Τα Πλάγια (Καρασινάν) από την εγκατάσταση των προσφύγων το 1924 μέχρι το 1940 μέσα από τις εφημερίδες.


Η εγκατάσταση των 190 ελληνικών οικογενειών προσφύγων στο Καρασινάν ολοκληρώθηκε το 1924. Από το σύνολο των καταγραμμένων οικογενειών που εγκαταστάθηκαν στο Καρασινάν οι περισσότερες κατάγονταν από το Μπογάζκιοϊ της περιοχής Δέρκων της Κωνσταντινούπολης, από την Αρτάκη της περιοχής Κυζίκου της Μικράς Ασίας, από το Αρναούτκιοϊ της περιοχής Δέρκων της Κωνσταντινούπολης κι από τη Μεσαίπολη της περιοχής Προύσας της Μικράς Ασίας. 

Το χωριό μετονομάστηκε από Καρασινάν σε Πλάγια στις 8 Αυγούστου 1928.[1]

Οι πρώτοι κάτοικοι του χωριού, με πενιχρά μέσα, ασχολήθηκαν με τη γεωργία, την παρασκευή κάρβουνου[2], το εμπόριο καυσόξυλων και την κτηνοτροφία. 

Στις αλύτρωτες πατρίδες τους παράλληλα με τη γεωργία ασχολούνταν με την κτηνοτροφία και με το εμπόριο κάρβουνου το οποίο διοχέτευαν στην αγορά της Κωνσταντινούπολης. Καλλιεργούσαν μπαχτσέδες με λαχανικά, είχαν αμπέλια και καλλιεργούσαν στα χωράφια δημητριακά. Αυτές τις συνήθειες συνέχισαν και με την εγκατάστασή τους στο νέο χωριό. 

Η ποικιλία των σταφυλιών «τσάμπουρνο», πρωτοήρθε στην περιοχή την εποχή του Γαλλικού Μετώπου, από Γάλλους στρατιωτικούς, ως ένα από τα υβρίδια που δοκίμαζαν οι Γάλλοι αμπελουργοί σε υποβαθμισμένα χώματα.[3]

Τα χρόνια από την εγκατάσταση των χωριανών στα Πλάγια μέχρι και το τέλος της δικτατορίας του Ιωάννη Μεταξά αποτέλεσαν μια εποχή φτώχειας αλλά παράλληλα κι ανασυγκρότησης της τοπικής κοινωνίας που προσπαθούσε να προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα και να πορευτεί ανάλογα με τις περιστάσεις που δημιουργούνταν στην ελληνική επικράτεια. 

Εφημερίδα Μακεδονία την 29 Μαΐου 1927 κι αφορά την καταπολέμηση των σμηνών ακρίδων που δημιουργούσαν προβλήματα στις καλλιέργειες του χωριού

Το έτος 1927 εμφανίστηκαν στην περιοχή σμήνη ακρίδων που κατέστρεφαν τα σπαρτά. Στην εφημερίδα Μακεδονία του 1927[4] περιγράφεται η προσπάθεια αντιμετώπισης του προβλήματος από τον πληθυσμό. Το άρθρο με τίτλο «Καταπολέμισης της ακρίδος εν Βοεμίτση» που συνοδεύεται και από φωτογραφία των κατοίκων του Καρασινάν εν δράσει, περιγράφει: «Από της 1ης Μαΐου οπότε ενεφανίσθησαν και πάλιν αι ακρίδες εις τους προσφυγικούς συνοικισμούς Καρασινάν, Μαγιαδάγ και Αλτσάκ, διεξάγεται άγριος και εξοντωτικός εναντίον της μάστιγος ταύτης πόλεμος υπό την άμμεσον επίβλεψιν του Επιμελητού του Γ.Γ.Ε.Β. κ. Λουκή. 

Εκ των πέντε συσταθέντων συνεργείων δύο εργάζονται εις Μαγιαδάγ, δύο εις Καρασινάν και έτερον εις Αλτσάκ. Η καταπολέμησις ενεργείται δια πετρελαίου και νάφθης, χρησιμοποιουμένων καταβρεκτήρων, ψεκαστήρων και φλογοβόλων μηχανημάτων (ως δεικνύει η παρατεθεμένη εικών, ληφθείσα επί τόπου). Μέχρι τούδε έχουσι καταναλωθεί 404 δοχεία πετρελαίου και νάφθης και ειργάσθησαν 388 άτομα των δύο συνοικισμών. Θα ήτο παράλειψις καθήκοντος αν δεν μνημονεύσωμεν ενταύθα την δραστηριότητα και προθυμίαν του Προέδρου της Κοινότητος Καρασινάν κ. Β. Τσαμπατζή όστις κατά πολύ συντελεί εις την ταχείαν αποπεράτωσιν της καταστροφής της ακριδοπλήκτου περιφερείας της ης προΐσταται κοινότητος ως και των αρχιεργατών Πατσατζή και Μαυροβουνιώτου». [Ε. Σταυρίδης] 


Εφημερίδα Μακεδονία 11 Νοεμβρίου 1927

Τον Τύπο της εποχής απασχόλησε μια δολοφονία στο Καρασινάν το 1927. Στην εφημερίδα Μακεδονία[5] δημοσιεύεται η είδηση: «Θανάσιμος τραυματισμός - Προχθές το εσπέρας εν Καρασινάν, ο Χρήστος Λιαπούδης ενεδρεύων έξωθκλΠι του χωρίου του, ετραυμάτισεν θανασίμως δια μαχαίρας τον συγχωριανόν του Θεόδωρον Κατόγλουν. Ο δράστης μετά την πράξιν του, εξιφανίσθη.» 

Στο ίδιο φύλλο της εφημερίδας γίνεται λόγος και για κάποια θανατηφόρα επιδημία που έπληξε το χωριό: «Θανατηφόρος επιδημία – Εις Καρασινάν από της 23 Οκτωβρίου ενέσκυψεν άγνωστος επιδημική θανατηφόρος ασθένεια. Μέχρι σήμερον (11 Νοεμβρίου) εσημειώθησαν 5 θανατηφόρα κρούσματα. Ευτυχώς η νόσος βρίσκεται εν υφέσει». 

Η τύχη του αιτήματος για τη μετακίνηση οικογενειών μεταξύ των χωριών Καρασινάν και Πετρόβου (Αγ. Πέτρος) καταγράφηκε στον Τύπο της εποχής με το παρακάτω δημοσίευμα στην εφημερίδα Μακεδονία του 1927[6] στην ενότητα «Προσφυγική ζωή»: «Η Γ.Δ.Ε.Μ. δι εγγράφου της προς το προσφυγικόν γραφείον Βοεμίτσης γνωρίζει ότι ενέκρινε την μετακίνησιν 40 οικογενειών Καρασινάν και Πετρόβου». 


Εφημερίδα Μακεδονία 25 Ιουνίου 1929

Ένας ακόμη θάνατος κατοίκου του Καρασινάν καταγράφεται στην εφημερίδα Μακεδονία του 1929[7]: «ΠΟΙΟΣ Ο ΠΝΙΓΕΙΣ - Ελήφθη χθες αναφορά του αστυνομικού Σταθμάρχου Αξιουπόλεως γνωστοποιούσα ότι υπό του λεμβούχου Γ. Σταύρου ανασυρθέν προχθές πτώμα εκ του Αξιού ποταμού ανήκε εις τον εκ Καρασινάν καταγόμενον πρόσφυγα Βασ. Ζαραφάκην τον οποίον ανεγνώρησεν και η μήτηρ του επί τούτω ελθούσα εκ Καρασινάν. Ο Ζαραφάκης ως διεπιστώθη εκ των διεξαχθεισών ανακρίσεων, ενώ εκολύμβα εις τον Αξιόν παρεσύρθη υπό του ρεύματος και επνίγη, αποκλείεται δε οιαδήποτε υπόνοια περί εγκλήματος.» 

Η πολιτική κατάσταση της δεκαετίας του ’30 όπως αντανακλάται στην κοινότητα των Πλαγίων, αποτυπώνεται σε άρθρα των εφημερίδων της εποχής[8]. Χαρακτηριστικό είναι το άρθρο της εφημερίδας Μακεδονία του 1931[9], με κύριους τίτλους «Συνεχίζεται η περιοδεία βουλευτών εις την ύπαιθρον - Παντού διαπιστούται το φιλελεύθερον φρόνημα των κατοίκων – Ενθουσιώδης υποδοχή των βουλευτών και γερουσιαστών Θεσσαλονίκης – Εις τους παραμεθορίους συνοικισμούς Αξιουπόλεως, Ειδομένης, εις τον Φανόν και την ακραίαν κωμόπολιν Καρά-Σιναν» Και ακολουθεί το άρθρο: «ΕΙΣ ΤΟ ΚΑΡΑ-ΣΙΝΑΝ – Περί το μεσονύκτιον της χθες αφίκνοντο οι φιλελεύθεροι πολιτευταί κ.κ. Π. Λεβαντής, Γ. Ζαφειρόπουλος και Π. Αυγουστίδης. Παρά το προκεχωρηκός της ώρας όλοι οι κάτοικοι ήσαν συγκεντρωμένοι εις την πλατείαν του χωρίου, επευφημήσαντες εκ νέου την Κυβέρνησην και τους πολιτευτάς, τους οποίους ανερχομένους εις Μαγιαδάγ προηγουμένως, εχαιρέτων κατά μήκος της οδού εγκαρδίως τα γυναικόπαιδα κατ’ αντανάκλασιν του γενναίου φιλελευθέρου φρονήματος των αρρένων κατοίκων του συνοριακού τούτου συνοικισμού. 

Προς τους συγκεντρωμένους πολίτας του Καρά-Σιναν ομίλησεν ο βουλευτής κ. Λεβαντής, όστις μετά του υπουργού κ. Ιασωνίδου, τυγχάνει επίτιμος δημότης του συνοικισμού. Ο κ. Λεβαντής ανέπτυξε το πρόγραμμα της Κυβερνήσεως υπό τας επευφημίας των κατοίκων, οίτινες παραμένουν μέχρι ενός οπαδοί του Κόμματος των Φιλελευθέρων. Εν τέλει εγένετο μακρά σύσκεψις δια το ζήτημα της στεγάσεως, ανάλογος προς την λαβούσαν χώρα τοιαύτην και εις τον Φανόν. 

Οι πολιτευταί μας διανυκτέρευσαν ενταύθα παραμείναντες και καθ’ όλη την ημέραν της σήμερον, επεδαψιλεύθησαν δε αυτοίς μμύριαι περιποιήσεις υπό των κατοίκων εις διαδήλωσιν του ακμαίου φιλελευθέρου φρονήματος αυτών. Οι πολιτευταί μας εδέχθησαν και επιτροπάς των πέριξ χωρίων ακούσαντες τα αιτήματα αυτών...» 


Εφημερίδα Μακεδονία της 6 Νοεμβρίου 1929 και συνοδεύει άρθρο για την περιοδεία πολιτευτών του Κόμματος των Φιλελευθέρων κ.κ. Ιασωνίδη και Λεβαντή στο Καρασινάν.

Στο χωριό την εποχή εκείνη δραστηριοποιούνταν ο «Σύλλογος Φιλελευθέρων παραμεθορίων συνοικισμών» και αργότερα η οργάνωση «Παράταξις Εθνικοφρόνων ΄΄Βασιλεύς Γεώργιος Β΄’’» 

Στον Τύπο της εποχής (1928 - 1931) κυκλοφορούν δημοσιεύματα σχετικά με τις εκκλήσεις των τοπικών αρχών προς την Κυβέρνηση για επίλυση σημαντικών ζητημάτων. Τα αιτήματα αυτά υπογράφονται κατά περίπτωση από τον Πρόεδρο της Κοινότητας, από τον Πρόεδρο προσφύγων και από τον Πρόεδρο συλλόγου Φιλελευθέρων. Τέτοια δημοσιεύματα κυκλοφόρησαν: 

α) στην εφημερίδα Μακεδονία του 1928[10]: επιτροπή από τα χωριά Καρασινάν και Δρέβενο αποτελουμένη από τον Ι. Γκούφα και Γ. Τσαμπατζή ζήτησαν τη χορήγηση ξυλείας και πίστωση για την επισκευή του σχολείου του Καρασινάν καθώς και χορήγηση πιστώσεων για την ανέγερση διδακτηρίου στο Δρέβενο. 

β) στην εφημερίδα ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ του 1929[11]: ο πρόεδρος της Κοινότητας Πλαγίων επισκέφθηκε με μέλη του κοινοτικού συμβουλίου και ζήτησε από τον Γενικό Διοικητή μέριμνα υπερ των προσφύγων του Καρασινάν που έχουν πληγεί από 3μήνου από αλλεπάλληλες θεομηνίες στο σημείο ώστε να απειλούνται και θάνατοι από την πείνα λόγω έσχατης ένδοιας και αθλιότητας. 

γ) Στην εφημερίδα Μακεδονία του 1929[12]: Έκκληση της Κοινότητας Πλαγίων για αποστολή ζωοτροφών και την αντιμετώπιση της επερχόμενης συμφοράς των κτηνοτρόφων λόγω της χιονοθύελας που έπληξε την περιοχή. 

δ) Στην εφημερίδα Μακεδονία του 1929[13]: Οι πρόεδροι των χωριών Πλαγίων, Φανού και Ειδομένης διαμαρτύρονται για την απόφαση ενισχύσεως των κοινοτήτων σε είδος κι όχι σε χρήμα. 

ε) Στην εφημερίδα Μακεδονία της 10 Σεπτεμβρίου 1930[14]: Οι πρόεδροι των χωριών Πλαγίων, Φανού και Ειδομένης διαμαρτύρονται για την κομματική χροιά που δόθηκε στο αγροτικό συλλαλητήριο της Θεσσαλονίκης. 

στ) Τον Μάρτιο του 1931 μετά από έντονη σεισμική δραστηριότητα στην περιοχή της Νότιας Σερβίας (σημερινή περιοχή Σκοπίων) δημιουργούνται οικιστικά προβλήματα στα Πλάγια. Στην εφημερίδα Μακεδονία δημοσιεύθηκαν οι αναζητήσεις λύσεων από τους τοπικούς παράγοντες.[15] Στα ίδια δημοσιεύματα αναφέρθηκε και η απόφαση ενίσχυσης της Κοινότητας Πλαγίων με τις απαραίτητες πιστώσεις για τα στεγαστικά έργα.[16]

Ένα άλλο θέμα που απασχολούσε τους κατοίκους του χωριού ήταν το ζήτημα των καπνοκαλλιεργειών γιατί από αυτό εξαρτώνταν η οικονομική ζωή των οικογενειών του τόπου. Στην εφημερίδας Μακεδονία του 1930[17] δημοσιεύεται η απόφαση για τις περιοχές που απαγορεύεται η καλλιέργεια καπνού. Για τα χωριά Πλάγια, Ειδομένη και Δογάνης η απόφαση καθόριζε ότι η καπνοκαλλιέργεια απαγορεύονταν να πραγματοποιείται στον κάμπο της Ειδομένης. 

Την περίοδο αυτή, περιέργως, σε κάποια επίσημα έντυπα, το τοπωνύμιο του χωριού αναφέρονταν ως Νίκαια, παρά την απόφαση της μετονομασίας του Καρασινάν σε Πλάγια την 8/8/1928. Η πρώτη περίπτωση αφορά το «Ονομαστικόν ευρετήριον αγροτών προσφύγων» της Επιτροπής Αποκαταστάσεως Προσφύγων που εκδόθηκε στην Αθήνα το 1928. Στις ονομασίες συνοικισμών που αντιστοιχούσαν στους αριθμούς δηλώσεων των εγκατεστημένων προσφύγων, βρέθηκε το χωριό καταχωρημένο με τον εξής τρόπο: 161661 – 161920, Νίκαια [πρ. Καράσιναν], Γραφείο Επικοισμού Αξιουπόλεως. Η δεύτερη περίπτωση αφορά δημοσίευμα της εφημερίδας Μακεδονία του 1930[18] με τίτλο «Αι αποζημιώσεις των αγροτών προσφύγων της αγροτικής περιοχής Γιαννιτσών» όπου αναγράφονται ονόματα συγχωριανών (Γρέτσας, Εκατοδράμης, Καρβουνάς, Καραογλάνης κλπ) με τόπο κατοικίας τη Νίκαια! Οι δύο περιπτώσεις δεν είναι ανεξάρτητες γιατί αφορούν το θέμα των αποζημιώσεων και πιθανότατα το δημοσίευμα να αντέγραψε το τοπωνύμιο από τις καταστάσεις της Ε.Α.Π., εκτός αν στα σχέδια του κράτους πριν την 8/8/1928 ήταν η μετονομασία του χωριού σε Νίκαια και τελικά κατέληξε στην σημερινή ονομασία. Πάντως σε καμιά άλλη περίπτωση δεν αναφέρθηκε ξανά το χωριό με το τοπωνύμιο Νίκαια. 

Εκτός όμως των δημοσιευμάτων που αφορούσαν προβλήματα του χωριού, είχε εμφανιστεί στον Τύπο ένα εγκωμιαστικό για το χωριό άρθρο, παρόμοιο με τις σύγχρονες τουριστικές διαφημίσεις, που πρόβαλε τη θέα και το κλίμα του χωριού αλλά παρέλειπε να αναφερθεί στις γαστρονομικές απολαύσεις που θα γευόταν ο επισκέπτης καθώς και στα κρασιά της περιοχής. Αυτό το άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Μακεδονία του 1932[19] υπό το γενικό τίτλο «Αι Μακεδονικαί εξοχαί», κύριο τίτλο «Καρα – Σινάν το μαγευτικό θέρετρο» και με υπότιτλο «Παρά το Σκρά»: 

«ΚΑΡΑ-ΣΙΝΑΝ. Ιούλιος. –Κοντά στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα και σε απόσταση δυόμιση ωρών σχεδόν απ’ την Θεσσαλονίκην, βρίσκεται ένα αγνοημένο όμορφο χωργιουδάκι που συγκεντρώνει ότι ζηλευτό μπορεί να επιθυμήσει κανείς στους μήνες των κυνικών καυμάτων. 
Είναι κτισμένο σε μια πλαγιά της οροσειράς του ιστορικού Σκρά και δεσπόζει λόγω του ύψους του όλης της γύρω περιφερείας. Ονομαστό για τα κρύα κι άφθονα νερά του που φθάσαν ως τα χαρέμια του Χαμήτ και που συναγωνίζονται στη γλύκα κι αυτό το μέλι του Υμμητού. Στομαχικοί που χρόνια υπέφεραν και που τίποτε δεν μπορούσε να τους κάμει καλά, το νερό του Καρασινάν τους γιάτρεψε. 
Όσο από απόψεως ορίζοντος και κλίματος, το Καρασινάν δεν έχει το ταίρι του. Αι αρρώστειες είναι άγνωστες εκεί, χρόνια τώρα έχουν οι χωριανοί ν’ αντικρύσουν τη θλιβερή συνοδεία ενός νεκρού που είναι τόσο συνηθεισμένο πράγμα στα περισσότερα χωριά που θεωρούνται ως τα καλύτερα θέρετρα. Εκεί οργιά η ζωή μ’ όλη της την έντασιν. 
Μαζί δε με τις άπειρες φυσικές καλλονές το Καρασινάν συνδιάζει τώρα και την οικιακή άνεση γιατί τελευταία χάρις στις δραστήριες ενέργειες του φιλοπρόοδου και αόκνου προέδρου των κ. Τ. Τσαμπατζή και στο ιδιαίτερον ενδιαφέρον του βουλευτού κ. Πέτρου Λεβαντή, οι χωργιανοί έχουν αποκτήσει όλοι των καινούργια οικήματα. 
Καρασινάν είναι η παλαιά ονομασία του, σήμερα λέγεται Πλαγιά και είναι πραγματικά μια μαγευτική πλαγιά βουνού που όποιος έζησε εκεί και απόλαυσε έστω και για λίγο καιρό την όμορφη χωρική και ξέγνοιαστη ζωή της, θα την αναπολεί πάντοτε σαν ένα όμορφο όνειρο που πέρασε. 
Όσοι θέλετε να ζήσετε ευχάριστες στιγμές το καλοκαίρι στην αγκαλιά της φύσεως δεν έχετε να πάρετε το τρένο της γραμμής Ειδομένης και σε μιάμιση ώρα θάστε στον ανωτέρω τελευταίο ελληνικό σταθμό, κι από κει μιά όμορφη γαϊδουροδρομία σε λίγη ώρα σας έφερε σε μια νέα ζωή από την οποία ασφαλώς δεν θα μετανοήσετε.»




[1] ΦΕΚ 156Α - 08/08/1928
[2] Λεπτομέρειες για την παρασκευή κάρβουνου υπάρχουν στην ιστοσελίδα:
    http://msofos.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=132&Itemid=179)
[3] Διδακτορική Διατριβή της Φωτεινής Καραλίδου στη σελίδα 76,  που βρίσκεται  αναρτημένη
    στο διαδίκτυο, με θέμα: «Κοινωνικές σχέσεις, Ταυτότητες και Τοπική Αυτοδιοίκηση στο Δήμο
   Αξιούπολης και στο Δήμο Χέρσου του Νομού Κιλκίς» Θεσσαλονίκη – 2007
   http://invenio.lib.auth.gr/record/106851/files/gri-2008-1597.pdf?version=1
[4] Εφημερίδα ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ της 29 Μαΐου 1927.
[5] Εφημερίδα ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ της 11 Νοεμβρίου 1927.
[6] Εφημερίδα ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ της 28 Νοεμβρίου 1927.
[7] Εφημερίδα ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ της 25 Ιουνίου 1929.
[8] Περιοδείες πολιτευτών και βουλευτών στα Πλάγια κατά το χρονικό διάστημα 1929 – 1931  αναφέρονται σε δημοσιεύματα της εφημερίδας ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ με ημερομηνίες: 18 Απριλίου 1929, 6 Νοεμβρίου 1929, 10 Σεπτεμβρίου 1930, 5 Φεβρουαρίου 1931, 4 Σεπτεμβρίου 1931.
[9] Εφημερίδα ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ της 4 Σεπτεμβρίου 1931.
[10] Εφημερίδα ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ της 5 Ιανουαρίου 1928.
[11] Εφημερίδα ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ της 6 Μαρτίου 1929.
[12] Εφημερίδα ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ της 7 Μαρτίου 1929.
[13] Εφημερίδα ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ της 29 Οκτωβρίου 1929.
[14] Εφημερίδα ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ της 10 Σεπτεμβρίου 1930.
[15] Εφημερίδα ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ της 22 Μαρτίου 1931.
[16] Εφημερίδα ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ της 4 Οκτωβρίου 1931.
[17] Εφημερίδα ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ της 1 Μαρτίου 1930.
[18] Εφημερίδα ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ της 7 Οκτωβρίου 1930.
[19] Εφημερίδα ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ της 17 Ιουλίου 1932

Εφημερίδα Μακεδονία 9 Απριλίου 1929