Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΕΙΚΟΝΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΧΩΡΙΟ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΕΙΚΟΝΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΧΩΡΙΟ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τα Πλάγια Παιονίας από ψηλά - Βίντεο του κ. Κώστα Γκέρτζου (2/2022)

 


Το χωριό Καρασινάν (Πλάγια) κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο


Τὸ Καρασινὰν (Πλάγια) τὸ 1917. Ἡ λήψη τῆς φωτογραφίας ἔγινε ἀπὸ ὑπερυψωμένο σημεῖο περίπου στὴ θέση τῆς σημερινῆς κοινότητας. Ἀκριβῶς μπροστὰ κατηφορίζει ὁ κεντρικὸς δρόμος ἐνῶ στὸ πρῶτο ἀριστερὰ ἐρείπιο δημιουργήθηκε ἀργότερα ἡ πλατεῖα τοῦ χωριοῦ. Στὴ θέση τῆς σημερινῆς ἐκκλησίας διακρίνεται τὸ τζαμὶ μὲ τὸν μιναρέ. Πηγὴ φωτογραφίας ἀπὸ τὸ ἀρχεῖο τοῦ Ὑπουργείου Πολιτισμοῦ τῆς Γαλλίας.



Ἕλληνες στρατιῶτες τῆς Προσωρινῆς Κυβέρνησης τῆς Θεσσαλονίκης, δυτικὰ τοῦ Ἀξιοῦ ποταμοῦ κινοῦνται πρὸς τὸ Καρανσινὰν τὴν 27/12/1916.




Ἡ Ἑλλάδα στὸν Ἀ΄ Παγκόσμιο Πόλεμο - Ἡ διατήρηση τῆς οὐδέτερης στάσης τῆς Ἑλλάδας κατὰ τὸν Ἀ΄ Π. Π. ἐπηρεάστηκε ἀπὸ τὴ δράση τῶν δυνάμεων τῆς Ἀντὰντ (Γαλλία, Ἀγγλία, Ἰταλία, Σερβία, Ρωσία) κατὰ τῶν Κεντρικῶν Δυνάμεων στὸ Μακεδονικὸ Μέτωπο (ἀπόβαση γαλλικῶν στρατευμάτων στὴ Θεσσαλονίκη τὸ 1915) καὶ ἀπὸ τὴ κατάληψη τῆς ἑλληνικῆς ἐπικράτειας, ἀνατολικὰ τοῦ ποταμοῦ Στρυμόνα, ἀπὸ τὸν βουλγαρικὸ στρατὸ ποὺ ἤδη ὑπῆρξε σύμμαχος τῶν Κεντρικῶν Δυνάμεων (Γερμανία, Αὐστροουγγαρία, Τουρκία) (1916).
Ἡ βουλγαρικὴ κατάληψη ἑλληνικῶν ἐδαφῶν, ἡ ἐγκληματικὴ δράση τοῦ βουλγαρικοῦ στρατοῦ σὲ βάρος τῶν Ἑλλήνων κατοίκων καὶ ἡ ἀδυναμία τῆς κυβέρνησης τοῦ Στέφανου Σκουλούδη νὰ ἀντιδράσει οὐσιαστικά, ἦταν ποὺ ἔφεραν στὸ ἀποκορύφωμά του τὸν Ἐθνικὸ Διχασμὸ μεταξὺ τοῦ βασιλιᾶ Κωνσταντίνου ποὺ εἶχε ταχθεῖ μὲ τὰ συμφέροντα τῶν Κεντρικῶν Δυνάμεων καὶ τοῦ Ἐλευθέριου Βενιζέλου ποὺ εἶχε ταχθεῖ μὲ τὰ συμφέροντα τῆς Ἀντάντ.
Ἀποτέλεσμα τῶν ἀφόρητων ἐπιρροῶν τῶν ἀντιμαχόμενων (Ἀντὰντ καὶ Κεντρικῶν Δυνάμεων) ποὺ ἀσκοῦνταν στὸ ἑλληνικὸ πολιτικὸ παρασκήνιο, ἦταν νὰ ἀντιδράσει ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος στὴν ἑλληνικὴ οὐδετερότητα μὲ στρατιωτικὸ κίνημα καὶ νὰ προκύψουν οἱ δυὸ ἑλληνικὲς κυβερνήσεις (τῶν Ἀθηνῶν μὲ ὑπηρεσιακὸ πρωθυπουργὸ τὸν Σπυρίδωνα Λάμπρου καὶ τῆς Θεσσαλονίκης μὲ πρωθυπουργὸ τὸν Ἐλευθέριο Βενιζέλο) τὸν Σεπτέμβριο τοῦ 1916.  Ἀκολούθησε ἡ ἐξορία τοῦ βασιλιᾶ Κωνσταντίνου τὸν Ἰούνιο τοῦ 1917, ὑπὸ τὴν ἀπειλὴ ἐπέμβασης τῶν δυνάμεων τῆς Ἀντὰντ στὴν Ἀθήνα, δυνάμεων ποὺ ἐπιδίωξαν καὶ πέτυχαν νὰ τοποθετήσουν βασιλιᾶ τὸν Ἀλέξανδρο καὶ πρωθυπουργὸ στὴν Ἀθήνα τὸν Ἐλευθέριο Βενιζέλο.  κυβέρνηση Βενιζέλου ἔθεσε τὴ χώρα σὲ στρατιωτικὸ νόμο καὶ κήρυξε ἐπίσημα τὸν πόλεμο στὶς Κεντρικὲς Δυνάμεις, τάσσοντας τὴν Ἑλλάδα στὴ συμμαχία τῆς Ἀντάντ.



Ἕλληνες στρατιῶτες τῆς Προσωρινῆς Κυβέρνησης τῆς Θεσσαλονίκης, δυτικὰ τοῦ Ἀξιοῦ ποταμοῦ κινοῦνται πρὸς τὸ Καρανσινὰν τὴν 27/12/1916. Ἀριστερὰ διακρίνονται κάτοικοι τῆς περιοχῆς πάνω σὲ κάρο μὲ ἄλογα. Πηγὴ φωτογραφία Ὑπουργεῖο Πολιτισμοῦ τῆς Γαλλίας.



Τὸ Καρασινὰν στὶς μάχες τοῦ Ἀ΄ Παγκοσμίου Πολέμου - Τὸ Καρασινὰν τὴν ἐποχὴ ἐκείνη -μέχρι τὴν ἀνταλλαγὴ πληθυσμῶν τὸ 1923- ὑπῆρξε ἀμιγῶς τουρκικὸ χωριὸ ὅπως καὶ τὰ χωριὰ Μαγιαδὰγ (Φανὸς) καὶ Ἀλτσὰκ (Χαμηλὸ) ἀποτελούμενα ἀπὸ Γιουρούκους ποὺ εἶχαν ἐγκατασταθεῖ ἐκεῖ ἀπὸ τὸ ὀθωμανικὸ κράτος στὴν περίοδο τοῦ 1800.
Τὸν Μάρτιος τοῦ 1916 οἱ δυνάμεις τῶν Γερμανοβουλγάρων παραβίασαν τὴν ἑλληνικὴ μεθόριο καὶ κατέλαβαν τὰ ἑλληνικὰ χωριὰ Σέχοβο (Εἰδομένη), Ματσίκοβο (Εὔζωνοι), Ἀλτσὰκ (Χαμηλὸ) καὶ Σλὸπ (Δογάνη). Οἱ γαλλικὲς δυνάμεις τῆς περιοχῆς, πιεζόμενες ὑποχώρησαν στὴν δυτικὴ ὄχθη τοῦ Ἀξιοῦ ποταμοῦ πρὸς την τοποθεσία Στενά της Τσιγγάνας καὶ παγίωσαν τίς θέσεις τους στὰ χωριὰ Καρασινὰν (Πλάγια), Μαγιαδὰγ (Φανὸς) καὶ Δρέβενο (Πύλη). Τὰ χωριὰ αὐτὰ δέχθηκαν σφοδροὺς βομβαρδισμοὺς ἀπὸ τὸ πυροβολικό των Γερμανοβουλγάρων ποὺ ἐπέφεραν σημαντικὲς ὑλικὲς ζημιὲς ἐνῶ οἱ κάτοικοί τους μὲ τὴν ἔναρξη τῶν ἐχθροπραξιῶν μετακινήθηκαν στὰ μετόπισθεν (Ἀξιούπολη, Γουμένισσα κ.α.)
Πλέον ἡ 8η Γαλλική Ταξιαρχία εἶχε ἔδρα τὰ χωριὰ Καρασινὰν καὶ Μαγιαδὰγ κι ἐπιτηροῦσε ἀπὸ τὰ ὑψώματά τους τὴν δραστηριότητα τῶν Γερμανο-βουλγαρικῶν δυνάμεων.
Σὲ δημοσίευμα τῆς ἐφημερίδας ΕΜΠΡΟΣ τῆς 14 Μαρτίου 1916 ἀναφέρεται ὁ βομβαρδισμὸς τοῦ Καρασινὰν ἀπὸ τὸν γερμανικὸ στρατὸ κατὰ τὸν Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο: «...Οἱ Γερμανοὶ ἐξ' ἀφορμῆς συγκεντρώσεως γαλλικοῦ στρατοῦ ἐβομβάρδισαν τὴν περιοχή του χωρίου Καρὰ  Σινάντσι, τὸ ὁποῖον ὑπέστῃ καταστροφήν...»



Το δημοσίευμα που αναφέρεται στον βομβαρδισμό των Πλαγίων τον Μάρτιο 1916. Εφημερίδα ΕΜΠΡΟΣ της 14/3/1916.



Σύμφωνα μὲ μαρτυρίες ἀπογόνων τῶν Τούρκων κατοίκων τοῦ Καρασινὰν τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, τὸ 1916 ὁ γαλλικὸς στρατὸς πυρπόλησε σπίτια τοῦ Καρασινὰν, κατὰ τὴ μέθοδό του ἐναντίον θεωρούμενων φιλοβουλγάρων κατοίκων ὅπως στὴν περίπτωση τοῦ χωριοῦ Ματσίκοβο (Εὔζωνοι), ἐνῶ ἐπιστράτευσε τοὺς Καρασινιῶτες στὰ ἔργα κατασκευῆς δρόμων.



Γάλλοι στρατιῶτες ἔξω ἀπὸ τὸ μουσουλμανικὸ τζαμὶ στὸ Καρασινὰν (Πλάγια) τὸ 1917. Διακρίνονται οἱ συνέπειες ἀπὸ τοὺς Γερμανοβουλγαρικοὺς βομβαρδισμοὺς στὸ τζαμὶ ἀλλὰ ἴσως καὶ οἱ συνέπειες τῶν γαλλικῶν ἐμπρησμῶν στὸ διπλανὸ κτίριο ποὺ καταστράφηκε ὁλοσχερῶς. Πηγὴ φωτογραφίας ἀπὸ τὸ ἀρχεῖο τοῦ Ὑπουργείου Πολιτισμοῦ τῆς Γαλλίας.



Σχεδιάγραμμα τῶν μαχῶν Σεμὲν ντὲ φὲρ καὶ Ραβινέ. Χαμηλὰ διακρίνονται τὰ Πλάγια μὲ τὴν ὀνομασία Καρὰ Σινάντσι. Οἱ δυνάμεις τοῦ λοχαγοῦ Κονδύλη τοποθετημένες περίπου στὴν τοποθεσία "Καλὲ" ἢ "Λόφος - Κάστρο". Πηγὴ σχεδιαγράμματος καὶ πληροφοριῶν σχετικὰ μὲ τὴ μάχη: τὸ βιβλίο ΠΡΩΤΟΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ (Μάχες: Σεμὲν ντὲ Φὲρ - Ραβινὲ - Σκρὰ ντὶ Λεγκὲν - Δοϊράνης - Διασπάσεως Μακεδονικοῦ Μετώπου) - Γεώργιος Θ. Βαρδάκας - Σεπτέμβριος 2018 - Κιλκίς.


Στὰ μέσα Ἀπριλίου 1917, τὸ χωριὸ πλαισιώθηκε ἀπὸ δυνάμεις τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ ποὺ λάμβαναν θέσεις λίγο πρὶν τὶς μάχες γιὰ τὴν κατάληψη τῶν ὑψωμάτων Ραβινὲ καὶ Σεμὲν ντὲ φέρ, ποὺ τὰ κατεῖχαν βουγλαρικὲς δυνάμεις, ἐνῶ στὴν γύρω ἀπὸ τὸ Καρασινὰν περιοχὴ οἱ ἑλληνικὲς στρατιωτικὲς δυνάμεις εἶχαν ἐγκαταστήσει χειρουργεῖα ἐκστρατείας στὸν παραπόταμο Κοτζὰ Ντερέ (του Κυανοῦν Σταυροῦ), στὸ χωριὸ Πηγὴ (τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ) καθὼς καὶ στὸ χωριὸ Δρέβενο.
Ἀνατολικά τοῦ Καρασινᾶν (Πλάγια), περίπου στὴν τοποθεσία "Καλὲ" ἢ "Λόφος - Κάστρο", μὲ μέτωπο τὸ χωριὸ Σλὸπ (Δογάνης) καὶ τὸ ὕψωμα Σεμὲν ντὲ φὲρ εἶχαν τοποθετηθεῖ δυνάμεις ὑπὸ τὸν Λοχαγὸ Γεώργιο Κονδύλη.
Δυτικὰ τοῦ Καρασινᾶν, μεταξὺ τῶν χωριῶν Καρασινᾶν (Πλάγια) καὶ Μαγιαδᾶγ (Φανός), μὲ μέτωπο τὸ ὕψωμα Ραβινὲ εἶχαν τοποθετηθεῖ δυνάμεις ὑπὸ τὸν Ἀντισυνταγματάρχη Νικόλαο Ζαφειρίου.
Βόρειοδυτικά τοῦ Καρασινᾶν (Πλάγια), κοντὰ στὴν περιοχὴ τοῦ τουρκικοῦ οἰκισμοῦ Μπαρακλῆ Μαχαλᾶ καὶ τὸ ὕψωμα Ραβινὲ εἶχαν τοποθετηθεῖ δυνάμεις ὑπὸ τὸν Ταγματάρχη Βασίλειο Παπακώστα.
Βορειοδυτικὰ τοῦ Καρασινᾶν (Πλάγια), μὲ μέτωπο τὸν τουρκικὸ οἰκισμὸ Χατζὴ Μπαρὴ Μαχαλὰ καὶ τὸ ὕψωμα Ραβινὲ εἶχαν τοποθετηθεῖ δυνάμεις ὑπὸ τὸν Λοχαγὸ Γρηγόριο Γουλιανό.
Οἱ μάχες τοῦ Σεμὲν ντὲ φὲρ (22 Ἀπριλίου 1917)  καὶ τοῦ Ραβινὲ (1 Μαΐου 1917) ἀποτέλεσαν γιὰ τὶς ἑλληνικὲς δυνάμεις ἄθλους, μὲ ἔπαθλα τὴν ἐπιτυχῆ κατάληψη τῶν ὑψωμάτων ἀλλὰ καὶ τὴν ἀναγνώριση ἀπὸ τίς Συμμαχικὲς δυνάμεις τῆς ἀξίας τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ τῆς προσωρινῆς κυβέρνησης Θεσσαλονίκης.



Ὁ Γεώργιος Κονδύλης (1879 - 1936) κατὰ τὴν ἐποχὴ τοῦ Α' Παγκοσμίου Πολέμου. Ἀπὸ τὴ θέση τοῦ στρατηγοῦ ἀλλὰ καὶ τοῦ πολιτικοῦ ἔπαιξε σημαντικὸ ρόλο στὰ ταραχώδη γιὰ τὴν Ἑλλάδα χρόνια μέχρι τὸν θάνατό του τὸ 1936. Φωτογραφία: Διαδίκτυο.


Ἀπὸ τὰ γαλλικὰ ἀρχεῖα πεσόντων στὶς μάχες τοῦ Α' Παγκοσμίου Πολέμου βρέθηκαν νὰ εἶναι καταχωρημένοι δύο στρατιῶτες ποὺ ἄφησαν τὴν τελευταία τους πνοὴ στὸ Καρασινάν:
α) Ὁ Γάλλος στρατιώτης Jean Camille Ferre ποὺ γεννήθηκε στὶς 3/2/1883 καὶ ὑπηρετοῦσε στὴν 148e R.I. γαλλικὴ μονάδα. Ἔχασε τὴ ζωή του στὸ Καρασινὰν τὴν 7/8/1916 λόγῳ ἀτυχήματος μὲ χειροβομβίδα.
β) Ὁ Γάλλος στρατιώτης Louis Fernand Cedelle ποὺ γεννήθηκε τὴν 1/5/1883 καὶ ὑπηρετοῦσε στὴν 84e R.I. γαλλικὴ μονάδα. Ἔχασε τὴ ζωή του στὸ Καρασινὰν τὴν 3/2/1918.


Πηγές:
1.Διεύθυνση ἱστορίας Στρατοῦ, «ἡ Ἑλλὰς καὶ ὁ πόλεμος στὰ Βαλκάνια 1914 - 1918» - Γενικὸ Ἐπιτελεῖο Στρατοῦ, 1958 - 1987.
2.Γεώργιος Θ. Βαρδάκας, «Πρῶτος Παγκόσμιος Πόλεμος - Μάχες: Σεμὲν ντὲ φέρ, Ραβινέ, Σκρὰ ντὶ Λεγκέν, Δοϊράνης, Διασπάσεως Μακεδονικοῦ Μετώπου», Σεπτέμβριος 2018.
3. Χρῆστος Π. Ἴντος - Ὁ Μεγάλος Πόλεμος (Α' Παγκόσμιος Πόλεμος, 1914 - 1918) στὸν Νομὸ Κιλκίς - Γουμένισσα 2019.
4.  Θεόδωρος Π. Μποράκης - Κοινότης Πλαγίων ἕν Παιονία Κιλκίς - Πλάγια 2022.
5. Ἱστοσελίδα www.memoiredeshommes.sga.defense.gouv.fr
6. Ἐφημερίδα ΕΜΠΡΟΣ



Γάλλος στρατιώτης ποὺ ἔπεσε μαχόμενος στὰ Πλάγια (Καρασινὰν) στὶς 7 Αὐγούστου 1916, στὶς ἐπιχειρήσεις τοῦ Μακεδονικοῦ Μετώπου κατὰ τὸν Α' Παγκόσμιο Πόλεμο. ὁ στρατιώτης ὀνομάζονταν Camile Ferre κι ἦταν 21 χρονῶν. ἡ μαρμάρινη ἐπιγραφὴ βρίσκεται στὸ στρατιωτικὸ νεκροταφεῖο τῆς περιοχῆς Issoudun, περίπου 190 χλμ νότια τοῦ Παρισιοῦ. ὡς τόπο θανάτου ἀναγράφει τὰ Πλάγια, ὡς Kara-Cinanci (Καρασινάν). Πηγή: ἱστοσελίδα http://indre1418soldats.canalblog.com

Το κοινοτικό γραφείο των Πλαγίων

Το κοινοτικό γραφείο των Πλαγίων



Το παλιό κοινοτικό γραφείο - Τὸ γραφείο τῆς Κοινότητας στεγαζόταν ἀρχικὰ λίγα μέτρα βόρεια - βορειοανατολικὰ τῆς ἐκκλησίας. Πάνω ἀπὸ τὴν εἴσοδο τοῦ γραφείου ὑπῆρχε πινακίδα ποὺ ἔγραφε «ΚΟΙΝΟΤΗΣ ΠΛΑΓΙΩΝ». Ἀπὸ τὸ κοινοτικὸ γραφεῖο, ὁ γραμματέας τοῦ χωριοῦ ἐκφωνοῦσε, μέσω μεγαφώνων, τὶς ἀνακοινώσεις ποὺ ἀφοροῦσαν δημόσια θέματα τῶν κατοίκων (κρατικὲς παροχές, διακοπὲς νεροῦ ἢ ρεύματος κ.λπ.) Ἀπέναντι ἀπὸ τὸ γραφεῖο ὑπῆρχε διαμορφωμένος χῶρος μὲ τὸ μνημεῖο ἡρώων πεσόντων τοῦ χωριοῦ, στὸν χῶρο ἐκεῖνο τελοῦνταν οἱ δοξολογίες ὑπὲρ πεσόντων καὶ οἱ καταθέσεις στεφάνων. Στὸν δρόμο ποὺ χώριζε τὸ γραφεῖο ἀπὸ τὸ μνημεῖο γινόταν οἱ παρελάσεις τῶν μαθητῶν καὶ τῶν ἀνδρῶν τῶν Μ.Α.Υ. κατὰ τὶς ἐθνικὲς γιορτές, μὲ τοὺς συγχωριανοὺς θεατὲς νὰ συγκεντρώνονται μπροστὰ καὶ δίπλα στὸ γραφείο τῆς κοινότητας.




Πλαγιώτες στα τέλη της δεκαετίας το '50 στο κοινοτικό γραφείο του χωριού. Εικονίζονται: Από αριστερά, ο κλητήρας της Κοινότητας Μιχάλης Χαλβαντζής, ο Θανάσης Πασχαλέρης, ο αγροφύλακας Μιχάλης Μπούρας, ο Ιωάννης Πεσιντζάκης, ο Γεώργιος Πασχαλέρης, ο πρόεδρος της Κοινότητας Δημήτριος Δελάκης, ο δάσκαλος Κωστόπουλος, ο Όθων Βουτσής και ο Θεόδωρος Μποράκης. Καθιστός ο Γραμματέας της Κοινότητας Αλέκος Χαμπαίος. Ο μικρός είναι ο Ιωάννης Βουτσής. Πίσω από τον Δημήτρη Δελάκη είναι ο Παναγιώτης Κοντογιάννης. Από το αρχείο του κ. Δημήτρη Απ. Μουτσάκη.





Παρέλαση των Μ.Α.Υ.δων στα Πλάγια το 1963 μπροστά από το γραφείο της Κοινότητας. Εκπαιδευτής ο Γιώργος Γκέρλοβας. Πρώτη τριάδα: Ι. Πασχαλέρης, Γ. Αγελαδάρης, Ι. Μουτσάκης. Από το αρχείο του κ. Δημήτρη Απ. Μουτσάκη.





Δοξολογία υπέρ των πεσόντων στο ηρώο των Πλαγίων, απέναντι από το κοινοτικό γραφείο, από τον ιερέα του χωριού με άγημα ανδρών των Μ.Α.Υ. τη δεκαετία του '70. Από το αρχείο της κ. Αντωνίας Ιωαννίδου.




Εκδήλωση εθνικής επετείου μπροστά στο γραφείο της κοινότητας Πλαγίων τη δεκαετία του '70. Από το αρχείο της κ. Αντωνίας Ιωαννίδου.





Στιγμιότυπο μαθητικής παρέλασης μπροστά από το κοινοτικό γραφείο Πλαγίων στα μέσα της δεκαετίας του 1960. Από το αρχείο της κ. Βούλας Ιντζέ - Πασατσιφλικιώτη.





Πλαγιώτες στο γραφείο της Κοινότητας Πλαγίων στις αρχές της δεκαετίας του 1970: Εικονίζονται από δεξιά: Νίκος Γκέρλοβας, Γεώργιος Ιωάννου (Αδαμάκης), όρθιος ο Ευάγγελος Ντοκμεντζής,  χωροφύλακας του Σταθμού Χωροφυλακής Ειδομένης, ο γραμματέας της Κοινότητας Γρηγόριος Τσοτσάκης, όρθιος ο Χριστόδουλος Μουτσάκης, ο Πρόεδρος της Κοινότητας Θεόδωρος Μποράκης και δίπλα του ο ιερέας του Ι.Ν. Αγίας Παασκευής Πλαγίων Παπα-Κωνσταντίνος Ιωαννίδης. Φωτογραφία: Γεώργιος Τσαγκαράς. Από το αρχείο της κ. Σουλτάνας Σιδηροπούλου - Γκέρλοβα.






Άποψη της τοποθεσίας του παλιού μνημείου της Κοινότητας Πλαγίων τη δεκαετία του 1970. Το κοινοτικό γραφείο που δεν φαίνεται βρίσκεται στη δεξιά πλευρά της φωτογραφίας. Από το αρχείο της κ. Αντωνίας Κούντιου - Πασατσιφλικιώτη.





Από τον εορτασμό της 25ης Μαρτίου του έτους 1979 στην Κοινότητα Πλαγίων Παιονίας.
Στην πρώτη σειρά από αριστερά: ο Αστυνόμος του Σταθμού Χώροφυλακής Ειδομένης Διαμαντής Τακούτης, ο Πρόεδρος της κοινότητας Νικόλαος Τζουρτζουκλής, η Γραμματέας Κούλα Καραογλάνη, ο Ευάγγελος Ντοκμετζής, ο Πασχάλης Βαφειάδης.
Στη δεύτερη σειρά, από αριστερά: ο Δημήτριος Παπαδόπουλος, ο Δημήτριος Γιαννουλάκης, ο Αντιπρόεδρος Θεμιστοκλής Ιωαννίδης, ο Αγροφύλακας Χρήστος Μπορακης, ο Αντώνιος Χονδρέλης και ο Δημήτριος Μουτσακης.
Η λήψη της φωτογραφίας έγινε από τον φωτογράφο Γεώργιο Τσαγκαρά.
Η φωτογραφία είναι από το αρχείο της κ. Κούλας Κεχαΐδου - Καραογλάνη.





Ο δάσκαλος Ιωάννης Δάλλας εκφωνεί τον πανηγυρικό λόγο σε εθνική επέτειο, στο παλαιό ηρώο πεσόντων της Κοινότητας Πλαγίων στις αρχές της δεκαετίας του 1980. Από το αρχείο του κ. Ιωάννη Δάλλα.




Το σύγχρονο κοινοτικό γραφείο - Τὴ δεκαετία τοῦ 1980 τὸ κοινοτικὸ γραφεῖο μαζὶ μὲ τὸ ἡρῶο ἐγκαταστάθηκαν ἀπέναντι ἀπὸ τὸ σχολεῖο, σὲ σύγχρονο νεόδμητο κτήριο ποὺ πλέον διαθέτει καὶ γραφεῖο γιὰ τὸν κοινοτικὸ γιατρὸ τὶς μέρες ποὺ ἐπισκέπτεται τὸ χωριό.


Πρόεδροι τῆς Κοινότητας Πλαγίων - Γεώργιος Τσεμπεζής, Ἀνέστης Ἀνθάκης, Γρηγόριος Μαμτζαδέρης, Νικόλαος Καράνταγλης, Δημήτριος Δελάκης, Ἰωάννης Πεσεντζάκης, Περικλὴς Βαφειάδης, Θεόδωρος Μποράκης, Νικόλαος Τζουρτζουκλής, Γεώργιος Μπούρας, Ἰωάννης Πασχαλέρης, Θεμιστοκλῆς Ἰωαννίδης, Κωνσταντῖνος Παλαλάκης, Κωνσταντῖνος Πασχαλέρης, Δημήτριος Αν. Μουτσάκης κ.ἂ.

Γραμματεῖς τῆς Κοινότητας Πλαγίων - Θωμὰς Κακάκης, Ἀλέξανδρος Χαμπαῖος, Γρηγόριος Τσοτσάκης, Κούλα Κεχαΐδου-Καραογλάνη.




Στιγμιότυπο από τα εγκαίνια του σύγχρονου κοινοτικού γραφείου Πλαγίων από τον Πρόεδρο της Κοινότητας Γεώργιο Μπούρα στα μέσα της δεκαετίας του 1980. Από το αρχείο της κ. Παναγιώτας Λαδά - Κακατσέρη.





Το σύγχρονο κοινοτικό γραφείο Πλαγίων. Από το αρχείο της κ. Γεωργίας Πασχαλέρη.




Στιγμιότυπο από εκδήλωση εθνικής επετείου 25ης Μαρτίου στο προαύλιο της Κοινότητας Πλαγίων (2023), παρουσία του Προέδρου της Κοινότητας Κωνσταντίνου Πασχαλέρη, του ιερέα Αναγνώστη Στογιανκεχαγιά και κατοίκων του χωριού. Από το αρχείο της κ. Γεωργίας Πασχαλέρη.





Στιγμιότυπο από την κοπή βασιλόπιτας της Κοινότητας Πλαγίων στον Ι.Ν. Αγίας Παρασκευής Πλαγίων την ημέρα των Θεοφανείων του 2024, παρουσία του Αντιδημάρχου Παιονίας κ. Γεώργιου Γεωργίτσαρου, του Προέδρου της Κοινότητας κ. Δημήτριου Αν. Μουτσάκη, του ιερέα π. Αναγνώστη Στογιανκεχαγιά, του Προέδρου του Πολιτιστικού Συλλόγου Πλαγίων κ. Δημήτριου Μιτικάκη, της τέως γραμματέα της Κοινότητας κ. Κούλας Κεχαΐδου-Καραογλάνη και συγχωριανών.



Βραχώδη συμπλέγματα του υψώματος "412" στην ακριτική Παιονία (Ταξιδιωτικός οδηγός)

 



Δύο όψεις  βραχώδους συμπλέγματος της ανατολικής πλαγιάς του υψώματος. Οι εικαστικές παρεμβάσεις στους βράχους πιθανότατα φιλοτεχνήθηκαν από τους στρατιώτες του πρώην φυλακίου του "412" τη δεκαετία του 1990.
Φωτογραφία από το αρχείο του κ. Δημήτριου Σπυρόπουλου στην ιστοσελίδα ΣΤΑ ΠΛΑΓΙΑ ΠΑΙΟΝΙΑΣ https://plagia-paionias.blogspot.com/2021/10/blog-post_29.html


Βραχώδη συμπλέγματα στο ύψωμα 412 (μεταξύ των χωριών Φανού και Πλαγίων) στην παραμεθόριο Παιονία. 


Στην περιήγηση στις πλαγιές του υψώματος, ανάμεσα στους μεσέδες και στ' αρδίτσια, ο επισκέπτης ανακαλύπτει δεκάδες βραχώδη συμπλέγματα. Θρύλοι και δοξασίες που πέρασαν στις παραδόσεις των κατοίκων της περιοχής διαχρονικά, συνδέονται με τους λίθινους γίγαντες και με τις ανάγλυφες μορφές που χάραξε πάνω τους η φύση.

Οι Γιουρούκοι, κάτοικοι που έζησαν στην περιοχή κατά τον 19ο αιώνα, είχαν δώσει ονόματα σε κάποια από αυτά τα βραχώδη συμπλέγματα: Bes Kizlar «Πέντε κορίτσια», Dilek tasi «Πέτρα της ευχής», βράχος της Babu "της γριάς". Κατά τις μεγάλες γιορτές τους συγκεντρώνονταν στους βράχους του υψώματος.

Τον 20ο αιώνα, οι ελληνικοί προσφυγικοί πληθυσμοί που εγκαταστάθηκαν στην περιοχή, τους έδωσαν το γενικό όνομα "Πετράρες" και κάποιους χαρακτηριστικούς βράχους τους είπαν "Αλεπότρυπα", "βράχος του Χριστού" κ.α. Κατά τη γιορτή του προφήτη Ηλία οι κάτοικοι της περιοχής ανηφόριζαν στην κορυφή του υψώματος, όπου άλλοτε υπήρχε στρατιωτικό φυλάκιο, και σεργιανούσαν τα περίχωρα από τους βράχους.







Ο βράχος της Babu (της γριάς) - Ο βράχος αυτός βρίσκεται στην πλαγιά ακριβώς πάνω από το Καρασινάν (Πλάγια) (πρόκειται για το σύμπλεγμα βράχων δεξιά στο ύψωμα «412», πριν την στροφή στην είσοδο του χωριού). Ο βράχος αυτός, σε μέγεθος σπιτιού, είχε επίπεδη κορυφή. Στο πίσω μέρος του είναι κλιμακωτός και εύκολα αναρριχάται κανείς στην κορυφή του. Στην πλατιά κορυφή του υπάρχει λαξευμένος ένας κυκλικός λάκος. Λίγο χαμηλότερα από την κορυφή υπάρχει μια στενή σπηλιά (γνωστή πλέον ως "αλεπότρυπα") με επίπεδο δάπεδο, βάθους 5-6 μέτρων. Σ’ εκείνη τη σπηλιά είχαν βρεθεί κεριά προ της ελεύσεως των Ελλήνων προσφύγων, που πιθανότατα τα άναβαν κρυφά οι χριστιανοί της περιοχής κατά τον 19ο αιώνα.

Ο βράχος του Χριστού - Πρόκειται για ογκώδη βράχο από το βραχώδες σύμπλεγμα της τοποθεσίας "Πετράρες" στο ύψωμα "412" που δεσπόζει των Πλαγίων. Βρίσκεται λίγα μέτρα πάνω από τον επαρχιακό δρόμο Πλαγίων - Φανού πριν την στροφή για την είσοδο στα Πλάγια. Στον συγκεκριμένο βράχο διακρίνεται ανάγλυφη ανθρώπινη μορφή. Στα παιδικά μας χρόνια τον λέγαμε "ο βράχος του Χριστού", δίνοντάς του ιερή υπόσταση.

Οι "Πετράρες" κι η κατασκευή του δρόμου την δεκαετία του 1970 - Σύμφωνα με διηγήσεις Πλαγιωτών, στις αρχές της δεκαετίας του '70 χαράχτηκε ο νέος δρόμος Ειδομένης -Αξιουπόλεως, μέσω Πλαγίων - Φανου. Ο παλιός δρόμος μέσω Πλαγίων - Δρέβενου παρέκαμπτε το χωριό Φανός. 
Όταν τα συνεργεία διαμόρφωσης του εδάφους της ΜΟΜΑ έφτασαν από τον Φανό στο ύψωμα "412", πάνω από τα Πλάγια, εκεί συνάντησαν σοβαρά εμπόδια λόγω των βράχων. Προκρίθηκε η χρήση δυναμίτιδας κι άρχισαν οι εκρήξεις. Οι Πλαγιώτες όλο εκείνο το διάστημα των έργων έζησαν με την αγωνία των βράχων. Φοβόταν πως κάποια έκρηξη θα ξεκολλήσει τις "Πετράρες" και θα πλακώσουν τα σπίτια του χωριού. Τελικά ο δρόμος ανοίχθηκε κι οι "Πετράρες" έμειναν στη θέση τους!



Βραχώδη συμπλέγματα της βόρειας πλαγιάς του "412". Φωτογραφία: Θεόδωρος Π. Μποράκης.



Βραχώδη συμπλέγματα της νοτιοδυτικής πλαγιάς του "412". Φωτογραφία: Θεόδωρος Π. Μποράκης.



Βραχώδη συμπλέγματα της δυτικής πλαγιάς του "412". Φωτογραφία: Θεόδωρος Π. Μποράκης.



Βραχώδη συμπλέγματα της βόρειας πλαγιάς του "412". Φωτογραφία: Θεόδωρος Π. Μποράκης.



Βραχώδη συμπλέγματα της βόρειας πλαγιάς του "412". Φωτογραφία: Θεόδωρος Π. Μποράκης.



Βραχώδη συμπλέγματα της βόρειας πλαγιάς του "412". Φωτογραφία: Θεόδωρος Π. Μποράκης.



Ο βράχος του Χριστού στη βορειοδυτική πλευρά του υψώματος. Φωτογραφία: Θεόδωρος Π. Μποράκης (2023).



Βραχώδη συμπλέγματα της βορειοδυτικής πλαγιάς του "412". Φωτογραφία: Θεόδωρος Π. Μποράκης.



Βραχώδη συμπλέγματα της δυτικής πλαγιάς του "412". Φωτογραφία: Θεόδωρος Π. Μποράκης.



Βραχώδη συμπλέγματα της δυτικής πλαγιάς του "412". Φωτογραφία: Θεόδωρος Π. Μποράκης.



Βραχώδη συμπλέγματα της νότιας πλαγιάς του "412". Φωτογραφία: Θεόδωρος Π. Μποράκης.



Βραχώδη συμπλέγματα της βορειοδυτικής πλαγιάς του "412". Φωτογραφία: Θεόδωρος Π. Μποράκης.


ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΥΨΩΜΑ 412

1η Διαδρομή μέσω Αξιούπολης:
Αξιούπολη - Φανός - Πλάγια

2η Διαδρομή μέσω Εθνικής Οδού από τον συνοριακό σταθμό Ευζώνων:
Εθνική οδός - κατεύθυνση προς Δογάνη μέσω γέφυρας Αξιού - Πλάγια - Φανός.

Τι μπορείτε να δείτε στη διαδρομή:

Εύζωνοι - Παραμεθόριο χωριό του Δήμου Παιονίας στον Νομό Κιλκίς και οδική πύλη στα ελληνο-σκοπιανά σύνορα, με πληθυσμό περίπου 330 κατοίκους ντόπιους Μακεδόνες και πρόσφυγες από τις αλησμόνητες ελληνικές πατρίδες. Το παλιό όναμα του χωριού ήταν Ματσίκοβο. Το χωριό έχει πλούσιο ιστορικό κατά τις περιόδους του Μακεδονικού Αγώνα αλλά και των Α' και Β' Παγκόσμιων Πολέμων.
Ο ταξιδιώτης μπορεί να επισκεφθεί στην πλατεία του χωριού τα καταστήματα εστίασης και τα καταλύματα διαμονής. Μπορεί ακόμα να δει τον Ι. Ν. Κοιμήσεως της Θεοτόκου και την Ιερά Μονή Παμμεγίστων Ταξιαρχών, το μνημείο των δολοφονηθέντων από τους Βούλγαρους εννέα ευζώνων το 1913, καθώς και τον συνοριακό σταθμό των Ευζώνων. Παρεχόμενες υπηρεσίες: Αστυνομικό Τμήμα, ιατρείο, φαρμακείο. Το χωριό απέχει περίπου 1.500 μ. από τον Αξιό ποταμό. Περιοχή θέας στον Αξιό ποταμό: Η γέφυρα του Αξιού μεταξύ των χωριών Εύζωνοι και Ειδομένη.

Ειδομένη: Παραμεθόριο χωριό του Δήμου Παιονίας στον Νομό Κιλκίς και σιδηροδρομική πύλη στα ελληνο-σκοπιανά σύνορα, με πληθυσμό περίπου 150 κατοίκους ντόπιους Μακεδόνες και πρόσφυγες από τις αλησμόνητες ελληνικές πατρίδες. Το παλιό όνομα του χωριού ήταν Σέχοβο. Το χωριό έχει πλούσιο ιστορικό κατά τις περιόδους της Εθνεγερσίας, του Μακεδονικού Αγώνα αλλά και των δύο Παγκοσμίων Πολέμων.
Μπορείτε να επισκεφθείτε τον συνοριακό σιδηροδρομικό σταθμό Ειδομένης και μέσα στο χωριό Ειδομένη τον Ι. Ν. Γενεσίου της Θεοτόκου, την προτομή του Μακεδονομάχου Εμμανουήλ Κατσίγαρη στην πλατεία και τα μνημεία για την δασκάλα Αικατερίνη Χατζηγεωργίου και τον δάσκαλο Γεώργιο Σιδηρόπουλο στο προαύλιο του σχολείου καθώς και τα καταστήματα εστίασης του χωριού.
Στην Ειδομένη δραστηριοποιείται ο Μορφωτικός Σύλλογος Ειδομένης.
Ενδιαφέροντα: οινοποιεία, προϊόντα μελισσοκομίας, κυνήγι, ορεινή πεζοπορία, ψάρεμα στον Αξιό.
Διαδρομές πεζοπορίας: 1) από την Ειδομένη μέχρι τα Πλάγια (δασικός δρόμος), 2) από την Ειδομένη - Κτηνιατρείο Ειδομένης - Αξιός Ποταμός (δασικός δρόμος).
Γεωργική παραγωγή: σιτάρι, ηλίανθο, καλαμπόκι, αμπέλια, ροδιές, κερασιές κλπ.
Περιοχή θέας στον Αξιό ποταμό: Η γέφυρα μεταξύ των χωριών Εύζωνοι και Ειδομένη. Παρεχόμενες υπηρεσίες: Αστυνομικό Τμήμα, Τελωνείο.

Χαμηλό: Η παλιά ονομασία του ήταν Αλτσάκ
 και υπήρξε χωριό με τουρκικό πληθυσμό που εκκενώθηκε το 1923 με την ανταλλαγή πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Είναι χτισμέμο κοντά στο ύψωμα Ραβινέ στα ελληνοσκοπιανά σύνορα, στον Δήμο Παιονίας του Νομού Κιλκίς. Οι περίπου 110 κάτοικοί τους είναι Έλληνες πρόσφυγες Ποντιακής καταγωγής. Ο ταξιδιώτης μπορεί να επισκεφθεί τον Ι. Ν. Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού, τα καταστήματα εστίασης του χωριού καθώς και το ιστορικό ύψωμα Ραβινέ με το μνημείο πεσόντων του Α΄Π.Π. κατά τη μάχη του Ραβινέ της 1/5/1917 ενώ στα κοιμητήρια του χωριού βρίσκεται το μνημείο των 20 εκτελεσμένων κατοίκων του Χαμηλού από τον βουλγαρικό στρατό την 19/1/1944.
Γεωργική παραγωγή: σιτάρι, ηλίανθο, καλαμπόκι, σκορδάκια νωπά, αμπέλια, ελαιώνες, ροδιές οινοποιεία, προϊόντα μελισσοκομίας κλπ. Ενδιαφέροντα: ορεινή πεζοπορία, κυνήγι.
Διαδρομές πεζοπορίας: 1) από το Χαμηλό μέχρι την κορυφή του υψώματος Ραβινέ (δασικός δρόμος), 2) από Χαμηλό κατά μήκος του παραπόταμου (Αλτσάκ ντερέ) μέχρι τον Αξιό ποταμό, 3) Χαμηλό - παλιός μύλος - Φανός (δασικός δρόμος).

Δογάνη (οικισμός)Η παλιά ονομασία του οικισμού ήταν Σλόπνιτσα και οι κάτοικοί του ήταν ντόπιοι Μακεδόνες. Κατά την ανταλλαγή πληθυσμών το 1924 εγκαταστάθηκαν Έλληνες πρόσφυγες από την Ανατολική Θράκη, από το χωριό Βογάζκιοϊ.  Μπορείτε να επισκεφθείτε τον Ι. Ν. Αγίου Δημητρίου και το εξωκλήσι της Ζωοδόχου Πηγής. Επισκεφθείτε τις περιοχές: "Πλατάνια" και "Βρύση Δογάνη" στη συμβολή του δρόμου για τον οικισμό, σ’ εκείνο σημείο θα δείτε και την αναθηματική πλακέτα προς τιμή του Ανθυπολοχαγού Ευστάθιου Δογάνη που έπεσε μαχόμενος την περίοδο του Ά Π.Π. κατά των Βουλγάρων την 22/4/1917 στο ιστορικό ύψωμα Δογάνης -στη μάχη του Σεμέν ντε φερ- διακρίνεται δεξιά του δρόμου στη διαδρομή Δογάνη - Ειδομένης, ακριβώς στη διακλάδωση με το δρόμο που οδηγεί προς την Εθνική οδό.
Σε απόσταση περίπου 1.500 μ. από τον οικισμό υπάρχει πρόσβαση στην όχθη του Αξιού ποταμού (ψάρεμα). Η περιοχή προσφέρεται για αφετηρία ειδικής διαδρομής πεζοπορίας Δογάνη - Αξιούπολης μέσω των «Στενών της Τσιγγάνας» παράλληλα με τις όχθες του Αξιού ποταμού (δασική περιοχή χωρίς πρόσβαση σε οχήματα).
Ενδιαφέροντα: ψάρεμα, ορεινή πεζοπορία, ορειβασία, περιήγηση στα πολυβολεία του Α' και Β' Π.Π.


Πλάγια: Παραμεθόριο χωριό του Δήμου Παιονίας στον Νομό Κιλκίς, με πληθυσμό περίπου 200 κατοίκους πρόσφυγες από τις αλησμόνητες ελληνικές πατρίδες της Ανατολικής Θράκης και της Μικράς Ασίας. Το παλιό όνομα του χωριού ήταν Καρασινάν. Το χωριό έχει πλούσιο ιστορικό κατά την περίοδο του Α' Παγκόσμιου Πολέμου και κατά την περίοδο εγκατάστασης των Ελλήνων Προσφύγων στην Παιονία. Ο ταξιδιώτης μπορεί να επισκεφθεί τον Ι. Ν. Αγίας Παρασκευής, τα οινοποιεία και τα καταστήματα εστίασης στην πλατεία. Στα Πλάγια δραστηριοποιείται Πολιτιστικός Σύλλογος.
Γεωργική παραγωγή: σιτάρι, ηλίανθους, αμπέλια, καλαμπόκι, τριφύλλι, προϊόντα μελισσοκομίας, αρωματικά βότανα κλπ.
Ενδιαφέροντα: κυνήγι, ορεινή πεζοπορία, ορειβασία, γήπεδο ποδοσφαίρου.
Επισκεφθείτε τις περιοχές: "Πευκάκια" στο γήπεδο του χωριού (περίπατος, πικ-νικ). "Αγίασμα της Αγίας Παρασκευής" δύο χιλιόμετρα νοτιοανατολικά του χωριού (διαμορφωμένος χώρος για αναψυχή, παραπόταμος, πικ-νικ). Περιήγηση στις "Πετράρες", τα βραχώδη συμπλέγματα στο ύψωμα "412" που δεσπόζουν του χωριού στη διαδρομή για το χωριό Φανός (κιόσκι, θέα, πικ-νικ, αναρρίχηση). Το χωριό απέχει περίπου 3,5 χλμ από τον Αξιό ποταμό.
Διαδρομές πεζοπορίας: 1) Πλάγια - Χαμηλό (μέσω δασικού μονοπατιού), 2) Πλάγια - Δογάνης (μέσω ορεινού μονοπατιού), 3) Πλάγια - Αγίασμα Αγίας Παρασκευής - Δρέβενο (εκκλησία Αγίων Αναργύρων) - Αξιός ποταμός και ξανά επιστροφή στα Πλάγια, συνολικής διάρκειας περίπου 3,5 ωρών (μέσω δασικού δρόμου), 4) Πλάγια - ύψωμα "412" (στην πλαγιά του λόφου είναι χτισμένα τα Πλάγια) - εξωκλήσι Προφήτου Ηλία.


Πύλη (Δρέβενο): [οικισμός που έχει εκκενωθεί]: (Πρόσβαση από Πλάγια ή από Αξιούπολη μέσω δασικού δρόμου) δίπλα στο μοναδικό οίκημα του οικισμού, τον Ι. Ν. ΑγίωνΑναργύρων μπορείτε να δείτε το γαλλικό μνημείο πεσόντων κατά τον Α΄ Π. Π., το συμμαχικό πολυβολείο και το δασικό παρατηρητήριο. Η τοποθεσία απέχει περίπου 1.000 μ από τον Αξιό ποταμό. Ενδιαφέροντα: Ορεινή πεζοπορία, παραποτάμια πεζοπορία, κυνήγι, μνημεία.

Φανός: Η παλιά ονομασία του χωριού ήταν Μαγιαδάγ. Κατά την ανταλλαγή πληθυσμών το 1924 εγκαταστάθηκαν Έλληνες πρόσφυγες από την περιοχή Προύσας της Μικράς Ασίας, από το χωριό Μισόπολη.
Μπορείτε να επισκεφθείτε τον Ι. Ν. Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου, τον παλιό γκιοπτσέ (πηγάδι) κοντά στην πλατεία και τα καταστήματα εστίασης του χωριού. Επίσης μπορείτε να επισκεφθείτε σε κοντινή απόσταση το εξωκλήσι του Αγίου Γεωργίου. Στο Φανό δραστηριοποιείται Πολιτιστικός Σύλλογος.
Γεωργική παραγωγή: σιτάρι, αμπέλια, ξερά μπιζέλια, τριφύλλι, κερασιές, προϊόντα μελισσοκομίας, οινοποιεία κλπ. Ενδιαφέροντα: κυνήγι, ορεινή πεζοπορία.


Διαδρομές πεζοπορίας: 1) Φανός - εξωκλήσι του Αγίου Γεωργίου - Χαμηλό (δασικός δρόμος), 2) Φανός - ύψωμα "412" - εξωκλήσι Προφήτου Ηλία, 3) Φανός - επαρχιακή οδός Φανός-Σκρά - Γαλλικό μνημείο - Τσάγκα.



Το χωριό Πλάγια όπως φαίνεται από τις πλαγιές του υψώματος "412".  Φωτογραφία: Θεόδωρος Π. Μποράκης.



Το χωριό Φανός όπως φαίνεται από τις πλαγιές του υψώματος "412". Φωτογραφία: Θεόδωρος Π. Μποράκης (2023).


Εικόνες από τα Πλάγια (από το αρχείο της κ. Μαρίας Ναλτσίδου - Παλαμπουγιούκη)

 

Εικόνα από τη γειτονιά της παλιού γραφείου της Κοινότητας των Πλαγιωτών στις αρχές της δεκαετίας του 1960. Εικονίζονται μέλη των οικογενειών των Στέλιου Παλαμπουγιούκη και Γιάννη Μποράκη. Από το αρχείο της κ. Μαρίας Ναλτσίδου - Παλαμπουγιούκη.



Πλαγιώτες Μάηδες στα τέλη της δεκαετίας του 1950. Φωτογραφήθηκαν στο χώρο του μνημείου πεσόντων πιθανότατα μετά το τέλος της παρέλασης κάποιας εθνικής γιορτής. Από το αρχείο της κ. Μαρίας Ναλτσίδου - Παλαμπουγιούκη.




Το ύψωμα 412

Το ύψωμα 412 όπως φαίνεται από την περιοχή γηπέδου των Πλαγίων. Φωτογραφία: Θεόδωρος Π. Μποράκης.

Έρευνα - παρουσίαση: Θεόδωρος Π. Μποράκης

Ὕψωμα «412» - Εἶναι τὸ ὕψωμα ποὺ δεσπόζει τοῦ χωριοῦ Πλάγια στήν παραμεθόρια Παιονία. Τὸ χωριὸ εἶναι χτισμένο στὴν πλαγιὰ τοῦ ὑψώματος ποὺ ἔχει ὑψόμετρο 412 μέτρα. Στὶς ἀρχὲς τῆς δεκαετίας τοῦ 1970, διαμορφώθηκαν τὰ βραχώδη συμπλέγματα τοῦ ὑψώματος καὶ διανοίχθηκε ὁ νέος δρόμος πρὸς τὸ χωριὸ Φανὸς καὶ τὴν Ἀξιούπολη. Οἱ εκρήξεις γιὰ τὴν ἰσοπέδωση τῶν βράχων καὶ ἡ ἀνησυχία μήπως κυλήσουν τὰ βράχια στὸ χωριό, ἦταν τὸ σπουδαιότερο τοπικὸ ἐπίκαιρο τῆς ἐποχῆς. Στὴν κορυφὴ τοῦ ὑψώματος κατασκευάστηκε μετὰ τὴν περίοδο τῆς γερμανικῆς κατοχῆς, στρατιωτικὸ παρατηρητήριο δίπλα ἀκριβῶς στὸ ἁγίασμα τοῦ Προφήτη Ἠλία. Μεταπολεμικὰ εἶχε ἐγκατασταθεῖ στὴ θέση ἐκείνη στρατιωτικὸ φυλάκιο. Τὴ μέρα τῆς μνήμης τοῦ Προφήτη οἱ συγχωριανοὶ ἀνέβαιναν στὸ «412», στὸ ἁγίασμα, γιὰ τὴ δοξολογία καὶ τὶς ἀποδόσεις τιμῶν ἀπὸ τὸν στρατό. Τὴν πρωτοχρονιὰ οἱ συγχωριανοὶ ἐπισκέπτονταν τοὺς στρατιῶτες τοῦ φυλακίου γιὰ νὰ τοὺς προσφέρουν συμβολικά δῶρα.



Η κορυφή του υψώματος 412. από το αρχείο του κ. Νικόλαου Αβραμίδη.


Στην κορυφή του 412. Διακρίνονται ο πρώην στρατώνας, το παρεκκλήσι του Προφήτη Ηλία και το παρατηρητήριο. Από το αρχείο του κ. Δημήτρη Σπυρόπουλου.


 Αγίασμα του Προφήτη Ηλία στο «412» - Στην γιορτή του Προφήτη Ηλία, με παλλαϊκή συμμετοχή μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του ’80, οι κάτοικοι του χωριού ανηφόριζαν το ύψωμα 412 κι έφταναν στην κορυφή του, όπου βρίσκεται στρατιωτικό φυλάκιο, στο χώρο του οποίου υπάρχει το αγίασμα και εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία. Στο φυλάκιο, τις πρωινές ώρες, οργανώνονταν θρησκευτικές εκδηλώσεις, με την έλευση ιερέα και βαθμοφόρων του στρατού. Στα πλαίσια των εκδηλώσεων, υπήρχε δυνατότητα να σεργιανίσουν οι επισκέπτες την ευρύτερη περιοχή μέσα από το παρατηρητήριο του φυλακίου με τη βοήθεια στρατιωτικού τηλεσκοπίου. Το στρατιωτικό φυλάκιο του 412 σταμάτησε να λειτουργεί κι εγκαταλείφθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 2010.



Πλαγιώτες και Φανιώτες την παραμονή Πρωτοχρονιάς του 1971 στο στρατιωτικό φυλάκιο του 412. Ήταν έθιμο να προσφέρονται δώρα στη στρατιωτική δύναμη του φυλακίου. Από το αρχείο της κ. Ελένης Δάλλα - Γιαννουλάκη.


Στρατιωτικό φυλάκιο του 412. Επίσκεψη του υπουργού Εθνικής Άμυνας Ευάγγελου Αβέρωφ - Τοσίτσα την 27 Οκτωβρίου 1974. Από το αρχείο του κ. Δημήτρη Σπυρόπουλου.



Πετράρες - Εἶναι τὰ ἐπιβλητικὰ βραχώδη συμπλέγματα στὴ βόρεια πλαγιὰ τοῦ ὑψώματος «412». Οἱ «πετράρες» δεσπόζουν τῶν Πλαγίων καὶ βρίσκονται δεξιὰ κι ἀριστερὰ τοῦ δρόμου στὴ διαδρομὴ Φανὸς - Πλάγια, πρὶν τὴ στροφὴ γιὰ τὴ νότια εἴσοδο τοῦ χωριοῦ, στὸ «κατσούρι». Τὴ δεκαετία τοῦ 1970, ὅταν γίνονταν οἱ ἐργασίες διάνοιξης τοῦ δρόμου Φανοῦ - Πλαγίων μὲ τὴ χρήση ἐκρηκτικῶν, οἱ χωριανοὶ φοβοῦνταν μήπως κυλήσουν οἱ «πετράρες» στὰ σπίτια τοῦ χωριοῦ.



Οι "πετράρες" του 412. Φωτογραφία: Θεόδωρος Π. Μποράκης.




Βραχώδες σύμπλεγμα στο ύψωμα 412. Στο κύριο σώμα του βράχου διακρίνεται και μικρή σπηλιά. Οι Γιουρούκοι κάτοικοι του Καρασινάν (Πλάγια) πρίν το 1924 ονόμαζαν τον βράχο "πέτρα της Μπάμπος". Φωτογραφία: Θεόδωρος Π. Μποράκης.



Ὁ βράχος τοῦ Χριστοῦ - Πρόκειται γιὰ ὀγκώδη βράχο ἀπὸ τὸ βραχῶδες σύμπλεγμα τῆς τοποθεσίας "Πετράρες" στὸ ὕψωμα "412" ποῦ δεσπόζει τῶν Πλαγίων. Βρίσκεται λίγα μέτρα πάνω ἀπὸ τὸν ἐπαρχιακὸ δρόμο Πλαγίων - Φανοῦ πρὶν τὴν στροφὴ γιὰ τὴν εἴσοδο στὰ Πλάγια.
Στὸν συγκεκριμένο βράχο διακρίνεται ἀνάγλυφη ἀνθρώπινη μορφή.
Στὰ παιδικά μας χρόνια τὸν λέγαμε "ὁ βράχος τοῦ Χριστοῦ", δίνοντάς του μιὰ ἱερὴ ὑπόσταση.




Ο βράχος του Χριστού. Φωτογραφία: Θεόδωρος Π. Μποράκης.



Ὁ νέος δρόμος (τὴ δεκαετία τοῦ 1970) - Κατὰ τὰ τέλη τῆς δεκαετίας τοῦ ’60, διαμορ-
φώθηκε ἡ πλαγιὰ τοῦ ὑψώματος «412», μὲ ἀνατινάξεις βράχων στὶς «πετράρες», γιὰ τὴν κατασκευὴ τοῦ νέου δρόμου τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοῦ Ἀξιουπόλεως - Εἰδομένης.
Ὁ κεντρικὸς δρόμος ἀσφαλτοστρώθηκε κατὰ τὴ διάρκεια τῶν ἐτῶν 1970 - 1974 καὶ διέσχιζε πλέον τὸ χωριὸ Φανός. Ὑπῆρχε κι ἕνας χωματόδρομος μεταξὺ Πλαγίων καὶ Φανοῦ, νότια τοῦ «412», ἀλλὰ λόγω μορφολογίας δὲν ἀξιοποιήθηκε ὡς κύρια διαδρομή. Ἀρχικά, πρὶν ἀπὸ τὶς ἀρχὲς τοῦ 20οῦ αἰώνα -μὲ τὴ μορφὴ καρόδρομου- ὁ κεντρικὸς δρόμος μέσα ἀπὸ τὰ Πλάγια (ποὺ παράκαμπτε τὸ χωριὸ Φανὸς) διέσχιζε τὸ ἀγίασμα τῆς Ἁγίας Παρασκευῆς, στὴ συνέχεια διέσχιζε τὸ ἐγκαταλειμμένο ἀπὸ τοὺς κατοίκους του (κατὰ τὶς ἐχθροπραξίες στὴ διάρκεια τοῦ ἀνταρτοπολέμου) χωριὸ Πύλη (Δρέβενο) καὶ συνέχιζε, ὅπως καὶ σήμερα, ἀπὸ τὴ γέφυρα τοῦ Κοτζᾶ Ντερὲ πρὸς τὴν Ἀξιούπολη.




Στις στροφές του 412, στη διαδρομή Φανός - Πλάγια. Φωτογραφία: Θεόδωρος Π. Μποράκης.




Τα Πλάγια όπως φαίνονται από την κορυφή του υψώματος 412. Φωτογραφία: Θεόδωρος Π. Μποράκης.