέντι

(Στα Πλάγια τη δεκαετία του '60)

στ) Μαθητικές παραστάσεις

Οι μαθητές του σχολείου, τις εποχές που πλεόναζαν σε όλες τις τάξεις του Δημοτικού, κατά τις εθνικές γιορτές αλλά και κατά το τέλος της σχολικής χρονιάς, με μέριμνα των διδασκόντων, έδιναν παραστάσεις μπροστά στο κοινό, είτε σε μορφή θεατρικών δρώμενων μέσα στο κτήριο του σχολείου, είτε σε μορφή γυμναστικών επιδείξεων κατά την αποφοίτηση, στο χώρο του προαύλιου. Επίσης κατά τις εθνικές γιορτές παρέλαυναν στον κεντρικό δρόμο του χωριού μετά τις εκδηλώσεις κατάθεσης στεφάνου στο μνημείο πεσόντων που βρισκόταν παλαιότερα -απέναντι από το γραφείο της παλιάς κοινότητας- στο μέσο του χώρου της σημερινής παιδικής χαράς.

Σχολείο Πλαγίων - Μαθητική παράσταση την 25η Μαρτίου 1969

Σεργιανίζοντας από το ύψωμα "412"

2011-08-11T14:58:00.004+03:00

"412", συνηθίζουμε να λέμε, οι Πλαγιώτες, το ύψωμα πάνω στο οποίο είναι χτισμένο το χωριό. Η παράδοξη αυτή ονομασία προέρχεται από το υψόμετρο του λόφου, όπως αυτό σημειώνεται στους πολεοδομικούς χάρτες.

Σεργιανίζοντας από το "412", λίγο πιο ψηλά από το βραχώδες σύμπλεγμα που δεσπόζει δυτικά, πάνω από τα Πλάγια, μπορείς να θαυμάσεις τη θέα της περιοχής, την οποία διατρέχει ο Αξιός ποταμός και να διακρίνεις στο τοπίο τα χωριά της βόρειας Παιονίας αλλά και την κωμόπολη της FYROM, Γευγελή.

Σημείωση: Για να δείτε τις φωτογραφίες σε μεγέθυνση κάντε αριστερό κλικ πάνω σε κάθε φωτογραφία.

Τα Πλάγια. Άποψη του χωριού όπως φαίνεται από το ύψωμα "412"

και στο βάθος το χωριό Εύζωνοι.

Στο βάθος κάμπος κι η Γευγελή.

Αριστερά το χωριό Χαμηλό.

Σεργιανίζοντας από το "412" - Β΄

2011-08-11T04:06:00.001+03:00

Σημείωση: Για να δείτε τις φωτογραφίες σε μεγέθυνση κάντε αριστερό κλικ πάνω σε κάθε φωτογραφία.

Το χωριό Χαμηλό κι αριστερά, μες στα πεύκα, το ύψωμα Ραβινέ.

Στο βάθος το όρος Τζένα.

Το βραχώδες σύμπλεγμα που δεσπόζει δυτικά των Πλαγίων,

όπως φαίνεται από ψηλά.

Διαδρομή από το χωριό Φανός στα Πλάγια.

Κατηφορίζοντας από το "412"

Αξιοθέατα του Δήμου Κιλκίς

2011-08-09T16:20:00.115+03:00

Παρακάτω παρουσιάζονται τα εξής αξιοθέατα του Δήμου Κιλκίς, κατά σειρά παράθεσης:

Το σπήλαιο Αγίου-Γεωργίου στο Κιλκίς

Το Αρχαιολογικό μουσείο στο Κιλκίς

Ο Βαλκανικός Βοτανικός Κήπος Κρουσσίων

Το Σπήλαιο Αγίου Γεωργίου στο Κιλκίς

Η ιστοσελίδα Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς παρέχει τις παρακάτω πληροφορίες: Το σπήλαιο Κιλκίς είναι από τα πιο αξιόλογα της Ελλάδας και βρίσκεται στους πρόποδες του λόφου Αγίου Γεωργίου, έχει έκταση άνω των χιλίων τετραγωνικών μέτρων και συνολικό μήκος εξερευνημένων διαδρομών τριακοσίων μέτρων και είναι διώροφο. Διαθέτει σπανιότατο διάκοσμο από κοραλλιογενές υλικό και πλήθος σταλακτιτών, σταλαγμιτών και συνθέσεων που του προσδίδουν ξεχωριστή ομορφιά. Επιπροσθέτως, παρουσιάζει επιστημονικό ενδιαφέρον τόσο λόγω ευρημάτων προϊστορικών περιόδων όσο και από ιατρικής πλευράς ως κατάλληλο για θεραπεία αναπνευστικών παθήσεων. Για όλα αυτά αποτελεί πόλο έλξης χιλιάδων επισκεπτών κάθε χρόνο και συγκαταλέγεται στα σημαντικότερα αξιοθέατα του νομού Κιλκίς.

Επικοινωνία: Λόφος Αγίου Γεωργίου – Κιλκίς, Τηλ. : 23410 20054 , web site : www.showcaves.gr

Ώρες λειτουργίας: Τρίτη – Παρασκευή: 9:00'-14:00'
Σαββατοκύριακα: 09:00'-14:00' & 16:00'-18:00'

Το Αρχαιολογικό Μουσείο Κιλκίς

Η ιστοσελίδα Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς παρέχει τις παρακάτω πληροφορίες: Αξιόλογα αρχαιολογικά ευρήματα φιλοξενεί το αρχαιολογικό μουσείο της πόλης, με σημαντικότερο τον μοναδικό στη Βόρεια Ελλάδα Κούρο της αρχαίας Ευρωπού, του 6ου π.Χ. αι. Ενδιαφέρον παρουσιάζουν επίσης τα τέσσερα μνημειακά αγάλματα από το Παλατιανό, η συλλογή κεραμικών της πρώιμης εποχής του Σιδήρου και τα γλυπτά και επιτύμβιες στήλες των ελληνιστικών και ρωμαϊκών χρόνων.

Το Μουσείο περιλαμβάνει τρεις αίθουσες. Στην πρώτη αίθουσα εκτίθενται ευρήματα προϊστορικής περιόδου, ανάμεσά τους ξεχωρίζουν τα νεολιθικά ειδώλια από τον οικισμό της Κολχίδας και η συλλογή των προϊστορικών εργαλείων από τον ίδιο οικισμό. Υπάρχει επίσης μια μικρή συλλογή από τα εκπληκτικά χάλκινα κοσμήματα της πρώιμης εποχής Σιδήρου που συνήθως είναι πολύσπειρα χάλκινα βραχιόλια, δαχτυλίδια και περίαπτα. Στον υπόλοιπο χώρο εκτίθεται μια επιτύμβια στήλη με ανάγλυφη παράσταση ιππέα, τμήμα αττικής σαρκοφάγου με παράσταση νέων ανδρών και αλόγου καθώς και τιμητικό ψήφισμα της πόλεως της Μορρύλου.

Στην επόμενη αίθουσα υπάρχουν ανασκαφικά ευρήματα από τον αρχαιολογικό χώρο του νεκροταφείου της εποχής του Σιδήρου του Παλιού Γυναικόκαστρου. Εκτίθενται χαρακτηριστικά τεφροδόχα αγγεία και κτερίσματα, όπλα, μαχαιρίδια, διπλοί πελέκεις και κοσμήματα.

Η τρίτη αίθουσα περιλαμβάνει ευρήματα των ιστορικών χρόνων όπως γλυπτά, αγγεία, κοσμήματα και άλλα καθημερινά αντικείμενα. Απο τα εντυπωσιακότερα γλυπτά είναι ο κούρος της Ευρωπού του τέλους του 6ου αι. π.Χ., τα τέσσερα αγάλματα του ηρώου του Παλατιανού του 2ου αι. μ.Χ., το άγαλμα του θεού Διόνυσου από το Παλατιανό καθώς και τα αγάλματα των θεών Απόλλωνα και Αφροδίτης από τις περιοχές του Μικρού Δάσους και Χωρυγίου.

Ώρες λειτουργίας: Τρίτη έως Κυριακή 8:30 - 15:00

τ. 23410 22477

Ουτσκούνη & Ρεγκούκου γωνία, Κιλκίς

Ο Βαλκανικός Βοτανικός Κήπος Κρουσσίων

Η ιστοσελίδα Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς παρέχει τις παρακάτω πληροφορίες: Ο Βαλκανικός Βοτανικός Κήπος Κρουσσίων (Β.Β.Κ.Κ.) είναι ένας από τους νεώτερους κήπους της Ευρώπης. Βρίσκεται μέσα σε φυλλοβόλα δρυοδάση του Μαυροβουνίου της οροσειράς των Κρουσσίων. Η οροσειρά των Κρουσσίων με εκτεταμένο δίκτυο βατών δασικών δρόμων, έντονες ορεογραφικές αντιθέσεις, πυκνή βλάστηση και πυκνό δίκτυο ρεμάτων και χαραδρών φιλοξενεί μια πλούσια χλωρίδα που περιλαμβάνει τουλάχιστον 1.072 φυτικά taxa (είδη και υποείδη).

url: www.bbgk.gr

e-mail: info@bbgk.gr, maloupa@bbgk.gr

τ. 2310 471613, 23410 70688

Κρούσσια

ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ - Ο Αξιός ποταμός

2011-08-08T11:28:00.017+03:00

Ο ποταμός Αξιός με συνολικό μήκος 380 χλμ είναι από τους μεγαλύτερους ποταμούς των Βαλκανίων (δεύτερος μεγαλύτερος μετά τον Έβρο). Πηγάζει στο όρος Σάρος του Κοσσυφοπέδιου (σύνορα Σερβίας ΠΓΔΜ) και αφού διασχίσει την κοιλάδα των Σκοπίων και την Κεντρική Μακεδονία, εκβάλλει στο Θερμαϊκό κόλπο. Τα τελευταία 75 χλμ της κοίτης του διασχίζουν ελληνικό έδαφος. Η περιοχή του Δέλτα Αξιού ανήκει στους Υγρότοπους Διεθνούς Σημασίας σύμφωνα με το σχετικό φυλλάδιο: «Υγρότοποι – μια πολύτιμη εθνική κληρονομιά» του Υπουργείου Γεωργίας – Αθήνα 2004.

Ο Αξιός ποταμός (από τη γέφυρα στη διαδρομή Ευζώνων - Πλαγίων)

Οι όχθες του ποταμού περιβάλλονται από δάση με λεύκες, οξιές και πλατάνια, ενώ όσο πλησιάζουμε στις εκβολές κυριαρχούν τα αλμυρίκια και οι θάμνοι. Στο δέλτα του Αξιού εκτρέφονται περίπου 60 νεροβούβαλοι και 50 περίπου άλογα ζουν ελεύθερα στην περιοχή. Τα δάση του Αξιού φιλοξενούν λύκους, τσακάλια, αγριόγατες, βίδρες κ.α. Σύμφωνα με άρθρο του περιοδικού ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΑΝΟΡΑΜΑ τχ.8, που δημοσιεύτηκε στο διαδίκτυο, στον Αξιό έχουν παρατηρηθεί 36 είδη ψαριών. Από αυτά τα 33 είναι αυτόχθονα και τα τρία εισαχθέντα. Η ύπαρξη κάποιων ευαίσθητων στην ρύπανση ψαριών δείχνει, πως ο υγρότοπος είναι ακόμα σε καλή κατάσταση. Τα είδη αυτά είναι το Μυλονάκι (Silurus glanis), το Περκί (Perka fluriatilis), ο Μουστακάς (Gobio uranoscopus elimeus), και η Βελονίτσα (Cobitis vardarensis). Στον Αξιό όμως ζει και ένα ενδημικό είδος, το Μαυροτσιρόνι (Rutilus macedonicus). Τέλος υπάρχουν και κάποια άλλα, όπως το Αγγαθερό και ο Μουστακάς που απειλούνται με εξαφάνιση.

Τα αξιοθέατα της περιοχής του Αξιού ποταμού μπορεί να θαυμάσει κανείς ταξιδεύοντας με το τρένο. Ακόμη, μετά το χωριό Δογάνης, εκεί που τελειώνει ο κάμπος και τη θέση του δίπλα στο ποτάμι παίρνουν οι ορεινοί όγκοι, πλάι στη σιδηροδρομική γραμμή, αρχίζει χωματόδρομος κατά μήκος της δυτικής όχθης του Αξιού που φτάνει μέχρι τη μέση της σιδηροδρομικής διαδρομής Ειδομένης Αξιούπολης και είναι προσβάσιμος σε «οχήματα εκτός δρόμου».

Ο Αξιός ποταμός στην περιοχή Αγίου Παντελεήμονα

(Στο χωριό Μικρόδασος)

Στην ανατολική όχθη του Αξιού, κοντά στο χωριό Μικρόδασος, υπάρχει το ξωκκλήσι του Αγίου Παντελεήμονα σε μια τοποθεσία μεγάλου φυσικού κάλλους, όπου καταλήγει το μονοπάτι του Αξιού που ξεκινά από το Πολύκαστρο.

Το μονοπάτι 12 χλμ στο ρου του Αξιού, που η ιστοσελίδα exnet, αναφέρει σχετικά, αφορά την πανέμορφη διαδρομή του Αξιού ποταμού, από το παλιό υδραγωγείο του Πολυκάστρου μέχρι την τοποθεσία του Αγ. Παντελεήμονα Μικροδάσους. Τη διαδρομή αυτή έχουν τη δυνατότητα να απολαύσουν κάτοικοι και επισκέπτες της περιοχής, περπατώντας δίπλα στο ποτάμι, μέσα σε μια όαση πρασίνου, στο μονοπάτι που κατασκεύασε ο Δήμος Πολυκάστρου στο Ρου του Αξιού, στην ανατολική του όχθη. Το δυσκολότερο τμήμα του μονοπατιού, μήκους 2,5 χιλιομέτρων. Έχει ήδη κατασκευασθεί, ξεκινώντας από τον Αγ. Παντελεήμονα Μικροδάσους. Το τμήμα αυτό κατασκευάστηκε το έτος 2008.

Τις τελευταίες δεκαετίες το ποτάμι έχει μολυνθεί από αστικά και βιομηχανικά απόβλητα, τις συνέπειες αυτής της ρύπανσης πληρώνουν η χλωρίδα κι η πανίδα της παραποτάμιας περιοχής αλλά και του Θερμαϊκού κόλπου. Στην ιστοσελίδα της wwf, αναγράφεται σχετικά με τη ρύπανση του Αξιού ποταμού: Σύμφωνα με επιστημονικές μελέτες ο ποταμός ρυπαίνεται από χημικά απόβλητα εργοστασίων κυρίως στις περιοχές Gostivar και Tetοvo και δέχεται ανεξέλεγκτα τα αστικά λύματα της πόλης των Σκοπίων και άλλων περίπου 12 μικρότερων. Υπάρχουν ακόμη και παραπόταμοι του Αξιού/Βαρδάρη που έρχονται από το Prilep και τη Bitola (Μοναστήρι) φέρνοντας ρύπανση με διάφορες επικίνδυνες ουσίες, οξέα, ενώσεις χρωμίου κ.ά. από βυρσοδεψεία, αλλά και από σφαγεία, χοιροστάσια κ.λπ. Στο Veles υπάρχουν δύο εργοστάσια μολύβδου και ψευδαργύρου και εργοστάσιο φωσφορικών λιπασμάτων με επανειλημμένες διαρροές υδροφθορικού οξέος, που φθάνουν μέχρι το Θερμαϊκό Κόλπο.

Τέλος για τις παραποτάμιες διαδρομές στην περιοχή του Δέλτα του Αξιού ποταμού υπάρχουν πληροφορίες στην ιστοσελίδα του Φορέα Διαχείρισης Δέλτα Αξιού - Λουδία - Αλιάκμονα.

ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ: Το όρος Πάικο

2011-08-07T11:44:00.000+03:00

Στην ιστοσελίδα Βικιπαίδεια γίνεται εκτενής αναφορά σχετικά με το βουνό: Το όρος Πάικο βρίσκεται στην Κεντρική Μακεδονία στα σύνορα των νομών Πέλλας και Κιλκίς με κορυφή την Γκόλα-Τσούκα σε υψόμετρο 1.650 μέτρα. Συνδέεται στα ανατολικά με τον Βόρα ενώ στα ανατολικά του έχει την κοιλάδα του Αξιού. Το Πάικο έχει πλούσια βλάστηση και αρκετές πηγές. Το Πάικο από Βορρά προς Νότο αποτελείται από τις κορυφές Σκρα (1097μ), Τσούμα (1219 μ.), Βερτόπια (1490 μ.), Πύργος (1494 μ.), Κάντασι ή Καντάστι (1607 μ.) και Γκόλα Τσούκα (1650 μ.). Αποτελεί το μεγαλύτερο δάσος Καστανιάς της Ελλάδας. Στο βουνό υπάρχουν περί τα 4.500 στρέμματα καστανιών, εκ των οποίων τα 2.500 είναι καλλιεργήσιμα.

Έχουν καταμετρηθεί 57 διαφορετικά είδη πεταλούδας στο Πάικο αναδεικνύοντας τον πλούτο της εντομοπανίδας της περιοχής. Ξεχωριστή θέση στην πανίδα του βουνού είναι το αγριογούρουνο που συναντάται σε όλο το Πάικο. Η χλωρίδα αποτελείται περίπου από 2500 δείγματα φυτών. Τα δέντρα που καλύπτουν το Πάικο ειναι κυρίως καστανιές, οξιές, πεύκα, δρύς, κέδροι, ιτιές, λεύκες, σιμύδα. Αραιότερα συναντώνται πλατάνια, μηλιές, καρυδιές και κισσούς. Πλούσιο σε φτέρες και ποικιλία μανιταριών.

Άφθονα ποτάμια και ρέματα κυλούν όλο το χρόνο στο Πάικο με κυριότερα ποτάμια : της Γοργόπης, του Στραβοπόταμου, ο Μαυροπόταμος (Τσέρνα Ρέκα) ανάμεσα στη Γρίβα και την Κάρπη , το ποτάμι της Γρίβας, που πηγάζει στο 1307μ. και υδρεύει όλη την περιοχή, ο Ξεροπόταμος (Σούχα Ρέκα) με πόσιμο νερό βρίσκεται στα όρια Γουμένισσας – Φιλυριάς , το Μεγάλο Ποτάμι , και τα ρέματα: της Πρωτομαγιάς ή Μέγα Ρέμα (Κοτζά Ντερέ περιοχή Φράγματος Μεταλλείου), της Πεπονιάς και το Κρύο Ρέμα.

Για όποιον ενδιαφέρεται για διαδρομές στο όρος Πάικο, υπάρχουν πληροφορίες στην ιστοσελίδα Hellaspath.

ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ - Χωριό Λιβάδια στο Πάικο

2011-08-07T08:11:00.009+03:00

Χωριό Λιβάδεια στο Πάικο

Τα Λιβάδια βρίσκονται 39 χιλιόμετρα από τα Πλάγια μέσω Σκρά – Αρχάγγελου και 51 χιλιόμετρα από τα Πλάγια μέσω Αξιουπόλεως – Γουμένισσας – Γρίβας.

Ανεβαίνοντας τις πλαγιές του Πάικου από τη Γουμένισσα, διασχίζεις μάλλον το μεγαλύτερο υπάρχον καστανόδασος της Eλλάδας. Eίναι ένα βουνό που σε πολλά μοιάζει με το Πήλιο: υπέροχα δάση, ρεματιές, γάργαρα νερά και όμορφα χωριά. Tο κυριότερο, όμως, είναι ένα βουνό φιλικό που γοητεύει τον επισκέπτη. Kοντά στην κορυφή βρίσκεται ένα μεγάλο οροπέδιο και το χωριό Λιβάδια, που μέχρι τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ήταν ένας από τους μεγαλύτερους βλαχόφωνους οικισμούς της Μακεδονίας.

Μετά την απελευθέρωση εντάχθηκε στην επαρχία Αλμωπίας ή Ενωτίας και σήμερα στην επαρχία Παιονίας του νομού Κιλκίς. Οι πρώτοι οικιστές των Λιβαδιών φέρονται να είναι Γραμμοστιάνοι, από τη Γράμμοστα του όρους Γράμμου. Η κωμόπολη αυτή καταστρέφεται στα τέλη του 18ου αιώνα, την ίδια σχεδόν περίοδο με τη Μοσχόπολη, από Τουρκαλβανούς. Ενα μέρος των κτηνοτρόφων κατοίκων της βρίσκει καταφύγιο στις κορυφές του Πάικου. Η πρώτη προσφυγική γραμμοστιάνικη ομάδα έστησε τις καλύβες της γύρω στα 1760 στη θέση «Πάσσιανα» ή «Καλύβια του Μπέλλη», εκεί όπου αργότερα δημιουργήθηκε και ο οικισμός των Μικρών Λιβαδιών. Αργότερα, μετά την καταστροφή της Μοσχόπολης (1769), φθάνουν στα Λιβάδια τα Φαλκάρια των Χατζηβρέττα και Τίκα. «Φαλκάρι» είναι ο αριθμός διευρυμένων πατριαρχικών οικογενειών με όλα τα περιουσιακά τους στοιχεία (ζωικό κεφάλαιο). Αργότερα, με την ολοκληρωτική καταστροφή της Γράμμοστα γύρω στα 1800, φθάνουν κι άλλα Φαλκάρια, όπως αυτά των Χατζηστέργια και Ντούμα. Ομως, εισροή Βλάχων έχουμε και από άλλες περιοχές της Πίνδου. Το Φαλκάρι του Μπουγιουκλή έρχεται από το «Περιβόλι» της Πίνδου. Αλλα Φαλκάρια έρχονται από τη Σαμαρίνα. Γύρω στα 1840 με 1850 διαμορφώνεται ένας μεγάλος συνοικισμός με το όνομα Λιβάδια. Χωρίζεται σε διάφορες περιοχές ανάλογα με την καταγωγή του καθενός. «Μισσιάκανι», «Γραμμουστιάνλι», «Πιρβουλιάτε» (Περιβολιώτες) κ.λπ.

Το χωριό, κυρίως κτηνοτροφικό, παρουσίασε σημαντική οικονομική ανάπτυξη στις αρχές του αιώνα. Τα κοπάδια ξεχειμωνιάζουν στον κάμπο του Κιλκίς, Γιαννιτσών και Θεσσαλονίκης μέχρι του Αγίου Γεωργίου και μετά μετακινούνται στις βοσκές των Λιβαδίων μέχρι του Αγίου Δημητρίου. Ο Αυστριακός περιηγητής Weigand στα 1889 βρίσκει 400 σπίτια και 2.000 κατοίκους. Αποτελεί το οικονομικό κέντρο των γύρω βλαχόφωνων χωριών των Μογλενών (Αρχάγγελος, Κούπα, Σκρα, Κάρπη, Χούμα). Η απογραφή του 1913 ανεβάζει τον πληθυσμό των Λιβαδιών στους 4.000. Την περίοδο εκείνη αποτελεί τον ένατο μεγαλύτερο οικισμό της Κεντρικής Μακεδονίας. Εχει περισσότερους κατοίκους από το Κιλκίς, τη Γουμένισσα, τον Πολύγυρο, την Αριδαία. Η Νάουσα την περίοδο εκείνη έχει 9.681 κατοίκους, η Εδεσσα 8.846, η Κατερίνη 7.393 και τα Γιαννιτσά 7.767. Κάθε Τρίτη και Σάββατο λειτουργεί παζάρι στο οποίο ανταλλάσσονται τοπικά κτηνοτροφικά προϊόντα με γεωργικά των γύρω χωριών. Αποτελεί σημαντικό κέντρο του Μακεδονικού Αγώνα αλλά και της αντίστασης κατά των Γερμανών κατακτητών. Το 1944 οι Γερμανοί καταστρέφουν ολοσχερώς το χωριό και οι κάτοικοί του διασκορπίζονται στα πεδινά των νομών Κιλκίς, Πέλλας, Θεσσαλονίκης.

Σήμερα τα Λιβάδια αρχίζουν κάπως να ανακάμπτουν, παρ' όλο που επισήμως είναι μόνον 400 κάτοικοι. Aνεπισήμως οι μόνιμοι είναι πολύ λιγότεροι. Kι όμως, παρουσιάζουν κτηνοτροφική παραγωγή αλλά και γεωργική (ονομαστές είναι οι πατάτες τους). Κυρίως χρησιμοποιούνται ως παραθεριστικός οικισμός από τους Μεγαλολιβαδιώτες των αστικών κέντρων. Οι μεγάλες γιορτές των Αγίων Αποστόλων (Σουμκέτρου) και της Παναγίας (Σταμαρία) αποτελούν ευκαιρία ανταμώματος των Μεγαλολιβαδιωτών. Υπάρχουν τρεις πολιτιστικοί σύλλογοι, που με μεγάλη προσπάθεια προσπαθούν να συντηρήσουν την παράδοση των Λιβαδιωτών.

Σε απόσταση 6 χιλιομέτρων από τα Λιβάδεια βρίσκονται οι πηγές του Κοτζά Ντερέ,

Σε απόσταση 3,5 χιλιομέτρων υπάρχει πίστα αλεξίπτωτων πλαγιάς.

Eκδηλώσεις

Στα Λιβάδια κάθε Δεκαπενταύγουστο γίνεται πανηγύρι και αναπαράσταση του βλάχικου γάμου. Στη Γουμένισσα την 1η Φεβρουαρίου κάθε χρόνο γιορτάζεται ο Αγιος Τρύφωνας, προστάτης των αμπελουργών. Γίνεται κουρμπάνι, χορευτικά συγκροτήματα, παραδοσιακή μουσική με χάλκινα και γλέντι με συνοδεία φυσικά άφθονου κρασιού. Αλλη μεγάλη μέρα για την πόλη είναι η 15η Αυγούστου, όπου γιορτάζει η Ιερά Μονή της Παναγίας Γουμένισσας και ο Δήμος οργανώνει τα Θεοτόκια, επταήμερης διάρκειας πολιτιστικές και θρησκευτικές εκδηλώσεις.

ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ - Οι καταρράκτες του Σκρά

2011-08-06T11:47:00.010+03:00

Καταρράκτες του Σκρα

(φωτογραφία από αφίσσα της Νομαρχίας Κιλκίς)

Σχετικά με τους καταρράκτες υπάρχει άρθρο στο διαδίκτυο, στην εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ της 29/12/2006 που αναφέρει: Λίγο έξω από το Σκρα, προς Αρχάγγελο, στρίβετε αριστερά για το χωριό Κούπα.

Όταν βρείτε την ταμπέλα «Καταρράκτες Σκρα», σας χωρίζουν μόλις 700 μέτρα χωματόδρομου από... τον παράδεισο. Διασχίστε την ξύλινη γέφυρα προς το πέτρινο μονοπάτι που ανηφορίζει προς τους καταρράκτες και λίγα μέτρα πιο πάνω θα αντικρύσετε θέαμα μοναδικό: μια λίμνη με βάθος περίπου 4 μέτρα δέχεται τα νερά του ποταμού που πέφτουν από ύψος 10 μέτρων.

ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ - Η λίμνη Μεταλλείου

2011-08-05T14:08:00.019+03:00

Στην ιστοσελίδα visitgrecce προβάλλεται η περιοχή και αναγράφεται σχεικά: Στα 15 χιλιόμετρα από την Αξιούπολη βρίσκεται μια πανέμορφη τοποθεσία με τεχνητή λίμνη μήκους 2 χλμ. και βάθους 35μ., γνωστή και ως «Λίμνη Μεταλλείου», ιδανική για ψάρεμα πέστροφας, ξεκούραση και φυσιολατρικές δραστηριότητες. Το τοπίο χαρακτηρίζεται από πανέμορφα δάση και φυσική ομορφιά ενώ η πρόσβαση και περιήγηση είναι δυνατή μέσω καλών δασικών δρόμων.

Σύμφωνα με την ιστοσελίδα travelplorer: Από τη Θεσσαλονίκη για να φτάσετε στη λίμνη Μεταλλείου επιλέγετε την Εθνική Οδό Θεσσαλονίκης – Ευζώνων προς FYROM. Στο ύψος του Πολυκάστρου, στο 50ο περίπου χιλιόμετρο, κατευθύνεστε δεξιά, προς Πολύκαστρο, σύμφωνα με την πινακίδα. Από το Πολύκαστρο κατευθύνεστε, σε απόσταση 3 χιλιομέτρων, προς την Αξιούπολη, περνώντας τη γέφυρα του Αξιού ποταμού. Από την Αξιούπολη κατευθύνεστε προς Πηγή, Φανό, Σκρά σύμφωνα με την πινακίδα. Μόλις βγείτε από την κωμόπολη, σε 3 περίπου χιλιόμετρα, υπάρχει πινακίδα που σας κατευθύνει αριστερά προς το χωριό Πηγή. Σε περίπου 3 χιλιόμετρα φτάνετε στην πλατεία του χωριού και εκεί στρίβετε αριστερά. Το οδόστρωμα της διαδρομής από το χωριό Πηγή μέχρι τη Λίμνη, απόστασης περίπου 9 χιλιομέτρων, είναι πολύ καλό και η διαδρομή μαγευτική μέσα από το βουνό Πάικο. Εννοείται ότι το αυτοκίνητο είναι απαραίτητο διότι δεν πηγαίνει δημόσια συγκοινωνία στη Λίμνη.

Η λίμνη Μεταλλείου στην Παιονία

Από τα Πλάγια προς τη λίμνη κατευθύνεστε προς το χωριό Φανός κι από εκεί προς Αξιούπολη, μέχρι τη διασταύρωση που οδηγεί στο χωριό Πηγή, από εκεί και μετά ισχύουν τα παραπάνω. Υπάρχουν κι εναλλακτικές διαδρομές που αφορούν επισκέπτες με οχήματα «εκτός δρόμου»:

1^η διαδρομή από Πλάγια – Φανό με κατεύθυνση την Αξιούπολη. Πριν τη γέφυρα του Κοτζά Ντερε υπάρχει μικρή πινακίδα του δασαρχείου που κατευθύνει δεξιά σε χωματόδρομο «προς λίμνη μεταλλείου».

2^η διαδρομή από Πλάγια – Φανό με κατεύθυνση το Σκρά όπου λίγο πριν το Σκρά υπάρχει μικρή πινακίδα του δασαρχείου που κατευθύνει αριστερά σε χωματόδρομο «προς λίμνη μεταλλείου 15 χιλιόμετρα».

Όταν φτάσετε στη λίμνη θα δείτε ένα λοφάκι στο οποίο έχουν δημιουργηθεί σκαλιά από 2 σημεία πρόσβασης. Ανεβείτε εκεί για να θαυμάσετε τη θέα της λίμνης από ψηλά αλλά και να δείτε το μικρό εκκλησάκι του Αγίου Νικολάου, που το γιορτάζουν το Μάιο.

ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ - Το Μουσείο Α' Παγκοσμίου Πολέμου - Μάχης Σκρά

2011-08-04T14:21:00.007+03:00

Από την ιστοσελίδα της Αξιούπολης μεταφέρονται τα εξής: Το Μουσείο Α' Παγκοσμίου Πολέμου - Μάχης Σκρά λειτουργεί από τον Μάϊο του 2002 σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο. Η ιδέα της δημιουργίας του Μουσείου ανήκει στον Πολιτιστικό Σύλλογο Σκρά την οποία με ιδιαίτερη συγκίνηση αγκάλιασε και υλοποίησε ο Δήμος Αξιούπολης.

Η έκθεση του Μουσείου, παρουσιάζει κειμήλια, φωτογραφίες και ιστορικά έγγραφα από το Μακεδονικό Μέτωπο του Α' Παγκοσμίου Πολέμου καθώς και από την καθοριστική για τους Έλληνες νικηφόρα μάχη του Σκρά την πασίγνωστη νικηφόρα μάχη της 17ης Μαϊου του 1918 (Μάχη Σκρά), μια από τις σκληρότερες του Μακεδονικού Μετώπου.

Στόχος της δημιουργίας της έκθεσης είναι να αποδώσει φόρο τιμής σ όλους όσους αγωνίστηκαν και θυσιάστηκαν για να κρατήσουν την πατρίδα μας ελεύθερη αλλά και για να θυμίζει και να παραδειγματίζει όλους εμάς σήμερα και τις επόμενες γενιές αύριο, τον ηρωισμό και την αυτοθυσία τους!

Μουσείο Σκρά (φωτ. Αφεντουλίδης)

Για να επισκεφτείτε το Μουσείο Α' Παγκοσμίου Πολέμου - Μάχης Σκρά θα πρέπει να προγραμματίσετε ραντεβού με το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας.

Επικοινωνία
Τηλ.: 23430 - 31656
Fax : 23430-31484

e-mail:museumax@otenet.gr
Πληροφορίες: Κατηρτζίδου Στέλλα

ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ - Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Αξιούπολης

2011-08-03T14:29:00.011+03:00

Από την ιστοσελίδα της Αξιούπολης μεταφέρονται τα εξής: Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας στεγάζεται στο παλαιό δημοτικό σχολείο της Αξιούπολης, σε μικρή απόσταση από το κέντρο της πόλης. Το μουσείο, που διοικείται από την Εταιρία Ανάπτυξης Πολιτισμού - Τουρισμού Αξιούπολης, αναπτύσσει ενεργό δράση στους τομείς της μελέτης του φυσικού περιβάλλοντος και της διαφύλαξης της πολύτιμης κληρονομιάς του φυσικού πλούτου της περιοχής.

Περιλαμβάνει συλλογές με θέμα το περιβάλλον και το φυσικό πλούτο της περιοχής και ευεύτερα. Τα εκθέματα του μουσείου παρουσιάζονται στις ενότητες:

- βοτανική

- πανίδα

- γεωλογία

- παλαιοντολογία

- πετρώματα & ορυκτολογία

Δ/νση: Αξιούπολη, Τ.Κ. 61400, Τηλ.: 2343031656,

Fax: 2343031484, Email: museumax@otenet.gr

Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Αξιούπολης (Έκθεμα: πετρώματα)

ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ - Το Λαογραφικό Μουσείο Γουμένισσας

2011-08-02T14:53:00.000+03:00

Από την ιστοσελίδα της Γουμένισσας μεταφέρονται τα εξής: Το 1991, ο Χρήστος και η Κατερινα Αλευρά ιδρύουν ένα μουσείο λαογραφίας στην Γουμένισσα, μια γραφική μικρή πόλη στο νομαρχιακό διαμέρισμα του Κιλκού 85 χλμ από Θεσσαλονίκη. Στεγάζεται σε ένα νέο διώροφο κτήριο στο δρόμο από Γουμένισσα προς το κοντινό χωριό Γρίβα, και ο σκοπός του είναι να συντηρήσει την λαϊκή παράδοση και τον πολιτισμό και να μυήσει τη νεώτερη γενιά στα μυστικά και τις ομορφιές του λαϊκού Πολιτισμου.

Δημητρίου Κακάβου 18

ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ

23430 41362/ 41525

Εκθέματα Λαογραφικού Μουσείου Γουμένισσας

(φωτογρ. ιστοσελίδα THE MUSEUMS OF MACEDONIA)

ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ - Η αρχαία πόλη της Ευρωπού

2011-08-01T15:09:00.007+03:00

Η ιστοσελίδα Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς παρέχει τις παρακάτω πληροφορίες: Η Ευρωπός είναι από τις σημαντικότερες από αρχαιολογική άποψη, τοποθεσίες της περιοχής, με ευρήματα από την προϊστορική εποχή. Είναι κυρίως γνωστή γιατί εδώ βρέθηκε το περίφημο αρχαϊκό άγαλμα του Κούρου (650πΧ) σε φυσικό μέγεθος (ύψος 1,80μ.), κυκλαδίτικης τεχνοτροπίας και είναι το μοναδικό που ανακαλύφθηκε στο βορειοελλαδικό χώρο φυλασσόμενο στο αρχαιολογικό μουσείο του Κιλκίς. Διαθέτει επίσης κολυμβητήριο, σύγχρονο αθλητικό κέντρο και χώρους αναψυχής.

Σε κοντινή απόσταση βρίσκεται το γραφικό χωριό Τούμπα το οποίο είναι γνωστό για το μικρό ύψωμα κοντά στο χωριό όπου βρέθηκαν αντικείμενα μέσης και ύστερης εποχής του χαλκού, εποχής του σιδήρου και μετά, καθώς επίσης και άλλα ευρήματα. Στην περιοχή ανασκάφθηκε συλημένος Μακεδονικός κιβωτιόσχημος τάφος του 4ου - αρχών 3ου αιώνα π.Χ. και ταφικοί τύμβοι.

Η αρχαία πόλη της Ευρωπού βρίσκεται περίπου 1000 μ νοτιοδυτικά από το σημερινό χωριό, στη λοφοσειρά που δεσπόζει στην περιοχή. Aποκαλύφθηκαν σημαντικά ταφικά μνημεία των ύστερων ρωμαϊκών χρόνων τα οποία διαμορφώνονται ώστε ο χώρος να καταστεί επισκέψιμος. Η πόλη παρουσιάζει συνεχή κατοίκηση από τον 6ο π.χ αιώνα μέχρι το τέλος της αρχαιότητας. Η αρχαία πόλη της Ευρωπού ανήκε στις πόλεις της Κάτω Μακεδονίας. Η ταύτιση του χώρου με την αρχαία πόλη έγινε το 1938. Η ανασκαφική έρευνα ξεκίνησε το 1989 και αποκαλύφθηκε τμήμα της νεκρόπολης. Κορυφαίο εύρημα αποτελεί ο Κούρος του 6ου αι πΧ., γλυπτό υπερφυσικού μεγέθους, νεαρού άνδρα, προϊόν κυκλαδίτικου εργαστηρίου. Στη διάρκεια του 4ου-5ου αι. πΧ, η Ευρωπός ήταν από τις πλέον αναπτυγμένες και οχυρές πόλεις της Βοττιαίας. Η πλειονότητα των τάφων είναι ακτέριστοι. Υπάρχουν και κτερισμένοι με αγγεία, όπλα, εργαλεία, ειδώλια, κοσμήματα και νομίσματα, ταφικά έθιμα ίδια με της υπόλοιπης Μακεδονίας. Περισσότερα στοιχεία διαθέτουμε για τη Ρωμαϊκή εποχή και τα παλαιοχριστιανικά χρόνια. Οι ανασκαφές στην ακρόπολη αποκάλυψαν μικρό τμήμα του πολεοδονικού ιστού και μάλιστα στη φάση της ερήμωσης και εγκατάλειψης του,γύρω στον 6ο αι πΧ.

url: www.europos.gr

e-mail: europos@otenet.gr

τ. 23430 50600

Κούρος Ευρωπού

(φωτ. από Περιφερειασή Ενότητα Κιλκίς)

ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ - Το Λαογραφικό Μουσείο Γοργόπης

2011-07-31T15:17:00.010+03:00

Η ιστοσελίδα της Αξιούπολης παρέχει τις παρακάτω πληροφορίες: Τα μέλη του συλλόγου και των τριών χορευτικών τμημάτων του, με την βοήθεια των κατοίκων, συγκέντρωσαν, μετά από συλλογική προσπάθεια δύο ετών, ένα αξιόλογο και αντιπροσωπευτικό υλικό της καθημερινής ζωής των κατοίκων της περιοχής, με το οποίο δημιουργήθηκε η έκθεση του Μουσείου.

Η έκθεση παρουσιάζει αντικείμενα οικιακής χρήσης (αργαλειό, πινακοτές κ.α.) που έφεραν οι κάτοικοι, από τις αλησμόνητες πατρίδες (Μ. Ασία, Πόντο, Θράκη) και τα χρησιμοποιούσαν μέχρι τη δεκαετία του 70' και του 80'.

Για να επισκεφτείτε το Λαογραφικό Μουσείο της Γοργόπης, θα πρέπει να προγραμματίσετε ραντεβού με το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας.

Επικοινωνία
Τηλ.: 23430 - 31656
Fax : 23430-31484

e-mail: museumax@otenet.gr
Πληροφορίες: Κατηρτζίδου Στέλλα

Εκθέματα από το Λαογραφικό Μουσείο Γοργόπης

(φωτ. Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς)

Η Ιερά Μονή των Αγίων Ραφαήλ, Νικολάου και Ειρήνης

2011-07-30T15:37:00.012+03:00

Η ιστοσελίδα της Ιεράς Μητροπόλεως Γουμενίσσης, Αξιουπόλεως και Πολυκάστρου παρέχει τις παρακάτω πληροφορίες: Σε υψόμετρο 600 μέτρων, στις κατάφυτες πλαγιές του όρους Πάικου βρίσκεται η Ιερά Μονή των Αγίων Ραφαήλ, Νικολάου και Ειρήνης με θέα την υπέροχη κοιλάδα του Αξιού, στην περιοχή του χωριού Γρίβα. Το μοναστήρι είναι ανδρικό και ιδρύθηκε το 1992. Στη Μονή φυλάσσονται Άγια Λείψανα των Αγίων Ραφαήλ, Νικολάου και Ειρήνης, της Αγίας Μαρίας Μαγδαληνής της Μυροφόρου και μικρό τεμάχιο Τιμίου Ξύλου.

Ταχυδρομική Διεύθυνση: Ιερά Μονή Αγίου Ραφαήλ
Γρίβα, 613 00 ΓΟΥΜΕΝΙΣΣΑ
Τηλέφωνο: 23.430-20.270, Fax: 23.430-20.271

Η Ιερά Μονή των Αγίων Ραφαήλ, Νικολάου και Ειρήνης

(Φωτ. http://ag-rafail-nikolaos-eirini.blogspot.com/)

Η Ιερά Μονή της Παναγίας της Γουμένισσας

2011-07-29T15:48:00.008+03:00

Η ιστοσελίδα του Δήμου Παιονίας παρέχει τις παρακάτω πληροφορίες: Η Ιερά Μονή της Παναγίας της Γουμένισσας αποτελεί και την έδρα της Μητρόπολης Γουμενίσσης, Αξιουπόλεως και Πολυκάστρου. Το μοναστήρι, που σήμερα είναι ανδρικό κοινόβιο και προσκυνηματικός χώρος, στα πρώτα χρόνια της λειτουργία του ήταν καθολικό και παραχωρήθηκε στη Μονή Ιβήρων του Αγίου Όρους το 1346 μ.Χ., ενώ αποτέλεσε την αφορμή για την ίδρυση της ομώνυμης πόλης.

Στοιχεία επικοινωνίας
Τηλ: 23430 43363
e-mail: imgap@imgap.gr
http://www.imgap.γρ/

Η Ιερά Μονή της Παναγίας της Γουμένισσας

(φωτ. http://users.sch.gr/aiasgr/index.html)

Η Ιερά Μονή Οσίου Νικοδήμου

2011-07-28T15:56:00.007+03:00

Η ιστοσελίδα της Γουμένισσας παρέχει τις παρακάτω πληροφορίες: Βρίσκεται σε μια από τις ομορφότερες πλαγιές του όρους Παϊκου, σε υψόμετρο 700 περίπου μέτρων από τη Γουμένισσα ,πάνω από τον οικισμό Πενταλόφου. Το Μοναστήρι είναι μετόχι της Ιεράς Μονής Σίμωνος Πέτρας Αγίου Όρους και θεμελιώθηκε το 1981. Ο κεντρικός ναός είναι διπλός και το άνω επίπεδο του είναι αφιερωμένο στον Άγιο Νικόδημο, ενώ το ισόγειο τμήμα στους Αγίους Ραφαήλ, Ειρήνη και Νικόλαο.

Πεντάλοφο, Γουμένισσα, 61300, ΚΙΛΚΙΣ
Τηλ. 23430 20545

Η Ιερά Μονή Οσίου Νικοδήμου

(φωτ. http://vatopaidi.wordpress.com/)