Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΙΓΜΙΟΤΥΠΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΙΓΜΙΟΤΥΠΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Το χωριό Καρασινάν (Πλάγια) κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο


Τὸ Καρασινὰν (Πλάγια) τὸ 1917. Ἡ λήψη τῆς φωτογραφίας ἔγινε ἀπὸ ὑπερυψωμένο σημεῖο περίπου στὴ θέση τῆς σημερινῆς κοινότητας. Ἀκριβῶς μπροστὰ κατηφορίζει ὁ κεντρικὸς δρόμος ἐνῶ στὸ πρῶτο ἀριστερὰ ἐρείπιο δημιουργήθηκε ἀργότερα ἡ πλατεῖα τοῦ χωριοῦ. Στὴ θέση τῆς σημερινῆς ἐκκλησίας διακρίνεται τὸ τζαμὶ μὲ τὸν μιναρέ. Πηγὴ φωτογραφίας ἀπὸ τὸ ἀρχεῖο τοῦ Ὑπουργείου Πολιτισμοῦ τῆς Γαλλίας.



Ἕλληνες στρατιῶτες τῆς Προσωρινῆς Κυβέρνησης τῆς Θεσσαλονίκης, δυτικὰ τοῦ Ἀξιοῦ ποταμοῦ κινοῦνται πρὸς τὸ Καρανσινὰν τὴν 27/12/1916.




Ἡ Ἑλλάδα στὸν Ἀ΄ Παγκόσμιο Πόλεμο - Ἡ διατήρηση τῆς οὐδέτερης στάσης τῆς Ἑλλάδας κατὰ τὸν Ἀ΄ Π. Π. ἐπηρεάστηκε ἀπὸ τὴ δράση τῶν δυνάμεων τῆς Ἀντὰντ (Γαλλία, Ἀγγλία, Ἰταλία, Σερβία, Ρωσία) κατὰ τῶν Κεντρικῶν Δυνάμεων στὸ Μακεδονικὸ Μέτωπο (ἀπόβαση γαλλικῶν στρατευμάτων στὴ Θεσσαλονίκη τὸ 1915) καὶ ἀπὸ τὴ κατάληψη τῆς ἑλληνικῆς ἐπικράτειας, ἀνατολικὰ τοῦ ποταμοῦ Στρυμόνα, ἀπὸ τὸν βουλγαρικὸ στρατὸ ποὺ ἤδη ὑπῆρξε σύμμαχος τῶν Κεντρικῶν Δυνάμεων (Γερμανία, Αὐστροουγγαρία, Τουρκία) (1916).
Ἡ βουλγαρικὴ κατάληψη ἑλληνικῶν ἐδαφῶν, ἡ ἐγκληματικὴ δράση τοῦ βουλγαρικοῦ στρατοῦ σὲ βάρος τῶν Ἑλλήνων κατοίκων καὶ ἡ ἀδυναμία τῆς κυβέρνησης τοῦ Στέφανου Σκουλούδη νὰ ἀντιδράσει οὐσιαστικά, ἦταν ποὺ ἔφεραν στὸ ἀποκορύφωμά του τὸν Ἐθνικὸ Διχασμὸ μεταξὺ τοῦ βασιλιᾶ Κωνσταντίνου ποὺ εἶχε ταχθεῖ μὲ τὰ συμφέροντα τῶν Κεντρικῶν Δυνάμεων καὶ τοῦ Ἐλευθέριου Βενιζέλου ποὺ εἶχε ταχθεῖ μὲ τὰ συμφέροντα τῆς Ἀντάντ.
Ἀποτέλεσμα τῶν ἀφόρητων ἐπιρροῶν τῶν ἀντιμαχόμενων (Ἀντὰντ καὶ Κεντρικῶν Δυνάμεων) ποὺ ἀσκοῦνταν στὸ ἑλληνικὸ πολιτικὸ παρασκήνιο, ἦταν νὰ ἀντιδράσει ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος στὴν ἑλληνικὴ οὐδετερότητα μὲ στρατιωτικὸ κίνημα καὶ νὰ προκύψουν οἱ δυὸ ἑλληνικὲς κυβερνήσεις (τῶν Ἀθηνῶν μὲ ὑπηρεσιακὸ πρωθυπουργὸ τὸν Σπυρίδωνα Λάμπρου καὶ τῆς Θεσσαλονίκης μὲ πρωθυπουργὸ τὸν Ἐλευθέριο Βενιζέλο) τὸν Σεπτέμβριο τοῦ 1916.  Ἀκολούθησε ἡ ἐξορία τοῦ βασιλιᾶ Κωνσταντίνου τὸν Ἰούνιο τοῦ 1917, ὑπὸ τὴν ἀπειλὴ ἐπέμβασης τῶν δυνάμεων τῆς Ἀντὰντ στὴν Ἀθήνα, δυνάμεων ποὺ ἐπιδίωξαν καὶ πέτυχαν νὰ τοποθετήσουν βασιλιᾶ τὸν Ἀλέξανδρο καὶ πρωθυπουργὸ στὴν Ἀθήνα τὸν Ἐλευθέριο Βενιζέλο. Ἡ κυβέρνηση Βενιζέλου ἔθεσε τὴ χώρα σὲ στρατιωτικὸ νόμο καὶ κήρυξε ἐπίσημα τὸν πόλεμο στὶς Κεντρικὲς Δυνάμεις, τάσσοντας τὴν Ἑλλάδα στὴ συμμαχία τῆς Ἀντάντ.



Ἕλληνες στρατιῶτες τῆς Προσωρινῆς Κυβέρνησης τῆς Θεσσαλονίκης, δυτικὰ τοῦ Ἀξιοῦ ποταμοῦ κινοῦνται πρὸς τὸ Καρανσινὰν τὴν 27/12/1916. Ἀριστερὰ διακρίνονται κάτοικοι τῆς περιοχῆς πάνω σὲ κάρο μὲ ἄλογα. Πηγὴ φωτογραφία Ὑπουργεῖο Πολιτισμοῦ τῆς Γαλλίας.



Τὸ Καρασινὰν στὶς μάχες τοῦ Ἀ΄ Παγκοσμίου Πολέμου - Τὸ Καρασινὰν τὴν ἐποχὴ ἐκείνη -μέχρι τὴν ἀνταλλαγὴ πληθυσμῶν τὸ 1923- ὑπῆρξε ἀμιγῶς τουρκικὸ χωριὸ ὅπως καὶ τὰ χωριὰ Μαγιαδὰγ (Φανὸς) καὶ Ἀλτσὰκ (Χαμηλὸ) ἀποτελούμενα ἀπὸ Γιουρούκους ποὺ εἶχαν ἐγκατασταθεῖ ἐκεῖ ἀπὸ τὸ ὀθωμανικὸ κράτος στὴν περίοδο τοῦ 1800.
Τὸν Μάρτιος τοῦ 1916 οἱ δυνάμεις τῶν Γερμανοβουλγάρων παραβίασαν τὴν ἑλληνικὴ μεθόριο καὶ κατέλαβαν τὰ ἑλληνικὰ χωριὰ Σέχοβο (Εἰδομένη), Ματσίκοβο (Εὔζωνοι), Ἀλτσὰκ (Χαμηλὸ) καὶ Σλὸπ (Δογάνη). Οἱ γαλλικὲς δυνάμεις τῆς περιοχῆς, πιεζόμενες ὑποχώρησαν στὴν δυτικὴ ὄχθη τοῦ Ἀξιοῦ ποταμοῦ πρὸς την τοποθεσία Στενά της Τσιγγάνας καὶ παγίωσαν τίς θέσεις τους στὰ χωριὰ Καρασινὰν (Πλάγια), Μαγιαδὰγ (Φανὸς) καὶ Δρέβενο (Πύλη). Τὰ χωριὰ αὐτὰ δέχθηκαν σφοδροὺς βομβαρδισμοὺς ἀπὸ τὸ πυροβολικό των Γερμανοβουλγάρων ποὺ ἐπέφεραν σημαντικὲς ὑλικὲς ζημιὲς ἐνῶ οἱ κάτοικοί τους μὲ τὴν ἔναρξη τῶν ἐχθροπραξιῶν μετακινήθηκαν στὰ μετόπισθεν (Ἀξιούπολη, Γουμένισσα κ.α.)
Πλέον ἡ 8η Γαλλική Ταξιαρχία εἶχε ἔδρα τὰ χωριὰ Καρασινὰν καὶ Μαγιαδὰγ κι ἐπιτηροῦσε ἀπὸ τὰ ὑψώματά τους τὴν δραστηριότητα τῶν Γερμανο-βουλγαρικῶν δυνάμεων.
Σὲ δημοσίευμα τῆς ἐφημερίδας ΕΜΠΡΟΣ τῆς 14 Μαρτίου 1916 ἀναφέρεται ὁ βομβαρδισμὸς τοῦ Καρασινὰν ἀπὸ τὸν γερμανικὸ στρατὸ κατὰ τὸν Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο: «...Οἱ Γερμανοὶ ἐξ' ἀφορμῆς συγκεντρώσεως γαλλικοῦ στρατοῦ ἐβομβάρδισαν τὴν περιοχή του χωρίου Καρὰ  Σινάντσι, τὸ ὁποῖον ὑπέστῃ καταστροφήν...»



Το δημοσίευμα που αναφέρεται στον βομβαρδισμό των Πλαγίων τον Μάρτιο 1916. Εφημερίδα ΕΜΠΡΟΣ της 14/3/1916.



Σύμφωνα μὲ μαρτυρίες ἀπογόνων τῶν Τούρκων κατοίκων τοῦ Καρασινὰν τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, τὸ 1916 ὁ γαλλικὸς στρατὸς πυρπόλησε σπίτια τοῦ Καρασινὰν, κατὰ τὴ μέθοδό του ἐναντίον θεωρούμενων φιλοβουλγάρων κατοίκων ὅπως στὴν περίπτωση τοῦ χωριοῦ Ματσίκοβο (Εὔζωνοι), ἐνῶ ἐπιστράτευσε τοὺς Καρασινιῶτες στὰ ἔργα κατασκευῆς δρόμων.



Γάλλοι στρατιῶτες ἔξω ἀπὸ τὸ μουσουλμανικὸ τζαμὶ στὸ Καρασινὰν (Πλάγια) τὸ 1917. Διακρίνονται οἱ συνέπειες ἀπὸ τοὺς Γερμανοβουλγαρικοὺς βομβαρδισμοὺς στὸ τζαμὶ ἀλλὰ ἴσως καὶ οἱ συνέπειες τῶν γαλλικῶν ἐμπρησμῶν στὸ διπλανὸ κτίριο ποὺ καταστράφηκε ὁλοσχερῶς. Πηγὴ φωτογραφίας ἀπὸ τὸ ἀρχεῖο τοῦ Ὑπουργείου Πολιτισμοῦ τῆς Γαλλίας.



Σχεδιάγραμμα τῶν μαχῶν Σεμὲν ντὲ φὲρ καὶ Ραβινέ. Χαμηλὰ διακρίνονται τὰ Πλάγια μὲ τὴν ὀνομασία Καρὰ Σινάντσι. Οἱ δυνάμεις τοῦ λοχαγοῦ Κονδύλη τοποθετημένες περίπου στὴν τοποθεσία "Καλὲ" ἢ "Λόφος - Κάστρο". Πηγὴ σχεδιαγράμματος καὶ πληροφοριῶν σχετικὰ μὲ τὴ μάχη: τὸ βιβλίο ΠΡΩΤΟΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ (Μάχες: Σεμὲν ντὲ Φὲρ - Ραβινὲ - Σκρὰ ντὶ Λεγκὲν - Δοϊράνης - Διασπάσεως Μακεδονικοῦ Μετώπου) - Γεώργιος Θ. Βαρδάκας - Σεπτέμβριος 2018 - Κιλκίς.


Στὰ μέσα Ἀπριλίου 1917, τὸ χωριὸ πλαισιώθηκε ἀπὸ δυνάμεις τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ ποὺ λάμβαναν θέσεις λίγο πρὶν τὶς μάχες γιὰ τὴν κατάληψη τῶν ὑψωμάτων Ραβινὲ καὶ Σεμὲν ντὲ φέρ, ποὺ τὰ κατεῖχαν βουγλαρικὲς δυνάμεις, ἐνῶ στὴν γύρω ἀπὸ τὸ Καρασινὰν περιοχὴ οἱ ἑλληνικὲς στρατιωτικὲς δυνάμεις εἶχαν ἐγκαταστήσει χειρουργεῖα ἐκστρατείας στὸν παραπόταμο Κοτζὰ Ντερέ (του Κυανοῦν Σταυροῦ), στὸ χωριὸ Πηγὴ (τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ) καθὼς καὶ στὸ χωριὸ Δρέβενο.
Ἀνατολικά τοῦ Καρασινᾶν (Πλάγια), περίπου στὴν τοποθεσία "Καλὲ" ἢ "Λόφος - Κάστρο", μὲ μέτωπο τὸ χωριὸ Σλὸπ (Δογάνης) καὶ τὸ ὕψωμα Σεμὲν ντὲ φὲρ εἶχαν τοποθετηθεῖ δυνάμεις ὑπὸ τὸν Λοχαγὸ Γεώργιο Κονδύλη.
Δυτικὰ τοῦ Καρασινᾶν, μεταξὺ τῶν χωριῶν Καρασινᾶν (Πλάγια) καὶ Μαγιαδᾶγ (Φανός), μὲ μέτωπο τὸ ὕψωμα Ραβινὲ εἶχαν τοποθετηθεῖ δυνάμεις ὑπὸ τὸν Ἀντισυνταγματάρχη Νικόλαο Ζαφειρίου.
Βόρειοδυτικά τοῦ Καρασινᾶν (Πλάγια), κοντὰ στὴν περιοχὴ τοῦ τουρκικοῦ οἰκισμοῦ Μπαρακλῆ Μαχαλᾶ καὶ τὸ ὕψωμα Ραβινὲ εἶχαν τοποθετηθεῖ δυνάμεις ὑπὸ τὸν Ταγματάρχη Βασίλειο Παπακώστα.
Βορειοδυτικὰ τοῦ Καρασινᾶν (Πλάγια), μὲ μέτωπο τὸν τουρκικὸ οἰκισμὸ Χατζὴ Μπαρὴ Μαχαλὰ καὶ τὸ ὕψωμα Ραβινὲ εἶχαν τοποθετηθεῖ δυνάμεις ὑπὸ τὸν Λοχαγὸ Γρηγόριο Γουλιανό.
Οἱ μάχες τοῦ Σεμὲν ντὲ φὲρ (22 Ἀπριλίου 1917)  καὶ τοῦ Ραβινὲ (1 Μαΐου 1917) ἀποτέλεσαν γιὰ τὶς ἑλληνικὲς δυνάμεις ἄθλους, μὲ ἔπαθλα τὴν ἐπιτυχῆ κατάληψη τῶν ὑψωμάτων ἀλλὰ καὶ τὴν ἀναγνώριση ἀπὸ τίς Συμμαχικὲς δυνάμεις τῆς ἀξίας τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ τῆς προσωρινῆς κυβέρνησης Θεσσαλονίκης.



Ὁ Γεώργιος Κονδύλης (1879 - 1936) κατὰ τὴν ἐποχὴ τοῦ Α' Παγκοσμίου Πολέμου. Ἀπὸ τὴ θέση τοῦ στρατηγοῦ ἀλλὰ καὶ τοῦ πολιτικοῦ ἔπαιξε σημαντικὸ ρόλο στὰ ταραχώδη γιὰ τὴν Ἑλλάδα χρόνια μέχρι τὸν θάνατό του τὸ 1936. Φωτογραφία: Διαδίκτυο.


Ἀπὸ τὰ γαλλικὰ ἀρχεῖα πεσόντων στὶς μάχες τοῦ Α' Παγκοσμίου Πολέμου βρέθηκαν νὰ εἶναι καταχωρημένοι δύο στρατιῶτες ποὺ ἄφησαν τὴν τελευταία τους πνοὴ στὸ Καρασινάν:
α) Ὁ Γάλλος στρατιώτης Jean Camille Ferre ποὺ γεννήθηκε στὶς 3/2/1883 καὶ ὑπηρετοῦσε στὴν 148e R.I. γαλλικὴ μονάδα. Ἔχασε τὴ ζωή του στὸ Καρασινὰν τὴν 7/8/1916 λόγῳ ἀτυχήματος μὲ χειροβομβίδα.
β) Ὁ Γάλλος στρατιώτης Louis Fernand Cedelle ποὺ γεννήθηκε τὴν 1/5/1883 καὶ ὑπηρετοῦσε στὴν 84e R.I. γαλλικὴ μονάδα. Ἔχασε τὴ ζωή του στὸ Καρασινὰν τὴν 3/2/1918.


Πηγές:
1.Διεύθυνση ἱστορίας Στρατοῦ, «ἡ Ἑλλὰς καὶ ὁ πόλεμος στὰ Βαλκάνια 1914 - 1918» - Γενικὸ Ἐπιτελεῖο Στρατοῦ, 1958 - 1987.
2.Γεώργιος Θ. Βαρδάκας, «Πρῶτος Παγκόσμιος Πόλεμος - Μάχες: Σεμὲν ντὲ φέρ, Ραβινέ, Σκρὰ ντὶ Λεγκέν, Δοϊράνης, Διασπάσεως Μακεδονικοῦ Μετώπου», Σεπτέμβριος 2018.
3. Χρῆστος Π. Ἴντος - Ὁ Μεγάλος Πόλεμος (Α' Παγκόσμιος Πόλεμος, 1914 - 1918) στὸν Νομὸ Κιλκίς - Γουμένισσα 2019.
4.  Θεόδωρος Π. Μποράκης - Κοινότης Πλαγίων ἕν Παιονία Κιλκίς - Πλάγια 2022.
5. Ἱστοσελίδα www.memoiredeshommes.sga.defense.gouv.fr
6. Ἐφημερίδα ΕΜΠΡΟΣ



Γάλλος στρατιώτης ποὺ ἔπεσε μαχόμενος στὰ Πλάγια (Καρασινὰν) στὶς 7 Αὐγούστου 1916, στὶς ἐπιχειρήσεις τοῦ Μακεδονικοῦ Μετώπου κατὰ τὸν Α' Παγκόσμιο Πόλεμο. ὁ στρατιώτης ὀνομάζονταν Camile Ferre κι ἦταν 21 χρονῶν. ἡ μαρμάρινη ἐπιγραφὴ βρίσκεται στὸ στρατιωτικὸ νεκροταφεῖο τῆς περιοχῆς Issoudun, περίπου 190 χλμ νότια τοῦ Παρισιοῦ. ὡς τόπο θανάτου ἀναγράφει τὰ Πλάγια, ὡς Kara-Cinanci (Καρασινάν). Πηγή: ἱστοσελίδα http://indre1418soldats.canalblog.com
Αναρτήθηκε από
Ετικέτες , , ,

Τα Πλάγια (Καρασινάν) πριν το 1924 [Από το βιβλίο "Κοινότης Πλαγίων - Εν Παιονία Κιλκίς" (2022) του Θεόδωρου Π. Μποράκη]

Τὸ Καρασινὰν  (Πλάγια Παιονίας) τὸ 1917 πρὶν τὴν ἐγκατάσταση τῶν Ἑλλήνων προσφύγων. 
Πηγὴ φωτογραφίας Ὑπουργεῖο Πολιτισμοῦ τῆς Γαλλίας.


Ἔρευνα - παρουσίαση: Θεόδωρος Π. Μποράκης 


Τὸ Καρασινὰν πρὶν τὸ 1924

Τὸ χωριὸ πρὶν τὴν ἐγκατάσταση τῶν ἀνταλλάξιμων προσφύγων εἶχε τὸ τοπωνύμιο Καρασινὰν. Τὰ πρῶτα διαθέσιμα στοιχεῖα γιὰ τὴν ἐγκατάσταση πληθυσμῶν στὸ χωριὸ ἔχουν ὡς ἀφετηρία τὶς ἀρχὲς τοῦ 19ου αἰώνα.  

Σύμφωνα μὲ πηγὴ τοῦ διαδικτύου,[1] εἰκάζεται πὼς κατὰ τὴν τουρκοκρατία στὴν περιοχὴ μεταφέρθηκαν κι ἔζησαν πληθυσμοὶ Κονιάρων (Κονιαλίδων) ἀπὸ τὸ Ἰκόνιο. Αὐτοὶ κατοικοῦσαν στὴν ἴδια θέση ποὺ βρίσκονται τὰ χωριὰ Πλάγια, Φανός, Χαμηλό. Ἴσως νὰ ἐγκαταστάθηκαν στὴν περιοχὴ καὶ λόγω τοῦ μεταλλευτικοῦ πλούτου τοῦ ὑπεδάφους ποὺ διαπιστώθηκε ἀπὸ τὴν ἀρχαιότητα στὶς περιοχὲς γύρω ἀπὸ τὸ ρέμα Κοτζὰ Ντερέ, ποὺ εἶχαν βρεθεῖ κατὰ καιροὺς σιδηροῦχα ὀρυκτά: αἱματήτης, μαγνητίτης, λειμωνίτης κ.λπ. Ἡ ἐκδοχὴ αὐτὴ ἐνισχύεται ἀπὸ τὴ φήμη ποὺ ἐπικρατοῦσε ἀπὸ παλιὰ στὶς τοπικὲς κοινωνίες σχετικὰ μὲ τὸ ρέμα Κοτζὰ Ντερέ, ὅτι εἶναι χρυσοφόρο.

Στὴν ἱστοσελίδα τοῦ χωριοῦ Φανὸς[2] ἀναφέρεται ὅτι: Μετὰ τὴν ἵδρυση τῆς Φιλικῆς Ἑταιρείας τὸ 1814, ἡ ἐπανάσταση πιὰ ἔγινε πανελλήνια ὑπόθεση. Ἡ Τουρκία ἐπειδὴ φοβήθηκε μήπως ἐπεκταθεῖ ἡ ἑλληνικὴ ἐπανάσταση, ξεσήκωσε πολλοὺς Τούρκους Κονιάρους (προφανῶς καταγόμενους ἀπὸ τὸ Ἰκόνιο τῆς Μ. Ἀσίας) καὶ τοὺς μετέφερε στὴν Κεντρικὴ Μακεδονία. Πράγμα ποὺ ὄχι μόνο διαφαίνεται ἀπὸ τὸ σύνολο τῶν ἀμιγῶν χωριῶν ποὺ ὑπῆρχαν στὸν Καζὰ Ἀβρὲτ Χισσὰρ (περιοχὴ Κιλκὶς) ποὺ ὑπερτεροῦσαν τῶν χριστιανῶν, ἀλλὰ καὶ στὰ χωριὰ δυτικὰ τοῦ Ἀξιοῦ, Μαγιαδὰγ (Φανό), Καρασινὰν (Πλάγια), Ἀλτσὰκ (Χαμηλὸ) καὶ Γκόρνιτσετ (Γιουγκοσλαβίας), ποὺ σχηματίστηκαν ἀπὸ ἀμιγὴ μουσουλμανικὸ πληθυσμό.

Κατὰ τὸν Ἀν. Κεραμόπουλο:[3] «…ἀπὸ τὴ συγκριτικὴν μελέτην πολλῶν στοιχείων καὶ ἀπὸ τὴ σύμπτωσιν ὁρισμένων γεγονότων πολλῶν ἀπόψεων φαίνε­ται καθαρὰ ὅτι καὶ εἰς τὴν περιφέρειαν Γευγελῆς μετεφέρθησαν πολλοὶ Τοῦρκοι Γιουρούκηδες ἢ Κονιάρηδες προφανῶς κα­ταγόμενοι ἐξ Ἰκονίου τῆς Μικρᾶς Ἀσίας καὶ ἐγκατασταθέντες εἰς τὰ πέριξ τῆς Γευγελῆς, ἐσχημάτισαν τὰ ἀμιγὴ ὀθω­μανικοῦ πληθυσμοῦ χωρία Φανὸν (Μαγιὰ Ντάγ), Πλάγια (Καράσιναν), Χαμηλὸ (Ἀλτσιάκ) καὶ Γκορνιτσὲτ (Σερβίας), καὶ τοῦτο λόγω τοῦ ἀποκλειστικοῦ γνωρίσματος τῆς ὁμοιομόρφου καὶ ἰδιαζούσης ὀθωμανικῆς γλώσσης καὶ προφορᾶς τῶν ὡς ἄνω τεσσάρων χωρίων. Οἱ Τοῦρκοι κατὰ τὴν ἐπανάστασιν τοῦ 1821 ἦσαν τόσον ἐξηγριωμένοι κατὰ τῶν Ἑλλήνων, ὥστε πλὴν τῆς μεταφορᾶς Τούρκων ἐκ Μικρᾶς Ἀσίας κατέστρεψαν εἱς τὴν κεντρικὴν Μα­κεδονίαν 42 πόλεις καὶ χωρία».


Το Καρασινάν (Πλάγια) τον Μάιο 1917. Πηγή: Ιστολόγιο κ. Κώστα Κωνσταντινίδη.


Σύμφωνα μὲ τὴν ἱστοσελίδα τῆς Ἀξιουπόλεως:[4] «...στὰ Πλάγια κατοικοῦσαν Τοῦρκοι μέχρι τὸ 1922. Τὸ παλιὸ τοπωνύμιο τῶν Πλαγίων, Καρασινάν, ἴσως νὰ πῆρε αὐτὴ τὴν ὁνομασία πρὸς τιμὴ τοῦ μεγάλου Τούρκου ζωγράφου Καρασινᾶν ποὺ γεννήθηκε καὶ μεγάλωσε ἐκεῖ. Στὶς ὀρεινὲς πλαγιὲς τοῦ χωριοῦ ὑπῆρχαν πολλὰ ἀμπέλια τὰ ὁποία εἶχαν ἐγκαταλείψει οἱ Τοῦρκοι κάτοικοι κατὰ τὴν ἀνταλλαγὴ τῶν πληθυσμῶν. Μὲ τὰ χρόνια, οἱ κάτοικοι τῶν Πλαγίων κατάλαβαν ὅτι ὁ τόπος τους ἦταν κατάλληλος γιὰ ἀμπελοκαλλιέργεια καὶ ἐπιδόθηκαν στὴ συστηματικὴ καλλιέργεια ἀμπελιῶν εὐγενικῶν ποικιλιῶν Syrah, merlot, cabernet. Μὲ τὴν καλλιέργεια αὐτὴ ἐμφανίστηκαν τὰ πρῶτα κρασιὰ ὑψηλῆς ποιότητας γιὰ νὰ ἐπαληθεύσουν τὸ παλιὸ τοπικὸ ἄσμα «…τσίπουρο ἀπὸ τὸ Μαγιαντὰγ (Φανὸς) καὶ κρασιὰ ἀπὸ τὴν Πλαγιά». Παλιότερα ποὺ ἡ φαρμακευτικὴ δὲν ἦταν τόσο ἀναπτυγμένη, οἱ γιατροὶ πρότειναν σὲ ἀσθενεῖς μὲ ἀναπνευστικὰ προβλήματα, διαμονὴ στὸ χωριὸ λόγω τῆς ξηρότητας καὶ γενικότερα τῆς καταλληλό-τητας τοῦ κλίματος γιὰ τέτοιου εἴδους παθήσεις. Φημισμένη ἦταν ἐπίσης ἡ βρύση Χαμὶτ Σογιοῦ[5] ποὺ κατὰ τὴν παράδοση ἔπινε νερὸ ὁ Σουλτάνος Χαμὶτ Β΄ ὅταν ἐπισκεπτόταν τὴ Θεσσαλονίκη».

[1] Ἐργασία τῆς Μαρίας Παπαγεωργίου «Ἒστι ἐκ τῆς Πρασιάδος λίμνης σύντομος κάρτα ἐς τὴν Μακεδονίην» σελ. 15, 16. https://ejournals.epublishing.ekt.gr/index.php/makedonika/article/viewFile/6293/6028
[2] Ἱστοσελίδα χωριοῦ Φανός. http://www.fanoskilkis.gr
[3] Ἀντώνιος Δ. Κεραμόπουλος, «Οἱ Βόρειοι Ἕλληνες κατὰ τὸ 1821», Ἀκαδημία Ἀθηνῶν, 1938.
[4] Ἱστοσελίδα Ἀξιουπόλεως http://www.axioupoli.gr
[5] Ἀπὸ μαρτυρίες τῶν παλιῶν κατοίκων, ἡ πιθανὴ θέση τῆς βρύσης εἶναι κοντὰ στὴν τοποθεσία Ἀλμπᾶν Τσεσμέ, στὴ διαδρομὴ ἀπὸ τὰ Πλάγια πρὸς τὸ Ἁγίασμα τῆς Ἁγίας Παρασκευῆς.



Παλιὸ σπίτι στὰ Πλάγια. Πηγὴ φωτογραφίας: Θοδωρὴς Π. Μποράκης.



Παλιὸ σπίτι στὰ Πλάγια. Πηγὴ φωτογραφίας: Θοδωρὴς Π. Μποράκης.




Η ζωή των Γιουρούκων στο Καρασινάν μέχρι την ανταλλαγή πληθυσμών - Σύμφωνα με μαρτυρία,[1] στο Καρασινάν, στα πλαίσια της οθωμανικής εποικιστικής πολιτικής εγκαταστάθηκαν επί τουρκοκρατίας Τουρκμένιοι Γιουρούκοι που ήταν μέχρι τότε νομαδικός λαός. Οι Γιουρούκοι έφτιαξαν τα χωριά τους μεταξύ των βουλγαρικών κι ελληνικών χωριών της περιοχής. Το όνομα Καρασινάν προήλθε από τον Σινάν, τον σημαιοφόρο που ηγούνταν του νομαδικού πλήθους των Γιουρούκων κατά την εγκατάστασή του. Οι Τούρκοι κάτοικοι του Καρασινάν προήλθαν από 7 διαφορετικές φυλές: Hacioglu, Emirli, Pasali, Cukla, Tirnakli, Donlu και Ayvazlar. Επέλεξαν την δυτική όχθη του Αξιού ποταμού για τις δασωμένες πλαγιές της σε αντίθεση με τις πλαγιές της ανατολικής όχθης. Κατά την άφιξή τους στην περιοχή, η παράδοση λέει πως μια από τις καμήλες των νομάδων γέννησε (ζύμωσε) (ζυμωμένο=mayaladigi στα τουρκικά), στην περιοχή του σημερινού χωριού Φανός κι έτσι ονόμασαν το μέρος Μαγιαδάγ (Mayadag).

Οι φυλές αυτές των Γιουρούκων είχαν Αλεβίτικες και Μπεχτασικές πεποιθήσεις. Έχτισαν στο Καρασινάν ένα τζαμί (στη θέση του σημερινού Ι. Ν. Αγίας Παρασκευής) και έναν τεκέ με την ονομασία «Deli dede»,[1] στην πάνω γειτονιά του χωριού για την οποία οι Τούρκοι είχαν το τοπωνύμιο «Yukari mahallede». Η κάτω γειτονιά του χωριού είχε το τοπωνύμιο «Asagi mahalle». Η ύπαρξη του Τεκέ φανερώνει πως ένα μέρος των μουσουλμάνων κατοίκων του χωριού ήταν Μπεκτασήδες.
Μπεχτασήδες - Σχετική αναφορά στην ιστοσελίδα ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ: Η σέκτα των Μπεκτασήδων (Bektaşi) δερβίσηδων ανήκει στο Σούφι Ισλάμ και αποτελεί σημαντικό κεφάλαιο της ιστορίας του Μωαμεθανισμού στη Μέση Ανατολή, Μικρά Ασία και Βαλκάνια, πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την Οθωμανική περίοδο, στην Περσική Αυτοκρατορία και αλλού. Οι Μπεκτασήδες παντρεύουν στοιχεία της Ορθόδοξης χριστιανικής πίστης με το Σιϊτισμό αλλά και το ορθόδοξο Ισλάμ (Σουνιτισμός). Μαζί με τους Μεβλεβί και τους Νακσμπαντί θεωρούνται ως οι πλέον γνωστές κατευθύνσεις του σουφισμού την περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, κατά την επικράτηση της τελευταίας στα Βαλκάνια και την Ανατολία. Ενώ οι Μεβλεβί και Νακσμπαντί είχαν περισσότερη επιρροή σε αστικές τάξεις τεχνιτών, εμπόρων και ευγενών, οι Μπεκτασί είχαν περισσότερη απήχηση στα φτωχά κοινωνικά στρώματα χωριών και κοινοτήτων της Αυτοκρατορίας τα οποία αποτελούνταν από αγρότες και κτηνοτρόφους.

Στους Γιουρούκους κατοίκους του Καρασινάν είχαν δοθεί εκτάσεις για καλλιέργεια, που παρέμεναν στην ιδιοκτησία του οθωμανικού κράτους. Τα χωράφια των κατοίκων του Καρασινάν υπήρχαν σε μια ορεινή και δασική τοποθεσία που την ονόμαζαν Yurukce Yaylasi (οροπέδιο των Γιουρούκων) -πιθανότατα πρόκειται για την τοποθεσία «Καλέ».
Υπήρχαν κάποιες τοποθεσίες στην περιοχή που επισκέπτονταν οι Μπεκτάσηδες κάτοικοι του Καρασινάν:
Η τοποθεσία Bes Kizlar «Πέντε κορίτσια» που βρίσκεται σε λόφο, ανάμεσα σε βράχους και παλιές βελανιδιές, με χωμάτινους τοίχους που εικάζονταν ότι ήταν τάφοι.
Η τοποθεσία Kayip Erenler «Χαμένοι ήρωες», βρίσκεται νοτιότερα της τοποθεσίας «Πέντε κορίτσια». Στο σημείο υπήρχε μεγάλο κτήριο που ήταν γνωστό ως Bun Baba, δίπλα του υπήρχε κι ένα μεγάλο αρδίτσι (κέδρος) που το έκοψαν οι Γάλλοι το 1917. Πιθανότατα αποτελούσε χώρο λατρείας.
Ο τάφος του Deli Dede που βρισκόταν μέσα στο Καρασινάν, στην επάνω γειτονιά του χωριού. Υπήρξε μικρό μαυσωλείο μέσα σε οίκημα, και στέγαζε μια σαρκοφάγο που ήταν τοποθετημένη ανάμεσα σε τοίχους που σχημάτιζαν επτάγωνο μνημείο και σκεπάζονταν από τρούλο με πυραμιδική αυλάκωση.
Ο βράχος Dilek tasi «Πέτρα της ευχής». Είναι ένας ψηλός βράχος στην τοποθεσία Sivri Tepe. Τον επισκεπτόταν οι Γιουρούκοι στις γιορτές των Hidrellez και Nevruz. Οι επισκέπτες έπαιρναν μαζί τους κατά την επιστροφή πέτρες που μάζευαν από την βάση του βράχου.
Ο βράχος της Babu (της γριάς). Ο βράχος αυτός βρίσκεται στην πλαγιά ακριβώς πάνω από το Καρασινάν (πρόκειται για το σύμπλεγμα βράχων δεξιά στο ύψωμα «412», πριν την στροφή στην είσοδο του χωριού). Ο βράχος αυτός, σε μέγεθος σπιτιού, είχε επίπεδη κορυφή. Στο πίσω μέρος του είναι κλιμακωτός και εύκολα αναρριχάται κανείς στην κορυφή του. Στην πλατιά κορυφή του υπάρχει λαξευμένος ένας κυκλικός λάκος. Λίγο χαμηλότερα από την κορυφή υπάρχει μια σπηλιά με επίπεδο δάπεδο βάθους 5-6 μέτρα. Σ’ εκείνη τη σπηλιά είχαν βρεθεί κεριά που πιθανότατα τα άναβαν κρυφά οι χριστιανοί της περιοχής.
Ο βράχος Hacatlar tasi. Είναι μεγάλος βράχος σε άγνωστη τοποθεσία, που θεωρούνταν ιερός στην ευρύτερη περιοχή του Mayadag.

Μεταξύ των χωριών Καρασινάν (Πλάγια), Μαγιαδάγ (Φανός) και Αλτσάκ (Χαμηλό) υπήρχαν επτά συνοικισμοί με τα τοπωνύμια: Barakli, Saracli, Destamarli, Egribucak, Hacibarli, Oruclu και Asagi mahalle.

Την 10η Οκτωβρίου 1913 με διαταγή του Ελληνικού Στρατού αφοπλίστηκαν οι κάτοικοι των χωριών Μαγιαδάγ και Καρασινάν. Περισυνελέχθη κάθε είδους οπλισμός (μαχαίρια, ξίφη, σπάθες, γιαταγάνια, ξιφολόγχες,  κουμπούρες, περίστροφα, πιστόλια και πολεμικά τουφέκια) από 172 Γιουρούκους κατοίκους των παραπάνω χωριών. [Πηγή: Υπ' αριθμ. 259 από 10/10/1913 αναφορά του 22ου Λόχου Κατοχής του Ελληνικού Στρατού (Λούμνιτσα) προς τον Αρχηγικό Στρατό Κατοχής (Θεσσαλονίκη). Αρχείο ΕΛΙΑ.]




Το υπ' αριθμ. 259 από 10/10/1913 αναφορά του 22ου Λόχου Κατοχής του Ελληνικού Στρατού (Λούμνιτσα) προς τον Αρχηγικόν Κατοχικόν Στρατό (Θεσσαλονίκη). Αρχείο ΕΛΙΑ.] Ευχαριστούμε τον κ. Σίμο Κοτζάογλου που μας το υπέδειξε.




Στην τουρκική δισκογραφία υπάρχει ένα παλιό τραγούδι που αναφέρεται στην περιοχή της Παιονίας, στα χωριά όπου έζησαν οι Κονιάροι. Τίτλος του τραγουδιού «Vardar ovası»[1] σε ελληνική μετάφραση «Κάμπος του Βαρδάρη».Οι στίχοι του τραγουδιού προέρχονται από τον δίσκο της Müzeyyen Senar που κυκλοφόρησε στην Τουρκία το 1977. Οι στίχοι του τραγουδιού στην τουρκική και σε ελληνική απόδοση:

Mayadağ'dan kalkan kazlar.
Mayadağ'dan kalkan kazlar.
Al topuklu beyaz kızlar.
Al topuklu beyaz kızlar.

Yarimin yüreği sızlar .
Yarimin yüreği sızlar .
Eğlenem aldanamam
Ben bu yerlerde duramam.

Eğlenemem aldanamam.
Ben bu yerlerde duramam.

Vardar ovası, vardar ovası.
Kazanamadım sıla parası.
Vardar ovası, vardar ovası
Kazanamadım rakı parası.

Mayadağ'ın yıldızıyım
Mayadağ'ın yıldızıyım
Ben annemin bir kızıyım
Ben annemin bir kızıyım

Efendimin sağ gözüyüm
Efendimin sağ gözüyüm

Eğlenem aldanamam
Ben bu yerlerde duramam.
Eğlenemem aldanamam.
Ben bu yerlerde duramam.

Vardar ovası, vardar ovası.
Kazanamadım sıla parası.
Vardar ovası, vardar ovası
Kazanamadım rakı parası.

(Μετάφραση)

Χήνες από το Μαγιαδάγ,
χήνες από το Μαγιαδάγ.
Λευκά κορίτσια με κόκκινες γόβες,
λευκά κορίτσια με κόκκινες γόβες.

Η καρδιά της αγαπημένης μου πονάει.
Η καρδιά της αγαπημένης μου πονάει.
Δεν μπορώ να διασκεδάσω, δεν μπορώ να μ’ εξαπατούν,
δεν γίνεται να μείνω σε αυτά τα μέρη.

Δεν μπορώ να διασκεδάσω, δεν μπορώ να μ’ εξαπατούν,
δεν γίνεται να μείνω σε αυτά τα μέρη.

Βαρδαρίτικος κάμπος, κάμπος του Βαρδάρη,
δεν μπόρεσα να κερδίσω λεφτά για τη φαμίλια.
Βαρδαρίτικος κάμπος, κάμπος του Βαρδάρη,
δεν μπόρεσα να κερδίσω τα λεφτά της ρακής.

Είμαι το αστέρι του Μαγιαδάγ
Είμαι το αστέρι του Μαγιαδάγ.
Είμαι κόρη της μητέρας μου.
Είμαι κόρη της μητέρας μου.

Το δεξί μάτι του αφεντικού είμαι,
το δεξί μάτι του αφεντικού είμαι.

Δεν μπορώ να διασκεδάσω, δεν μπορώ να μ’ εξαπατούν,
δεν γίνεται να μείνω σε αυτά τα μέρη.
Δεν μπορώ να διασκεδάσω, δεν μπορώ να μ’ εξαπατούν,
δεν γίνεται να μείνω σε αυτά τα μέρη.

Βαρδαρίτικος κάμπος, κάμπος του Βαρδάρη,
δεν μπόρεσα να κερδίσω λεφτά για τη φαμίλια.
Βαρδαρίτικος κάμπος, κάμπος του Βαρδάρη,
δεν μπόρεσα να κερδίσω τα λεφτά της ρακής.

[1] Μαρτυρία του κ. Yasar Bozyuruk (Μάρτιος 2020) που τυγχάνει συγγενής ανταλλάξιμων Τούρκων κατοίκων του Καρασινάν.


Τὸ Καρασινὰν (Πλάγια) κατὰ τὸν Α' Παγκόσμιο Πόλεμο.

Τὰ στοιχεῖα παρατίθενται σὲ ξεχωριστὴ ἑνότητα: https://plagia-paionias.blogspot.com/2021/01/blog-post_27.html


Δημοσιεύματα γιὰ τὸ Καρασινὰν πρὶν τὸ 1924 - Στὸν Τύπο τῆς ἐποχῆς ὑπάρχουν ἀναφορὲς γιὰ τοὺς μουσουλμάνους κατοίκους τοῦ Καρασινᾶν:

Σὲ δημοσίευμα στὴν ἐφημερίδα «Μακεδονία» τοῦ 1920,[1] ὁ ὑποψήφιος βουλευτὴς τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων Χ. Καραμανώλης δημοσίευσε: «...Ἀφικνόμην χθὲς εἰς Μαγιαδὰγ καὶ Καρασινὰν γενόμενος ἐνθουσιωδῶς δεκτὸς ὑπὸ κατοίκων, πρὸς οὐς ἀνέπτυξα τουρκιστὶ τὸ πρόγραμμα τῶν Φιλελευθέρων».

Ἕνας δημοσιευμένος κατάλογος στὴν ἐφημερίδα «Μακεδονία» τοῦ 1921[2] ποὺ σχετίζεται μὲ τὰ ποσὰ δωρεῶν στὸν πανελλήνιο ἔρανο γιὰ τὴν ἀνέγερση ἀνδριάντα τοῦ Ἴωνα Δραγούμη στὴν Ἀθήνα(!) ἀναγράφει τὸ ποσὸ τῶν 254,00 δραχμῶν τῶν κατοίκων τῆς κοινότητας Μαγιαδᾶγ - Καρασινᾶν.

Στὴν ἀπογραφὴ τοῦ πληθυσμοῦ[3] τῆς 19ης Δεκεμβρίου 1920, τὸ Καρασινὰν ἀποτυπώνεται ὡς «Καρασινάνσι», ὑπάγεται στὸν Νομὸ Πέλλας, στὴν Ὑποδιοίκηση Γουμενίτσης καὶ περιλαμβάνεται στὴν Κοινότητα Μαγιαδάγ. Στὴν ἀπογραφὴ ἐκείνη, ποὺ προηγήθηκε τῆς ἀνταλλαγῆς τῶν πληθυσμῶν καὶ ἀφορᾶ τὸν τουρκικὸ πληθυσμὸ τοῦ Καρασινᾶν, ἀπογράφηκαν 894 μόνιμοι κάτοικοι (441 ἄρρενες καὶ 453 θήλεις).

Σὲ δημοσίευμα τῆς ἐφημερίδας «Μακεδονία» τοῦ 1922[4] μὲ τίτλο «Διὰ τοὺς ἀρμοδίους τοῦ ἐπικοισμοῦ» ἀναφέρονται τὰ ἑξῆς γιὰ τὴν προετοιμασία τῶν προσφυγικῶν οἰκισμῶν τῆς περιοχῆς: «Πληροφορούμεθα ἐγκύρως ὅτι ἐν τῇ περιφερείᾳ Γουμενίτσης καὶ ἐν τοὶς τουρκικοὶς χωρίοις Μαγιαδὰγ καὶ Καράσιναν ὑπάρχουν οἰκήματα τοῦ Δημοσίου ἔτοιμα δι’ ἐγκατάστασιν 100 περίπου οἰκογενειῶν προσφύγων. Ὁ ἀρμόδιος ὑποδιοικητὴς κ. Ἰωάννης Τρωγάνης ἐτηλεγράφησε σχετικῶς εἰς τὴν Γενικὴν Διοίκησιν ζητῶν τὴν ἀποστολὴν προσφύγων ἀσχολουμένων εἰς τὴν καπνοφυτείαν, ἀμπελουργίαν καὶ συροτροφίαν.»

[1] Ἐφημερίδα «Μακεδονία» τῆς 15ης Ὀκτωβρίου 1920.
[2] Ἐφημερίδα «Μακεδονία» τῆς 15ης Ὀκτωβρίου 1921.
[3] «Πληθυσμὸς τοῦ Βασιλείου τῆς Ἑλλάδος κατὰ τὴν ἀπογραφὴν τῆς 19ης Δεκεμβρίου 1920», Ἀθήνα 1921.
[4] Ἐφημερίδα «Μακεδονία» τῆς 6ης Ὀκτωβρίου 1922.

Ἐφημερίδα ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ τῆς 15ης  Ὀκτωβρίου 1920.




                               Ἐφημερίδα «Μακεδονία» τῆς 6ης Ὀκτωβρίου 1922





Γάλλοι στρατιῶτες στὸ Καρασινὰν, περιθάλπουν Τούρκους κατοίκους τοῦ χωριοῦ τὸ 1917. Πηγὴ φωτογραφίας Ὑπουργεῖο Πολιτισμοῦ τῆς Γαλλίας.



Γάλλοι στρατιῶτες στὸ Καρασινὰν, περιθάλπουν Τούρκους κατοίκους τοῦ χωριοῦ τὸ 1917. Πηγὴ φωτογραφίας Ὑπουργεῖο Πολιτισμοῦ τῆς Γαλλίας.



Τὸ χωριὸ Καρασινὰν τὸ ἔτος 1917. (Φωτογραφία ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖο Πολιτισμοῦ τῆς Γαλλίας).




Τὸ βιβλίο "Κοινότης Πλαγίων - Ἐν Παιονία Κιλκὶς" τοῦ Θεόδωρου Π. Μποράκη ποὺ κυκλοφόρησε τὸν Ἰανουάριο 2022 σὲ ψηφιακὴ μορφή, διατίθεται δωρεάν. Γιὰ πληροφορίες διαβάστε στὴ δ/νση:


Τα κείμενα με την μπλε γραμματοσειρά δεν περιλαμβάνονται στην ύλη του βιβλίου γιατί τα στοιχεία προέκυψαν από μεταγενέστερες από την έκδοση έρευνες.
Αναρτήθηκε από
Ετικέτες ,

1922 - 1924 Εγκατάσταση των Ελλήνων προσφύγων στα Πλάγια (Καρασινάν) [Απὸ το βιβλίο "Κοινότης Πλαγίων -Εν Παιονία Κιλκίς" (2022) του Θεόδωρου Π. Μποράκη]















Μισοκατεστραμμένη κὰρτ ποστὰλ μὲ ἐνδυμασίες καὶ στολὲς ἐποχῆς. Ἀπὸ τὰ στοιχεῖα ποὺ παρέχει ὴ κάρτα στὴν πίσω της πλευρά, ὅπου ἀναγράφει CARTE POSTALLE καὶ τὸ ἐμπορικὸ σήμα τῆς ἐταιρείας ποὺ ἔκδοσε τὴν κάρτα, συμπεραίνεται ὅτι πρόκειται γιὰ κὰρτ ποστὰλ ποὺ ἐκδόθηκε στὸ Παρίσι κατὰ τὸ διάστημα 1910 - 1920 ἀπὸ τὸν οἴκο R. Guilleminot, Boespflug  et Cie - Paris. Ἀπὸ τὸ ἀρχεῖο τῆς κ. Θωμαῆς Χαραλαμπάκη.


Ἔρευνα - παρουσίαση: Θεόδωρος Π. Μποράκης 


Ἐγκατάσταση τῶν Ἑλλήνων προσφύγων στὸ Καρασινὰν

Ἡ γενιὰ τῶν ξεριζωμένων - Στὴν ἐπίσημη ἀπογραφὴ προσφύγων[1] ποὺ ἔγινε τὸν Ἀπρίλιο 1923, στὸ Καρασινὰν (Πλάγια) εἶχαν καταγραφεῖ 374 Ἕλληνες πρόσφυγες (191 ἄνδρες καὶ 183 γυναῖκες) (πιθανότατα ἦταν οἱ πρόσφυγες μὲ καταγωγὴ τὴν Ἀρτάκη, τὴ Μισόπολη καὶ ἄλλες περιοχές, πρὶν ἀκόμα ἔρθουν στὸ χωριὸ οἱ πρόσφυγες ἀπὸ τὸ Βογάζκιοϊ καὶ τὸ Ἀρναούτκιοϊ τῆς Ἀνατολικῆς Θράκης). Ὅταν ὁλοκληρώθηκε καὶ ἡ ἀνταλλαγὴ τῶν πληθυσμῶν τὸ 1924, ὁ πληθυσμὸς στὸ Καρασινὰν (Πλάγια), μαζὶ μὲ τοὺς Μπογαζιῶτες καὶ τοὺς Ἀρναουτκιῶτες, ἀριθμοῦσε 779 κατοίκους (190 προσφυγικὲς οἰκογένειες), σύμφωνα μὲ τὴν Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων.

Ἀπὸ τὴν ἐπεξεργασία τῶν στοιχείων ποὺ βρέθηκαν καταχωρημένα στὸ «Ὀνομαστικὸν εὑρετήριον ἀγροτῶν προσφύγων»[2] ποὺ ἐκδόθηκε τὸ 1928 ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων καὶ ἀφορᾶ τὶς ἀγροτικὲς ἀποζημιώσεις τῶν προσφύγων ποὺ ἐγκαταστάθηκαν στὴν Ἑλλάδα, προκύπτουν τὰ παρακάτω σχετικὰ μὲ τοὺς τόπους καταγωγῆς τῶν προσφύγων ποὺ πρωτοίδρυσαν τὰ Πλάγια: Εἶναι καταχωρημένες 170 ἀγροτικὲς οἰκογένειες προσφύγων, σύμφωνα μὲ τὰ στοιχεῖα τῶν ἀρχηγῶν τῶν οἰκογενειῶν.[3]

Ἀπὸ τὸ σύνολο τῶν καταγραμμένων ἀγροτικῶν οἰκογενειῶν ποὺ ἐγκαταστάθηκαν στὸ Καρασινάν, περίπου τὸ 42% τῶν οἰκογενειῶν κατάγονταν ἀπὸ τὸ Μπογάζκιοϊ τῆς ἐπαρχίας Δέρκων τῆς Κωνσταντινούπολης. Περίπου τὸ 15% τῶν οἰκογενειῶν κατάγονταν ἀπὸ τὴν Ἀρτάκη τῆς ἐπαρχίας Κυζίκου τῆς Μικρᾶς Ἀσίας. Περίπου τὸ 12% τῶν οἰκογενειῶν κατάγονταν ἀπὸ τὸ Ἀρναούτκιοϊ τῆς ἐπαρχίας Δέρκων τῆς Κωνσταντινούπολης. Περίπου τὸ 6,5% τῶν οίκογενειῶν κατάγονταν ἀπὸ τὴ Μισόπολη ἢ Μεσαίπολη τῆς ἐπαρχίας Προύσας τῆς Μικρᾶς Ἀσίας. Τὸ ὑπόλοιπο 24,5% τῶν οἰκογενειῶν κατάγονταν ἀπὸ τὶς περιοχὲς ποὺ παρατίθενται κατὰ αὐξητικὴ σειρὰ πληθυσμοῦ οἰκογενειῶν ἀνὰ περιοχὴ (1-3 οἰκογένειες): Πέρματα Ἰκονίου, Τσαντὼ[4] Ραιδεστοῦ, Ἅγιος Γεώργιος[5] Δέρκων, Ἐλβασάνιο Μετρῶν, Ἑξάστερο[6] Σηλυβρίας, Καλφὰς[7] Δέρκων, Καρβάλη Ἰκονίου, Κάτω Νεοχώριο Χαλκηδόνος, Πύργος[8] Δέρκων, Ἁγιασματάκι[9] Δέρκων, Ἀγχίαλος[10] Ἀνατολικῆς Ρωμυλίας, Βασιλικὸς Ἀνατολικῆς Ρωμυλίας, Βυτσίστη Θεσσαλίας, Δάνξαρ[11] Νικομηδείας, Ἐπιβάτες[12] Σηλυβρίας, Καγιάμπαση Ἰκονίου, Κοντοῦ Τραπεζούντας, Κωνσταντινούπολη, Μακροχώρι[13] Δέρκων, Ματζαρὰ Χαλδείας, Μέγα Ζαλούφιον Διδυμοτείχου, Μέγα Ρέμα Κωνσταντινουπόλεως, Ναΐπκιοϊ[14] Ραιδεστοῦ, Νύμφες[15] Δέρκων, Οὐσὰκ Φιλαδέλ-φειας, Πάνορμος[16] Κυζίκου, Σαράντα Ἐκκλησιὲς[17] Σαράντα Ἐκκλησιῶν, Τυρολόη[18] Τυρολόης, Χατζήκιοϊ Πόντου, Χουδὶ[19] Νίκαιας.

Μετακινήσεις κατοίκων στὰ Πλάγια - Μέχρι τὸ 1930 ποὺ σταθεροποιήθηκε ὁ πληθυσμὸς τοῦ χωριοῦ, ὑπῆρχαν μετακινήσεις τῶν οἰκογενειῶν του. Τὸ μεγαλύτερο μέρος τῶν προσφύγων ποὺ προέρχονταν ἀπὸ τὸ χωριὸ Μπογάζκιοϊ τῆς Ἀνατολικῆς Θράκης, ἐγκαταστάθηκε τὸ 1924 στὴν περιοχὴ τῶν Καϊλαριῶν (Πτολεμαΐδας), στὸ χωριὸ Φιλώτας (Τσαλτζιλάρ).[20] Ἀπὸ ἐκείνους τοὺς κατοίκους κάποιοι αἰτήθηκαν στὴν Ε.Α.Π. τὴν μετεγκατάστασή τους, λόγω τῶν κακῶν κλιματικῶν συνθηκῶν καὶ ὑγιεινῆς στὸν Φιλώτα (ἐλονοσία κ.λπ.) καὶ μετοίκησαν στὸ Καρασινάν.
Ἀργότερα, μετὰ τὸ 1927, ἕνα μέρος τῶν κατοίκων τῶν Πλαγίων (Καρασινὰν) ζήτησε ἄδεια ἀπὸ τὴν Ε.Α.Π. καὶ μετοίκησε στὸ χωριὸ Ἅγιος Πέτρος (Πέτροβο) τῆς Παιονίας.
Ὑπῆρξαν καὶ οἰκογένειες Πλαγιωτῶν, κατὰ τὰ πρῶτα χρόνια ἐγκατάστασης, ποὺ μετοίκησαν κοντὰ σὲ συγγενεῖς τους στὴ Νέα Ἀρτάκη τῆς Εὔβοιας.
Μαζικὴ μετακίνηση τῶν Πλαγιωτῶν, γιὰ μεγάλα χρονικὰ διαστήματα, πρὸς διάφορες περιοχὲς (Ἀξιούπολη, Πέλλα κ.λπ.) πραγματοποιήθηκε τὸν Ἰανουάριο τοῦ ἔτους 1944 ὅταν ὁ βουλγαρικὸς στρατὸς κατοχῆς ἔκαψε μεγάλο μέρος τῶν σπιτιῶν τοῦ χωριοῦ, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὸ διάστημα τῶν ἐτῶν 1946 - 1949 (πρὸς Ἀξιούπολη, Διονυσίου Χαλκιδικῆς κ.λπ.) λόγω τῶν συνεπειῶν τῶν ἐχθροπραξιῶν τοῦ μεγάλου διχασμοῦ.

Τὸ βιβλίο "Κοινότης Πλαγίων - Ἐν Παιονία Κιλκὶς" τοῦ Θεόδωρου Π. Μποράκη ποὺ κυκλοφόρησε τὸν Ἰανουάριο 2022 σὲ ψηφιακὴ μορφή, διατίθεται δωρεάν. Γιὰ πληροφορίες διαβάστε στὴ δ/νση:
http://plagia-paionias.blogspot.com/2022/01/blog-post.html


Δημοσίευμα τῆς ἐφημερίδας ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ τῆς 6/10/1922 γιὰ διαθέσιμες οἰκίες γιὰ τοὺς πρoσφυγες στὸ Καρασινάν.

[1]Ὑπουργεῖον Ὑγιεινῆς, Προνοίας καὶ Ἀντιλήψεως - Τμῆμα Στατιστικῆς «Ἀπογραφὴ προσφύγων ἐνεργηθείσα κατ’ Ἀπρίλιον 1923». Ἐν Ἀθήναις 1923.

[2]«Ὀνομαστικὸν εὑρετήριον ἀγροτῶν προσφύγων» Ἐπιτροπὴ Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων, Ἀθήνα, 1928. Περιλαμβάνει ὀνομαστικοὺς καταλόγους προσφύγων μὲ ἀναγραφὴ τοῦ τόπου καταγωγῆς τους καὶ τοῦ τόπου ἐγκατάστασής τους στὴν Ἑλλάδα. Οἱ ἀριθμοὶ καταγραφῆς ἀφοροῦν ἀρχηγοὺς οἰκογενειῶν ὅταν δὲν συνοδεύονται ἀπὸ γράμμα (μέλη οἰκογενειῶν ὅταν συνοδεύονται ἀπὸ τὸ γράμμα Μ καὶ κληρονόμους ὅταν συνοδεύονται ἀπὸ τὰ γράμματα ΚΛ).

[3] Στὴν ἔρευνα καταμετρῶνται μόνο οἱ ἀρχηγοὶ τῶν οἰκογενειῶν τῶν προσφύγων καὶ ὄχι τὰ μέλη τῶν οἰκογενειῶν ἢ οἱ κληρονόμοι τους. Κατὰ τὴν ἐπεξεργασία τῶν στοιχείων βρέθηκε νὰ ἔχουν γίνει στοὺς πίνακες τοῦ εὑρετηρίου: διπλοεγγραφὲς στοὺς ἀριθμοὺς δήλωσης τῶν προσφύγων, παραλείψεις ἐγγραφῶν, διπλοεγγραφὲς λόγω διπλῶν ἐπωνύμων καὶ καταγραφὴ προσφύγων σὲ ἄλλα χωριὰ μὲ κωδικοὺς ὅμως τοῦ Καρασινᾶν. Ἀπὸ τοὺς ἀριθμοὺς δήλωσης τῶν προσφύγων προκύπτει καὶ ὁ τόπος ἐγκατάστασής τους π.χ. στὸ χωριὸ Καρασινὰν ἀντιστοιχοῦν οἱ ἀριθμοὶ δηλώσεων ἀπὸ 161661 ἔως 161920. Ἀπὸ τὶς 190 οἰκογένειες ποὺ ἐγκαταστάθηκαν στὸ χωριὸ ὑπολείπονται ἀκόμη 20 οἰκογένειες οἱ ὁποῖες πιθανὸν κατὰ τὴ διάρκεια τῆς καταγραφῆς νὰ μὴν εἶχαν ἀκόμη μετεγκατασταθεῖ ἀπὸ τὸν Φιλώτα Φλωρίνης στὰ Πλάγια (Καρασινάν), νὰ εἶχαν ἐγκατασταθεῖ πρῶτα στὴν Πέλλα ἢ στὸ Διονυσίου Χαλκιδικῆς ἢ νὰ μὴ δικαιοῦνταν ἀγροτικῶν ἀποζημιώσεων.

[4] α) Περιοδικὸ «Θρακικά», σύγγραμμα ἐκδιδόμενον ὑπὸ τοῦ ἐν Ἀθήναις «Θρακικοῦ Κέντρου», Ἀθήνα 1961, τόμος 34. «Ἱστορία κωμοπόλεως Τσεντῶς (Τσαντὼ)» τοῦ Φωτίου Γ. Ἀποστολίδου.

β) «Ἡμερολόγιον τῶν Ἐθνικῶν καὶ Φιλανθρωπικῶν Καταστημάτων - Ἐν Κωνσταντινουπόλει 1905», ἑνότητα «Ἡ Μητρόπολις Ἡράκλειας καὶ Ραιδεστοῦ», Τσαντώ.

[5] «Ἡμερολόγιον τῶν Ἐθνικῶν καὶ Φιλανθρωπικῶν Καταστημάτων - Ἐν Κωνσταντινουπόλει 1906», ἑνότητα «Ἡ Μητρόπολις Δέρκων», Ἅγιος Γεώργιος.

[6] Ἀχιλλέας Θ. Σαμοθράκης, «Λεξικὸν γεωγραφικὸν καὶ ἱστορικὸν τῆς Θράκης», Ἑταιρεία Θρακικῶν Μελετῶν, Ἀθήνα 1963, Ἑξάστερον.

[7] «Ἡμερολόγιον τῶν Ἐθνικῶν καὶ Φιλανθρωπικῶν Καταστημάτων - Ἐν Κωνσταντινουπόλει 1906», ἑνότητα «Ἡ Μητρόπολις Δέρκων», Καλφάς.

[9] «Ἡμερολόγιον τῶν Ἐθνικῶν καὶ Φιλανθρωπικῶν Καταστημάτων - Ἐν Κωνσταντινουπόλει 1906», ἑνότητα «Ἡ Μητρόπολις Δέρκων», Ἁγιασματάκιον.

[10] Περιοδικὸ «Ἀρχεῖον τοῦ Θρακικοῦ λαογραφικοῦ καὶ γλωσσικοῦ θησαυροῦ», τριμηνιαῖον περιοδικὸν σύγγραμα ἐκδιδόμενον ὑπὸ ἐπιτροπῆς Θρακῶν. Τόμος 17, ἐν Ἀθήναις 1952. «Ἡ Ἀγχίαλος» τοῦ Μαργ. Κωνσταντινίδη.

[11] «Ἡμερολόγιον τῶν Ἐθνικῶν καὶ Φιλανθρωπικῶν Καταστημάτων - Ἐν Κωνσταντινουπόλει 1906», ἑνότητα «Ἡ Μητρόπολις Νικομηδείας», Δάνξαρ.

[12] Ἀχιλλέας Θ. Σαμοθράκης, «Λεξικὸν γεωγραφικὸν καὶ ἱστορικὸν τῆς Θράκης», Ἑταιρεία Θρακικῶν Μελετῶν, Ἀθήνα 1963, Ἐπιβάται.

[13] Περιοδικό «Θρακικά», σύγγραμμα ἐκδιδόμενον ὑπὸ τοῦ ἐν Ἀθήναις «Θρακικοῦ Κέντρου» Ἀθήνα 1940. Τόμος 13, «Ἡ ἐπαρχία Δέρκων» τοῦ Ἀθ. Γαϊτάνου - Γιαννιοῦ. Μακρίκιοϊ.

[16] «Ἡμερολόγιον τῶν Ἐθνικῶν καὶ Φιλανθρωπικῶν Καταστημάτων - Ἐν Κωνσταντινουπόλει 1905», ἑνότητα «Ἡ Μητρόπολις Κυζίκου», Πάνορμος.

[17] Περιοδικὸ «Ἀρχεῖον τοῦ Θρακικοῦ λαογραφικοῦ καὶ γλωσσικοῦ θησαυροῦ», τριμηνιαῖον περιοδικὸν σύγγραμα ἐκδιδόμενον ὑπὸ ἐπιτροπῆς Θρακῶν, τόμος 33, Ἀθήνα 1967. Χριστόδουλου Μελισσηνοῦ. Σαράντα Ἐκκλησίαι Ἀνατολικῆς Θράκης.

[18] α) Ἀχιλλέας Θ. Σαμοθράκης, «Λεξικὸν γεωγραφικὸν καὶ ἱστορικὸν τῆς Θράκης», Ἑταιρεία Θρακικῶν Μελετῶν, Ἀθήνα 1963. Τυρολόη.

β) «Ἡμερολόγιον τῶν Ἐθνικῶν καὶ Φιλανθρωπικῶν Καταστημάτων - Ἐν Κωνσταντινουπόλει 1905», ἑνότητα «Ἡ Μητρόπολις Ἡράκλειας καὶ Ραιδεστοῦ», Τυρολόη.

[19] «Ἡμερολόγιον τῶν Ἐθνικῶν καὶ Φιλανθρωπικῶν Καταστημάτων - Ἐν Κωνσταντινουπόλει 1906», ἑνότητα «Ἡ Μητρόπολις Νίκαιας», Χουδί.

[20] Ἱστοσελίδα τοῦ Δήμου Φιλώτα: «…ἡ ἱστορία τῆς προσφυγικῆς κοινότητας τοῦ Φιλώτα Νομοῦ Φλώρινας διαγράφεται ἀνάγλυφα ἀπὸ τὶς προφορικὲς μαρτυρίες τῶν ἴδιων τῶν κατοίκων. Οἱ πρόσφυγες ποὺ ἐγκαταστάθηκαν στὸ χωριὸ Τσαλτζιλὰρ (Φιλώτας) ἦρθαν ξεριζωμένοι ἀπὸ τὰ χωριά: α) Αὐδήμι (Ἀνατολικῆς Θράκης), β) Σούρμενα, Ὄφις (Πόντος), γ) Μπογάζκιοι (Ἀνατολικῆς Θράκης), δ) Φλογητὰ Ἰκονίου Μικρᾶς Ἀσίας (Κόνιαληδες) καὶ ε) Γιολτζὶκ (Ἀνατολικῆς Θράκης)». 

Αναρτήθηκε από
Ετικέτες , ,
Εγγραφή σε: Αναρτήσεις (Atom)